Кіріспе
Солтүстік Франциядағы Сом департаментіндегі Базентин-ле-Пети маңындағы Биік Орманға жасалған шабуылдар Сом шайқасы барысында британдық Төртінші армия мен неміс 1-ші армиясы арасында өтті. 1916 жылдың 14 шілдесінде Базентин қырқасы шайқасынан кейін Биік Орманның көп бөлігі қорғалмаған күйде қалды, бірақ британдық корпус штабының берген бұйрықтары мен олардың қайшылығынан туған байланыс кешігулері мен шатасу, олардың жауапкершіліктері үстіртен үйлесетін, неміс резервтерінің Базентин-ле-Гранд және Базентин-ле-Пети ауылдарындағы британдық әскерлеріне қарсы шабуылға көтерілуіне мүмкіндік берді, бұл Биік Орманды басып алуға кедергі келтірді. 7-ші дивизияның сарбаздары орманның оңтүстік жартысын басып алды, ал екі кавалериялық эскадроны шығыс жағынан орманды Лонгвельмен байланыстыратын Вуд-Лейнге ілгеріледі. 15 шілдеде аман қалғандар орманды эвакуациялады, ал кавалерия кері шегінді. Британдықтар мен немістер 14 шілдеден 15 қыркүйекке дейін орманды бақылау үшін күресті. Екі тарап та көптеген қаза тапты және байланыс мәселелері шешілмей қалды; қолайсыз ауа-райы ұшақтарды жерге түсірді, көрінуді нашарлатты және қатты бомбалаудан кейін, жаңбыр жауғанда батпаққа айналған жолдарда қозғалысты баяулатты. Окоптар мен снарядтардың шұңқырлары сумен толды, бұл жаяу әскердің қозғалысын өте қиын етіп, окоп гарнизондарын шаршата түсті. Британдықтар мен француздар үйлестірілген шабуылдарды ұйымдастыра алмады және 15 қыркүйекке дейін жалпы шабуылдар жасамай, көптеген шағын, бөлік-бөлікке бөлінген әрекеттерге қатысты. Британдық-француздық ынтымақтастық қайтадан бұзылды және француздар 15 қыркүйекте шабуылға түспеді, осы кезде британдықтар Флерс-Курселет шайқасы (15-22 қыркүйек) кезінде орманды басып алды. Верден шайқасы (21 ақпан – 20 желтоқсан) аяқталғанына қарамастан, неміс қорғаушылары Сом майданына жаңа күштерді тартуда қиындықтарға тап болды және 27 тамызда соғыс жариялағаннан кейін Шығыс майданына және Румынияға дивизиялар жіберуге мәжбүр болды. Неміс дивизияларының ауысуы жоғары болды және көптеген дивизиялар алдыңғы қатарда он төрт күннен кейін кері қайтарылып, ауыстырылды. Немістерде көптеген ірі ұйымдастырылған қарсы шабуылдар жасауға жеткілікті ресурстар болмады, ал Биік Орман және оның айналасындағы шабуылдар көбінесе британдық шабуылдармен салыстырылатын қымбатқа түсетін және тиімсіз болды.
Биік ағаш
Француздар бұл орманды Bois des Foureaux (қазір Bois des Fourcaux) деп атаған, бірақ британдық жаяу әскеріне ол High Wood деп белгілі болды. Орман D 107 тас жолында орналасқан, ол Мартинпуихтен Лонгвельге дейін созылады, Базентин-ле-Петти мен Базентин-ле-Гранд оңтүстік-батысқа қарай, Мартинпуих солтүстік-батысқа қарай, ал Лонгвель оңтүстік-шығысқа қарай шамалы арада жатыр. Delville Wood шығыс жағында орналасқан. Сомма шайқасынан бұрын бұл орманда неміс екінші шебі орналасқан, ол Базентин-ле-Гранд пен Базентин-ле-Петтидің алдында жатқан. Орман 30,48 метр биіктіктегі қыраттың үстінде орналасып, айналасындағы кең аумақты көріп тұруға мүмкіндік берді. Орманға жасалатын шабуылды орманың солтүстік жағынан өтетін қыраттан оңай көруге болады. Шайқасқа дейін ағаштар зақымдалмаған, ал жер оқ-дәрілерден қиратылмаған еді.
