Кіріспе

Канадалық Виктория Кресінің иегері (1892–1989)

Чарльз Смит Резерфорд (9 ақпан 1892 – 11 маусым 1989) – британдық және Достастық күштеріне берілетін, жауға қарсы көрсетілген батылдық үшін ең жоғары және ең беделді награда саналатын Виктория Кресінің канадалық иегері болған.

Алғашқы жылдар

Рутерфорд 1892 жылдың 9 қаңтарында Онтарио штатының Колборн қаласындағы шаруа қожалығында дүниеге келген. 1916 жылы ол Канаданың «Королеваның жеке қаруы» полкіне қосылып, 5-ші батальон, Канада атты әскерлері, CEF құрамына жіберілді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Қызметін қатарда бастады, 1918 жылғы 23 ақпанда сержант ретінде Әскери медальмен марапатталды. Қызметке кіріскеннен кейін оған Әскери крест берілді, толық мақтау қағазы оның Виктория кресінен кейін ғана жарияланды, 1919 жылғы 10 қаңтардағы «Лондон газетінің» қосымшасында (1919 жылғы 11 қаңтарда жарық көрді): Біздің оң жақтанғы қанатымыз 4000 метрден астам қашықтықта «ашық» болғандықтан, бұл офицер взводымен және танкпен бірге ауылды тазартуға жіберілді. Ол бұл жұмысты сәтті аяқтады, көптеген жауды өлтіріп, бірнеше тұтқынға алды. Ауылды тазарту кезінде көрсеткен салқынқандылығы мен нығайымы және әрқашан адамын бақылауда ұстауы жоғары бағаланады. Рутерфорд 26 жасында Франциядағы Монши маңындағы 4-ші Скарп шайқасында Виктория кресімен марапатталды. 1918 жылғы 26 тамызда шабуыл жасаған топқа қолбасшылық еткенде, ол өзінің әскерінен алшақтап, сол сәтте алдындағы бекіністің сыртында толық қаруланған жаудың күшті тобын көрді. Ол шеберлікпен жауды алшақтатып, олардың қоршауда екендігіне көндірді, нәтижесінде екі офицері мен үш пулеметі бар 45 адамнан тұратын топ тұтқынға берілді. Содан кейін лейтенант басқа бекіністен атылған оқтар шабуылды тоқтатып тұрғанын байқады, сол үшін Льюис пулеметінің бөлімімен ол шабуылдап, тағы 35 тұтқынды және олардың қаруларын қолға түсірді. Толық мақтау қағазы 1918 жылғы 12 қарашадағы «Лондон газетінің» қосымшасында жарияланды (15 қараша 1918 жылы жарық көрді): Ерекше батылдығы, бастамашылдығы және қызметке деген адалдығы үшін. Шабуыл жасаған топқа қолбасшылық еткен лейтенант Рутерфорд өзінің әскерінен алшақтап, сол сәтте алдындағы «бекіністің» сыртында толық қаруланған жау тобын байқады. Ол оларға револьверімен өзіне келуін ишараттады, жау оған келуін ишараттады. Ол батыл түрде оларға жақындап, олардың тұтқынға алынғанын мәлімдеді. Бірақ жау офицері бұл фактіге дауласып, лейтенант Рутерфордты «бекініске» кіруге шақырды, бірақ ол бұл шақырудан сыпайы түрде бас тартты. Алайда, ол шеберлікпен жауды қоршауда екендігіне көндірді, нәтижесінде екі офицері мен үш пулеметі бар 45 адамнан тұратын бүкіл топ оған тұтқынға берілді. Кейіннен ол жау офицерін жақын жердегі жау пулеметінің атысын тоқтатуға итермеледі, ал лейтенант Рутерфорд өзінің әскерінің алға жылжуын жеделдетіп, оларға қолдау көрсетуге мүмкіндік алды. Содан кейін лейтенант Рутерфорд оң жақтанғы шабуыл тобының басқа «бекіністен» келген пулемет атысынан тоқтатылғанын байқады. Тобының қалған бөлігіне мақсатты көрсетіп, ол Льюис пулеметінің бөлімімен «бекініске» шабуыл жасап, тағы 35 тұтқынды және пулеметтерді қолға түсірді, осылайша топтың алға жылжуына жағдай жасады. Бұл офицердің батыл және ерлік әрекеті басты мақсатты қолға алуға үлкен үлес қосты және барлық шендерге өте қиын жағдайда шабуылды күшейтуге керемет шабыт берді. Кейін ол капитан шеніне жетті.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін

1934 жылдан 1940 жылға дейін Митчелл Хепберн премьер болған кезде Ратфорд Онтарио заң шығарушы жиналысының сержанты болды. Ол заң шығарушы жиналыстың мүшесін шығарып жіберген алғашқы сержант атанды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Канада ардагерлер гвардиясында қызмет етіп, капитан шеніне жетті. С.С. Ратфорд – Бірінші дүниежүзілік соғыстан Виктория кресімен марапатталған соңғы адам және 1989 жылдың 11 маусымында 97 жасында қайтыс болды. Ол Канаданың Онтарио штатындағы Колборн қаласындағы The Union Cemetery зиратына жерленген. Ратфордтың медальдары қайда сақталғаны жұртқа белгісіз.