Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виктория Кресінің иегері Уильям Джордж Драммонд Стюарт, ВК (1831 жылғы ақпан – 1868 жылғы 19 қазан) – британдық армия офицері және Виктория Кресінің иегері, британдық және Достастық күштеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда.
Recipient of the Victoria Cross
William George Drummond Stewart, VC (February 1831 – 19 October 1868) was a British Army officer and a recipient of the Victoria Cross, the highest award for gallantry in the face of the enemy that can be awarded to British and Commonwealth forces.
Қырым соғысы
Джордж (сол сияқты танылған) Стюарт, Грантуллидің 19-шы иесі және Муртлидің 7-ші бароны капитан сэр Уильям Драммонд Стюарт пен оның әйелі Мария Кристинаның (құрметті аты Баттерсби) ұлы болды. Ол 1831 жылдың ақпанында Пертширдегі Питлокри маңындағы Грандтулли қамалында дүниеге келді. 1847 жылдың 2 маусымында 93-ші Сазерленд жоғары таулы әскерлерінің прапорщигі болып әскерге қадам басқан. Төрт жылдық отандық қызметтен кейін, ол лейтенант атағын алды, екі жылдан соң, 1854 жылдың 29 желтоқсанында капитан болды. 1854 жылдың ақпан айында Ресеймен соғыс басталғанда, 93-ші жоғары таулы әскерлер Қырымға аттанды, онда олар көптеген шайқастарға қатысып, зор даңққа ие болды. Стюарт сол жылдың 20 қыркүйегінде Алма шайқасында болды, онда 93-ші, 1-ші дивизияның жоғары бригадасының құрамында, басқа жоғары таулы полктер мен гвардиялық әскерлермен бірге Алма биіктігіндегі Ұлы орыс бекінісіне шабуыл жасады (93-шінің жоғалғандары: 1 офицер, 54 сарбаз). Ол бір айдан кейін, 25 қазанда Балаклава шайқасында да болды, онда 93-ші жалғыз өзі қазіргі танымал "Қызыл жіңішке қатарды" құрды, ол қолдаусыз, жаудың ірі атты әскерлерінің шабуылын тойтарды және Балаклава портына тікелей шабуыл жасауға кедергі келтірді. Ол 1854/5 жылдарының қысында Севастопольді қоршауда да қызмет етті. Ол қоршалған порттың үстіндегі окоптарда жараланды және 1856 жылдың шілдесіне дейін Қырымда қалды, содан кейін оның полкі Англияға оралды. Кампаниядағы қызметі үшін Стюарт Алма, Балаклава және Севастополь үшін Қырым медалін, түрік медалін және Меджидие орденін (5-дәреже) алды.
George (as he was known) Stewart was the son of Captain Sir William Drummond Stewart, 19th Laird of Grantully and 7th Baronet of Murthly, and his wife Maria Christina (née Battersby). He was born in February 1831 at Grandtully Castle near Pitlochry in Perthshire. He entered the Army on 2 June 1847 as an Ensign in the 93rd Sutherland Highlanders. After four years home service, he attained his promotion as Lieutenant, becoming a Captain two years later on 29 December 1854. In February 1854, on the outbreak of war with Russia, the 93rd Highlanders embarked for the Crimea, where they were destined to see much fighting and to win great renown. Stewart was present at the Battle of Alma on 20 September that year, when the 93rd, as part of the Highland Brigade, 1st Division, stormed the Great Russian Battery on the Alma Heights with the other Highland Regiments and Foot Guards (93rd losses: 1 officer, 54 men). He was also present at the Battle of Balaklava a month later on 25 October, where the 93rd alone formed the now famous 'Thin Red Line' which, unsupported, repulsed the charge of a large body of the enemy's cavalry, and thereby prevented a direct assault on the port of Balaklava. He also served in the Siege of Sevastopol through the winter of 1854/5. He was wounded in the trenches above the besieged port, and remained in the Crimea until July 1856, when his regiment returned to England. For his services in the Campaign, Stewart received the Crimean Medal with clasp for Alma, Balaclava and Sebastopol, the Turkish Medal and the Order of the Medjidie (5th class).