Неміс препараттары
Неміс штаб офицерлері арасындағы қызу пікірталасқа қарамастан, Фалькенхайн тұрақты қорғаныс саясатын жалғастыруды бұйырды. Сомма майданында 1915 жылғы қаңтарда Фалькенхайн тапсырған бекініс құрылысы жоспары аяқталды. Резервтік желі, екінші желі деп аталған, бірінші желідей сапалы салынды және сыммен қоршалды, сондай-ақ одақтас әскерлерінің далалық артиллериясының ұратын қашықтығынан тыс жерде орналастырылды, бұл шабуылдаушыларды шабуылға түсуден бұрын тоқтатып, артиллерияларын алға жылжытуға мәжбүр ететін. Базентин қырқасы шайқасынан кейін 14 шілдеде екінші желі Жоғары Орман аймағындағы алдыңғы шепке айналды. Неміс артиллериясы ешкімнің жеріне артиллериялық оқтарды орналастырудың жеңілдеу міндеті үшін sperrfeuerstreifen (бареж секторлары) сериясы бойынша ұйымдастырылды. Неміс алдыңғы шебі мен олардың артиллериялық қолдауы арасындағы телефон байланыс желілері жиі үзіліп, бірақ алдыңғы шептегі әскерлер сигналдық шараларды қолданып байланыс құрды. Жоғары Орманның араларында шөпті жолдар мен бұталардың арасында көптеген жас ағаштар өсіп, жолдардан тыс қозғалысты қиындатты және орман нығайтылған.
Британдық препараттар
Төртінші армияның қолбасшысы генерал Генри Роулинсон 14 шілде күні таңертең шабуыл жасауды жоспарлады, сол кезде неміс пулеметшілері алысқа көре алмайтын болар еді. XIII корпус Лонгвельден Базентин-ле-Грандқа дейін екі дивизиямен шабуылдауға, ал XV корпус Базентин-ле-Петтиден Маметс орманының солтүстік-батыс жиегіне дейін шабуылдауға тиіс болды; III корпустың бір дивизиясы одан да батысқа қарай шабуылдауға жоспарланған. Британдық жаяу әскері қараңғыда «ешкімнің жеріне» дейін өтіп, неміс екінші шебіне жақын жиналуға тиіс еді. Бұл аймақта британдық және француз әскерлерінің Альбер шайқасында (1–13 шілде) алға жылжуынан кейін екінші шеп алдыңғы шепке айналған еді. 11 шілдеде дайындық оқшашу басталды, ал ауыр артиллерия оқ-дәрілерінің жетіспеушілігі және ылғалды, қиыршықталған жерде көлік қиындықтары Корольдік әуе корпусының (RFC) әуе үстемдігімен жеңілдетілді, бұл неміс әуе бөлімдеріне британдық желілердің артында барлау жүргізуге мүмкіндік бермеді. 14 шілдеде 2-ші Үндістан кавалерия дивизиясының 9-шы (Секундерабад) кавалерия бригадасы екі кавалерия полкімен орманды және Switch Line-ды басып алуға тиіс болды, содан кейін 7-ші дивизия кавалерияны алмастыруға, ал 21-ші дивизия Базентин-ле-Петти мен Мартинпуич арасындағы аумақты басып алуға тиіс болды. Бұл шабуыл батыста III корпусына көмектесуі күтілді, ол неміс екінші позициясына шабуыл жасағаннан кейін, сағат 14:30-да 1-ші дивизияның шабуылымен бірге, 34-ші дивизия батыста Позиерге қарай іздестіру жұмыстарын жүргізуге тиіс болды.
