Кіріспе
Мэри Фейк (/f/aɪ/k/ FYKE; 9 наурыз 1924 – 10 маусым 2016) – американдық авиация инженері, механик, ұшқыш, оқытушы және ұшақтарды қайта жаңартушы. Өмірі мен еңбек жолында көптеген наградалар мен құрметті атақтарға ие болды және Азаматтық әуе патрулінде полковник шеніне жетті.
Алғашқы жылдар
Ол алғаш рет авиацияға жеті жасында қызығушылық танытты, когда в ее родном крае на биплане Curtiss JN 4 прилетел авиационный артист. Ол ұшаққа мініп, қатты әсерленді. Фейк 11 жасында дәнекерлеуді үйренді, ал 13 жасында әкесінің жөндеу шеберханасында алғашқы автомобиль қозғалтқышын жөндеді, содан кейін 18 жасында ұшақ және әскери ұшақтардың қозғалтқыштарына көшті. Бірақ ол инженерлік факультетке түсуге тырысқанда, тіркеуші оған: «Біз әйелдерді қабылдамаймыз» деді. Ол Огайо штатындағы Райт-Филдтегі Әуе техникалық қызмет басқармасының Инженерлік бөліміндегі зерттеу және әзірлеме жөніндегі алғашқы әйел инженер деп есептеледі. Ол екі жарым апта ішінде бастауыш жаттығу ұшақтарынан P-51-ге жылдам көшті. Lockheed P-80 қызметке енген кезде, оған жаңа модель берілді, оған оның құрметіне «Мэридің кішкентай қозысы» деген лақап ат қойылды. P-59 реактивтік истребителімен оқ ату жаттығулары кезінде, ол іздеу оқтары ұшақтың мұрнынан бірнеше фут қашықтықта өткенін көрді. «Мен реактивтік ұшақта ашық кабинамен ұшқан жалғыз адам едім – осы кішкентай жел шынысының үстінен өтетін ауа ағыны соншалықты күшті болды, мен қаншалықты жақсы байлансам да, орнымнан қозғалдым», – деді ол. Сынақ инженерінің жұмысы қауіпті болды. Фейк өзінің тәжірибесін жоғары өнімділік пен реактивтік истребительдерге көшуге арналған оқу ұшақтарын және ұшақтарды техникалық қызмет көрсетуге арналған оқу құралдарын жобалау үшін де пайдаланды. Ол жазған ұшқыштарға арналған нұсқаулықтар мен техникалық есептер Қарулы Күштерде таратылды. Оның жылдам құрастырылатын жабдықтары ұшақтардың процедураларын және шектерін жердегі іске қосылған қозғалтқыштармен сынауға мүмкіндік берді.
Қайта қалпына келтіру
Мэри Фейк Ұлттық әуе және ғарыш мұражайының (NASM) Пол Э. Гарбер қалпына келтіру орталығында қалпына келтіру маманы ретінде зейнеткерлікке шықты. Ол көне және классикалық ұшақтарды қалпына келтірді, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің ұшақтарының көшірмелерін жасауға қатысты. Ол Ұлттық әуе және ғарыш мұражайының 1910 жылғы Wiseman Cooke ұшағын, Бірінші дүниежүзілік соғыс Spad XIII истребителін, Бетти Скелтонның Little Stinker ұшағын және 1930 жылғы Northrop "Alpha" пошта ұшағын қалпына келтіруге көмектесті. Фейктің жеке Short Winged Piper ұшағы әуе мұражайына сыйға беру үшін қалпына келтірілуде.
Азаматтық әуе патрулі
Фейк 1982-2004 жылдар аралығындағы қызметі үшін АӨК-нің ең жоғары наградасы – "Құрметті қызметі үшін" сыйлығымен марапатталды. Өліміне бірнеше апта қалғанда, Фейктің үй эскадрильясы ресми түрде "полковник Мэри С. Фейк атындағы құрама эскадрилья" деп аталды. Оның эскадрилья мүшелері Анаполистегі төсегінде Фейкке ресми жарғыны және эскадрильяның жаңа белгісінің дизайнын табыс етті. Ол өзінің "ең үлкен құрметі" – өзінің атымен аталатын лента екенін айтты. Оның атымен аталған жетістік – аға сержант курсант шені. Бұл курсант шенінің үшіншісі.
Құрметтер
Көптеген аэроғарыш саласындағы наградалардың иегері болған Фейк 1994 жылы Халықаралық Әйелдер Авиациясының Изашарлар Даңқ залына енгізілді. 1996 жылдың 24 ақпанында ол авиация қауіпсіздігіне жасаған көптеген еңбегі үшін Федералдық Авиация Басқармасының Чарльз Тейлордың Бас Механик сыйлығымен марапатталды.
Жеке
Ол Роберт Фейкке 1950 жылдың 17 маусымында тұрмысқа шықты; олар 54 жыл бойы некеде тұрды, ол 2004 жылы 85 жасында қайтыс болғанға дейін. Ол бір кезде ие болған PA 20 Piper Pacer ұшағы "Build a Plane" қоры арқылы мұқият қалпына келтірілуде. Ол Метрополиттік Вашингтон DC аймағындағы жоғары мектеп бағдарламасында қайта құрастырылуда.