Үндістандық көтеріліс
Келесі жазғы маусымда 93-ші полк Үндістанға аттанды, онда Қырымда қол жеткізген жемістері екі еседен астамға артады. Полк 1857 жылдың қыркүйегінде Калькуттаға жетті, дәл сол кезде сэр Колин Кэмпбеллдің Лакхнау қамалын жеңілдетуге жасаған жорылысына қосылуға үлкерді. Сэр Колиннің шағын күштерінің батырлық ерліктері қазір тарихқа енді, олардың ішінде 16 қарашадағы операция ең маңыздысы: Секундерабаг пен Шах Наджафты басып алу, осы іс-қимылдар 93-ші полк есімін мәңгілікке сақтап қалды. Сол күні Виктория кресімен (VC) алғаш рет марапатталған капитан Джордж Стюарт болды, оның ерлігіне 93-ші Хайленд полкінің дәрігері Уильям Манро куә болды. «Сикандарабаг» нысанына артиллериялық оқтар бағытталғанда, капитан Стюарт бірнеше хайлендтермен және 53-ші жаяу полкінің бірнеше сарбазымен бірге жаудың екі пулеметіне шабуыл жасады. Олар казармаға, яғни айналасында шатырлармен қоршалған үлкен крест тәрізді ғимаратқа жасалған шабуылды қиындатқан, қанатын қорғаған отты тоқтатты. Стюарт пулеметтерді өте батыл түрде басып алып, осы арқылы күштеріне казарманы иеленуге мүмкіндік берді. Филд-маршал лорд Робертс бұл әрекетті «батылдығымен қатар тиімді де атады, себебі ол шабуылдаушы күш үшін ең зиянды отты тоқтатты». Бұл ғимаратты басып алу британдықтардың сол жақ флангын қамтамасыз етті және Лакхнау гарнизонының қауіпсіз шығуына көмектесті. Стюарт осы екі пулеметтің келтірген зиянын және олардың әлі де келтіруі мүмкін зиянын сезіп, 2-ші ротасын шақырды. Ол ротасының алдында, басқа роталардың және 53-ші полктің бірнеше сарбаздарының күшімен қосылып, ең батыл түрде алға жылжыды, пулеметтерді штығымен басып алып, жаудың қашқан әскерлеріне оқтарды бағыттады. Содан кейін, капитан Корнуоллдың 3-ші ротасы және басқа роталардың сарбаздары қолдау көрсетіп, «Сикандербагтың» сол жағында орналасқан казарма деп аталатын үлкен ғимаратқа шабуыл жасады, жауды ығыстырып, онда бекінді. Стюарт 26 жаста болған және Лакхнаудағы ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталғанда 93-ші (Сатерленд) Хайленд полкінің капитаны болды. Ол 1858 жылдың 24 желтоқсанында газетке жарияланды, ал марапаттау қағазында былай делінген:
The following summer found the 93rd on its way to India, where the laurels gained in the Crimea were to be more than doubled. The regiment reached Calcutta in September 1857, just in time to join Sir Colin Campbell's advance to relieve the Siege of Lucknow. The heroic achievements of Sir Colin's few forces are now matters of history, foremost among them stand the operations of 16 November: the Capture of the Secunderabagh and the Shah Najaf, deeds with which the name of the 93rd will ever be associated. The first VC exploit of that day was undertaken by Captain George Stewart, whose action was witnessed by Surgeon William Munro of the 93rd Highlanders. While the artillery was being brought to bear on the Sikandarabagh, Capt. Stewart, with some Highlanders and a few of the 53rd Regiment of Foot, advanced towards two of the enemy's guns, which were maintaining a heavy flanking fire and which covered the approach to the barracks, a large cross shaped building surrounded by outhouses. Stewart captured the guns in a most gallant manner, and by this means his force was able to gain possession of the barracks Field Marshal The Lord Roberts described the action as "serviceable as it was heroic, for it silenced the fire most destructive to the attacking force". The possession of this building secured the left of the British advance, and greatly facilitated the ultimate withdrawal of the garrison of Lucknow. Stewart, perceiving the annoyance which these two guns were causing, and the injury that they might still cause, called upon his company (No.2), and at the head of it, increased in weight and numbers by a few men of the other companies, and of the 53rd, who had joined our men, dashed forward in the most gallant style, captured the guns at the point of the bayonet, turned the guns on the flying rebels, and then, pushing forward at the double, while Captain Cornwall, with his company (No.3) and the men of other companies, followed in support, assaulted the large pile of building called the barracks, situated in the left front of the Sikanderbagh, drove the enemy out, and established themselves in it. Stewart was 26 years old, and a captain in the 93rd (Sutherland) Highlanders when he was awarded the Victoria Cross for his above actions at Lucknow. He was gazetted on 24 December 1858 and his citation read:
16 қарашада 93-ші Хайленд полкінің батырлығы үшін барлығы алты Виктория кресі табысталды, бірақ сэр Колин Кэмпбелл, мүмкін, жақындық танытқандықтан айыпталудан қауіргендіктен, олардың тек біреуін ғана офицерге беруге шешім қабылдады. Дауыс беру жүргізілді және капитан Стюарт аға офицерлердің көпшілігімен осы құрметті марапатқа ие болды. 1857 жылдың 16 қарашасында Лакхнаудағы британдық әскерлерге барлығы 18 Виктория кресі табысталды, бұл бір күнде табысталған ең көп марапат. Лакхнау гарнизонының шығуынан кейін сэр Колиннің армиясы тез арада Каунпурға қайтып оралды. Стюарт 6 желтоқсанда болған ұлы шайқасқа қатысты. Оның полкі шайқастың ең қатысушы бөлігінде болды, екі күннен кейін ол сэр Хоуп Гранттың басшылығындағы күштердің бір бөлігіне кірді. Олар Гуалиор көтерілісшілерін Оудеде Ганг өзенінен өтуге тырысқанда толықтай талқандады. Екі айлық ұсақ операциялардан кейін 93-ші полк сэр Колин Кэмпбеллдің басшылығымен Лакхнауға қайта шабуыл жасады және бұрынғыдай көзге түсті. Стюарт 1858 жылдың 11 наурызында Могум сарайына шабуылға қатысты және өзіне тән батылдығымен көтерілісшілерді қуып, ғимараттан тыс жердегі шағын топты басқарды. Лакхнау басып алынғаннан кейін 93-ші полк бригада генерал-майор Уолполдың басшылығымен Рохилкандқа жіберілді, Алагандж шайқасында жауды жеңуге көмектесті және сэр Колин Кэмпбеллдің басшылығымен Бареллиде шайқасты. Полк ыстық ауа райында сол жерде қалды. Келесі қыста ол Оуде аймағын бейбіт етуге қатысты, бұл 1859 жылдың басына қарай аяқталды. Осы науқандағы қызметі үшін, Виктория кресінен басқа, капитан Стюарт Лакхнау үшін арналған медальмен марапатталды. Уильям Стюарт майор болып тағайындалды, бірақ 1860 жылы армиядан кетті. 1868 жылдың 19 қазанында Хайта, Гэмпширде Стюарт семсер жұтудың көрсетілімін жасап тұрғанда, оның тәжірибесі қатаң қателікке ұшырады және ол бір аптадан кейін, 26 қазанда ішкі жарақаттан қайтыс болды. Уильям Стюарт әкесінен бұрын қайтыс болды.
Six Victoria Crosses in all were bestowed on the 93rd Highlanders for their gallantry on 16 November, but Sir Colin Campbell decided, perhaps fearing that he might be accused of partiality, that only one of these should be given to the officers. Votes were taken and Capt. Stewart was chosen by his brother officers to receive the much prized honour. A total of 18 Victoria Crosses were awarded to British forces at Lucknow on 16 November 1857, the largest number ever awarded in a single day. After the withdrawal of the Lucknow garrison, Sir Colin's Army was hurried back to Cawnpore. Stewart took part in the great battle which ensued there on 6 December. His regiment was in the thick of the fighting, and two days later, it formed part of the force under Sir Hope Grant. It completed the destruction of the Gwalior rebels as they were attempting to cross the Ganges at Oude. After two months of minor operations, the 93rd fought its way in to Lucknow under Sir Colin Campbell, and distinguished itself as on the previous occasion. Stewart took part in the storming of the Mogum's Palace on 11 March 1858,and, with characteristic daring, led a small party beyond the building in pursuit of the mutineers. With Lucknow captured, the 93rd was sent into Rohilkand under Brigadier General Walpole, helped to defeat the enemy at Alaganj, and fought under Sir Colin Campbell at Bareilly. There the regiment remained throughout the hot weather. In the following winter, it took part in the pacification of Oude, which was finally accomplished by the beginning of 1859. For his services in this campaign, besides the Victoria Cross, Capt. Stewart received the mutiny medal with clasp for Lucknow. William Stewart was promoted Major but left the Army in 1860. On 19 October 1868, while at Hythe, Hampshire, Stewart was giving a demonstration of sword swallowing. His trick went fatally wrong and he died from internal injuries a week later, on 26 October. William Stewart predeceased his father.