Базентин қырқасының шайқасы, 14-15 шілде
Төртінші армия 14 шілдеде Базентин қырқасы шайқасында XV корпустың дивизияларымен Биік орманға шабуыл жасады. Орман немістер тарапынан тасталды, бірақ кешігулер британдықтардың оны сағат 19:00-ге дейін басып алуға тырыспағанын көрсетті. Роулинсон сағат 12:15-те 7-дивизияға алға жылжуға бұйрық берді, бірақ бұйрық XV корпустың қолбасшысы генерал-лейтенант Генри Хорн тарапынан күшін жойды, себебі ұсынылған алға жылжудың қанатында Лонгвельді басып алу толыққан жоқ еді. 7-дивизия алға жылжи бастады және екі батальон орманның оңтүстік жартысын басып алуға жетті, неміс резервтері бірнеше рет қарсы шабуыл жасады. Оң жақ қанатында 7-ші драгун гвардиясының және 2-ші үнді кавалерия дивизиясының 20-шы Деккан атты әскерінің бір отряды сағат 7:40-да алға жылжуға бұйрық алды, бірақ траншеялар мен қираған жерлерді кесіп өту үшін кешке дейін уақыт кетті. 20-шы Деккан атты әскері Сомма шайқасының жалғыз кавалериялық шабуылын жасады, ол III батальонға, 26-шы жаяу әскер полкіне қарсы, орманның шығысында егістіктерде жасырынып отырған. 3-ші эскадрилья ұшағының экипажы жаяу әскер мен кавалерияның алға жылжуын көрді және ұшқыш неміс әскерлеріне 91,44 метр биіктіктен сүңгіп түсіп, оларды атып өлтірді. Байқаушы ұшақ кетіп бара жатқанда, жердегі атыстан зақымдалғаннан кейін, неміс әскерлерінің орналасуының суретін кавалерияға тастады. 2-ші гвардиялық дивизияның резервтері қорғаушыларға көмектесе алмады, өйткені олар Базентин-ле-Петиге қарай жылжығанда британдық пулеметтердің отына түсті, ал Лонгвельдегі пулеметшілер кавалерияның пулеметтерімен үндемеді. Неміс ауыр артиллериясы алысқа жылжытылды және далалық артиллерия мұндай жылдам қозғалатын нысананы нысанаға ала алмады. Шамамен 100 неміс өлтірілді немесе тұтқынға алынды, сегіз кавалерияшы қаза тапты, шамамен 100-ге жуық жарақат алды және 130 жылқы өлтірілді немесе жарақат алды. Кавалерия 15 шілде күні таңғы сағат 3:40-қа дейін Лонгвельден Биік орманның оңтүстік бұрышына дейін қатарға тұрып, кері шегінуді бастады. Британдық кавалерия Лонгвель мен Позьер арасындағы кедергіні бұзып, Биік орманнан тысқары қарай жылжып бара жатыр деген алаңдатушылық хабарлар неміс IV корпусы мен 2-ші армия штабына жетті. 2-ші армияның қолбасшысы генерал Фриц фон Белоу 8-ші дивизияны, 5-ші дивизияны, 24-ші резервтік дивизияны және 8-ші Корольдік Бавария резервтік дивизиясын британдықтардың шабуылына қарсы шабуыл жасау үшін IV корпустың қолбасшысы генерал Фридрих Бертрам Сист фон Арминнің қарамағына берді. Шындық белгілі болғаннан кейін қарсы шабуыл тоқтатылды және 5-ші және 8-ші Бавария резервтік дивизиялары резервке қайта оралды. 15 шілде күні таңғы сағат 9:00-де 7-дивизия 91-ші бригадамен бірге орманға шабуыл жасады. Британдық жаяу әскері Switch Line-нан келген пулеметтердің отымен тоқтатылды. Неміс артиллериясының алдын ала бомбалауынан кейін, 7-ші дивизияның 165-ші жаяу әскер полкінің II батальоны және 8-ші дивизияның 72-ші жаяу әскер полкінің III батальоны, 183-ші дивизияны алмастырғаннан кейін, сағат 14:30-да қарсы шабуыл жасап, орманның бір бөлігін қайтарып алды, бірақ бригада резервімен шығарылды. Сағат 16:45-те британдықтар бомбалаудан кейін шабуыл жасады, бұл неміс жаяу әскеріне көптеген зардаптарды келтірді, бірақ қорғаушыларды жеңе алмады. Биік орман британдық бақылаушыларға көрінбеді және сағат 17:00-де 3-ші эскадрильяның барлау сапары британдық әскерлер орманның батысында және Базентин-ле-Пети жолының оңтүстігінде екенін хабарлады. Орманның батыс жағында байрақтар көрінді, бірақ шығыс жағы немістерге толы болды және Switch Trench неміс жаяу әскерімен толтырылды. Биік орманды ұстау мүмкін емес деп есептелді және сағат 11:25-те 91-ші бригада кері тартылды және орман дивизияның артиллериясымен бомбаланды. 33-ші дивизияның 1/9-шы Жоғарғы жеңіл жаяу әскері (HLI) де 15 шілде күні сағат 9:00-де Switch Line-ге шабуыл жасаған кезде орманға шабуыл жасады, үш взвод орманның батыс жағына жылжыды. Биік ормандағы 93-ші жаяу әскер полкінің II және III батальондарынан келген пулеметтердің оты шабуылшыларды қанатынан ұрып, шабуыл кері қайтарылды. 16-шы батальон, Корольдік атқыштар корпусы және 2-ші Ворчестер күшейту ретінде алға жіберілді, бірақ кешкі сағат 4-ке дейін бастапқы сызыққа оралды. Екі неміс жаяу әскері кешке дейін Switch Line-нен оңтүстікке қарай жылжыды, бірақ қарсы шабуылды қайталау мүмкін емес болды, өйткені британдық артиллерияның күшті оты және британдық барлау және артиллерия бақылау ұшақтарының болуы.
20-21 шілде
+Ауа райы (14–31 шілде 1916) Күн Жаңбыр мм °F 14 0.070°–? бұлтты 15 0.072°–47° күн 16 4.073°–55° бұлтты 17 0.070°–59° тұман 18 0.072°–52° бұлтты 19 0.070°–50° бұлтты 20 0.075°–52° ашық 21 0.072°–52° ашық 22 0.177°–55° бұлтты 23 0.068°–54° бұлтты 24 0.070°–55° бұлтты, ыстық 25 0.066°–50° бұлтты 26 0.066°–50° бұлтты 27 8.081°–61° тұманды 28 0.077°–59° бұлтты, ыстық 29 0.081°–57° бұлтты 30 0.082°–57° ашық 31 0.082°–59° ыстық
The 33rd Division attacked again at dusk on 19 July, when a battalion from the 100th Brigade pushed advanced posts towards the wood from Bazentin le Petit as a flank guard. Two battalions of the 19th Brigade crept forward on 20 July, during a bombardment and attacked when it lifted at 3:25 a. m. The infantry got into the wood against machine gun fire from the 8th Division troops of II Battalion, Infantry Regiment 165 and part of III Battalion, Infantry Regiment 72 in the Switch Line and a strong point in the western corner. Observers of 3 Squadron flew over the wood and despite mist, glimpsed enough to report that all but the north end of the wood had been captured and in the evening reported the loss of the north end to a counter attack. A third battalion on the right flank arrived and helped to occupy the southern portion of the wood, thirty Germans being taken prisoner. During the afternoon of 21 July, another battalion went forward and managed to reach the northern fringe of the wood. Due to the number of British casualties, two more battalions were sent forward as reinforcements but as dark fell a German bombardment forced the British from the north end of the wood, which was re occupied by German troops near Foureaux Riegel (known to the British as the Switch Line) and both sides dug in. During the fighting for High Wood, the 5th Division and 7th Division attacked the Switch Line to the east. The 51st (Highland) Division relieved the 33rd Division after dark.
33-ші дивизия 19 шілдеде қараңғыда тағы шабуыл жасады, онда 100-ші бригаданың батальоны Базентин ле Петиден орманға қарай флангтан алға жылжыды. 20 шілдеде 19-шы бригаданың екі батальоны бомбалау кезінде алға жылжып, сағат 3:25-те бомбалау тоқтағанда шабуыл жасады. Жаяу әскерлер II батальонның 8-ші дивизиясының әскерлері, 165-ші жаяу әскер полкі және III батальонның бір бөлігі, 72-ші жаяу әскер полкінің Switch Line және батыс бұрыштағы бекінісінен автоматтық оқ атудан орманға енді. 3-ші эскадрильяның бақылаушылары орманның үстінен ұшып өтіп, тұманға қарамастан, орманның солтүстік жағынан басқа барлық бөлігі басып алынғанын хабарлады, ал кешке солтүстік жақ қарсы шабуылға ұшырағанын мәлімдеді. Оң жақтан үшінші батальон келді және орманның оңтүстік бөлігін басып алуға көмектесті, отыз неміс тұтқынға алынды. 21 шілде күні түстен кейін тағы бір батальон алға жылжып, орманның солтүстік жиегіне жетті. Британдықтардың көптеген жарақаттануына байланысты, екі батальон қосымша күш ретінде жіберілді, бірақ қараңғы түскенде неміс бомбалауы британдықтарды орманның солтүстік жағынан шығарып, оны неміс әскерлері Фурэ Ригель маңында (британдықтар Switch Line деп атады) қайта басып алды, екі тарап та бекінді. Биік Орман үшін болған шайқаста 5-ші және 7-ші дивизиялар шығысқа қарай Switch Line-ға шабуыл жасады. 51-ші (Гайленд) дивизиясы қараңғыдан кейін 33-ші дивизияны ауыстырды.
The 33rd Division attacked again at dusk on 19 July, when a battalion from the 100th Brigade pushed advanced posts towards the wood from Bazentin le Petit as a flank guard. Two battalions of the 19th Brigade crept forward on 20 July, during a bombardment and attacked when it lifted at 3:25 a. m. The infantry got into the wood against machine gun fire from the 8th Division troops of II Battalion, Infantry Regiment 165 and part of III Battalion, Infantry Regiment 72 in the Switch Line and a strong point in the western corner. Observers of 3 Squadron flew over the wood and despite mist, glimpsed enough to report that all but the north end of the wood had been captured and in the evening reported the loss of the north end to a counter attack. A third battalion on the right flank arrived and helped to occupy the southern portion of the wood, thirty Germans being taken prisoner. During the afternoon of 21 July, another battalion went forward and managed to reach the northern fringe of the wood. Due to the number of British casualties, two more battalions were sent forward as reinforcements but as dark fell a German bombardment forced the British from the north end of the wood, which was re occupied by German troops near Foureaux Riegel (known to the British as the Switch Line) and both sides dug in. During the fighting for High Wood, the 5th Division and 7th Division attacked the Switch Line to the east. The 51st (Highland) Division relieved the 33rd Division after dark.
22-23 шілде
22 шілдеге дейін Биік орманды қоршаған аймақты тұман жапты, содан кейін Switch Line алдында немістердің қазғаны туралы әлжуаз хабарлар расталды. 34 эскадрилья ұшағының экипажы тұманнан сүңгіп өтіп, Базентин-ле-Петиден Биік орманға дейінгі британдық шепке параллель, Switch Trench алдындағы бірнеше жүз метрлік жаңа неміс траншеясын көрді. Бұл жаңа аралық шеп неміс әскерлерімен толы болды, ал III корпус штабы бірден 19 (Батыс) дивизиясының Switch Line шабуылын тоқтатты, жаңа шепті бірінші мақсат етіп белгіледі. 22/23 шілде түнде 51-ші (Highland) дивизиясы 154-ші бригаданың екі батальонымен бірге сағат 1:30-да Биік орманға шабуыл жасап, орманның қалған бөлігі мен Switch Line-ды басып алуға тырысты. Британдық артиллериялық бомбалау 22 шілдеде сағат 19:00-де, төмен ұшатын британдық артиллериялық бақылау ұшақтарының басшылығымен басталды. Неміс деректері бомбалаудың өте дәл болғанын, және қаза болғандарға қарамастан, Биік ормандағы әскерлерді алмастыруға мүмкіндік бермегенін хабарлады. Бір батальон орман ішінде бағытын жоғалтып, пулеметтен көп шығынға ұшырады. Екінші батальон орманның оңтүстік-батысындағы шұңқырға шабуыл жасады, бірақ ол да аралық шептен пулемет атысына тап болды; сағат 3:00-ге дейін екі батальон да 450 қаза тапқан күйі бастапқы шепке қайтып келді. Ормандағы немістер де қолға-қол соғыста қатты зардап шекті. 7 дивизияның 165-ші жаяу әскер полкінің III батальоны және 12 дивизияның 62-ші жаяу әскер полкінің бір бөлігі 23 шілдеде таңертең 91-ші жаяу әскер полкінің I батальонымен күшейтілді. Британдық артиллериялықтар Биік орманға шабуылды қолдау жасауда қиындыққа тап болды, себебі олар Базентин қырқасынан атуға мәжбүр болды. Оқтардың төмен биіктікте болуы британдық окоптардың үстінен өтіп бара жатқан снарядтарға себеп болды, қателік мүмкіндігі аз болды және британдық жаяу әскерінің шығынына британдық артиллерия кінәлі деген көптеген шағым түсті. Тозған қарулар, нашар сапалы оқ-дәрілер және британдық жаяу әскерінің орналасқан жері туралы дұрыс емес ақпарат қысқа атудың себебі деп танылды. 51-ші (Highland) дивизиясы 2 тамызда Switch Line бағытына қарай саптарды алға жылжытып, Биік орманның шығысында Wood Lane маңында жаңа траншея қазды.
Тамыз
33-дивизия 51-дивизияны (Хайленд) босатты және 11 тамызда Switch желісіне қарай сопылықтарды алға жылжытуды жалғастырды, сондай-ақ шығысқа қарай Вуд-Лейнге жақын жаңа траншея қазды. Екі үлкен жалын тастағыш және құбыр итергіш құрылғылар (жарылғыш заттармен толтырылған құбырды жер астына, жер бетіне параллель түйреп, жарылғыш заттар жарылған кезде сопы жасауға арналған құрылғылар) алға жеткізілді, екі тарап та аумақты күзеткендіктен. 18 тамызда 33-дивизияның батальоны жалын тастағыштарды және Ливенс проекторларымен лақтырылған отыз май барабанын пайдаланып орманға шабуыл жасады, бірақ жалын тастағыштар жұмыс істемеді, ал проекторлар британдық артиллерияның қысқа түскен оғынан көміліп қалды. Құбыр итергіштер орман ішіндегі ағаштардың тамырларын қиып жіберді, ал біреуі кері бұрылып, шабуылдаған батальонның траншеясының бойымен кратер жасады. Жаяу әскердің алға жылжуға жасаған барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды, бірақ кейбір әскерлер неміс қорғанысына еніп, I батальон, 134-ші және 104-ші жаяу әскер полкі оларды шығарып, көптеген жарақаттарды тіркеді. 20 тамызда дивизия орманның батыс жиегіндегі траншеяны басып алу үшін бір батальонмен орманға шабуыл жасады. 24 тамызда 100-бригаданың үш батальоны Хай Вуд пен Делвилл Вуд арасында шабуыл жасады. 27/28 тамыз түнінде 1-дивизия 33-дивизияның бір бөлігін босатты, келесі күні орманның шығыс жағынан шабуыл жасап, аз қашықтыққа жылды. 33-дивизияның қалған бөлігін 31 тамызда 24-дивизия алмастырды. Сомме шайқасының ең ірі неміс қарсы шабуылы сол күні орманның шығысында, түстен кейін және кешке қарай өтті. Баварияның II корпусы мен XII корпусының әскерлері бір батальонды Edge траншеясында орманның шығыс жағына итеріп жіберді.
Қыркүйек
+ (1 тамыз – 15 қыркүйек 1916) Күні Жаңбыр мм °F 1 0.082° –59° ыстық 2 0.088° –57° ыстық 3 0.084° –57° ыстық 4 0.079° –52° – 5 0.068° –48° жақсы 6 0.075° –52° – 7 0.073° –50° – 8 0.077° –52° – 9 0.084° –54° – 10 4.070° –55° бұлтты 11 0.077° –59° тұманды дауыл 12 1.082° –63° – 13 0.081° –59° желді 14 2.077° –59° жаңбыр 15 0.075° –55° жаңбыр 16 2.075° –55° – 17 4.072° –54° жаңбыр 18 1.070° –55° бұлтты 19 2.070° –50° бұлтты 20 0.072° –54° бұлтты 21 0.072° –48° – 22 0.072° –52° – 23 0.072° –54° – 24 0.078° –55° – 25 8.081° –61° бұлтты 26 7.075° –59° – 27 4.073° –59° – 28 0.173° –59° жаңбыр 29 ?82° –59° жаңбыр 30 8.063° –48° лайлы 31 0.070° –52° жақсы 1 0.072° –52° – 2 0.075° –52° желді 3 472° –50° – 4 2566° –52° жаңбыр 5 0.063° –54° бұлтты 6 0.070° –52° бұлтты 7 0.070° –54° жақсы 8 0.070° –55° жақсы бұлтты 9 575° –57° – 10 168° –57° бұлтты 11 0.166° –54° бұлтты 12 0.072° –55° жақсы бұлтты 13 0.072° –52° бұлтты 14 0.061° –41° желді 15 0.059° –43° тұманды
On 3 September, a 1st Brigade battalion of the 1st Division attacked in High Wood as part of the fighting for Guillemont, making another attempt to use the flame throwers and Livens Projectors. A 178th Tunnelling Company mine, with of explosives, was sprung under the strong point at the east corner of the wood thirty seconds before the infantry advance. The strong point was overrun by an infantry company and consolidated by an engineer field company. The pipe pushers blew back and a mortar bomb dropped short and set off the oil drums in the Livens Projectors, causing much confusion among the attackers. Bombers worked towards the western flank but a counter attack at 3:00 p. m. by Bavarian Infantry Regiment 5 from the Switch Line forced the British back to their start line. At 6:00 p. m. a fresh battalion advanced to the middle of the wood and reached its objective on the right flank but was checked in the left. An attack on the south west face of the wood also reached the objective and two companies of the 15th (Scottish) Division got into the western corner and repulsed a German counter attack with Lewis gun fire. Another counter attack was defeated at 8:00 p. m. but the British then withdrew, except for one company which retired at 4:00 a. m.
On 8 September, the 1st Division attacked the west end of the wood at 6:00 p. m. with two battalions. The right hand battalion reached its objective on its right flank, where German troops were found to be in wired shell craters but not on its left flank. The left hand battalion attacked the south west face and reached the objective as a battalion of the 15th (Scottish) Division to the west captured a German trench beyond the west side of the wood. Two German counter attacks were repulsed but the British were ordered to retire and by midnight were back on their start lines. About fifty prisoners of III Battalion, Bavarian Infantry Regiment 18 of the 3rd Royal Bavarian Division were taken. The 178th Tunnelling Company reopened the gallery of the mine fired on 3 September and charged it with another of ammonal. On 9 September, the 1st Division attacked High Wood and German positions on the right flank; two battalions captured Wood Lane and two battalions attacked in the wood after the new mine was exploded thirty seconds before zero hour. The crater was occupied but the garrison was then bombed out by the Bavarians after 90 minutes, an advance on the western side also failed. By 14 September, it was estimated that the British had suffered 6,000 casualties in the struggle for High Wood.
3 қыркүйекте 1-ші бригаданың 1-ші дивизияға қарасты батальоны Гийоммон үшін болған шайқастың аясында Жоғары Орманға шабуыл жасады, жалық тастағыштар мен Ливенс проекторларын пайдалануға тағы бір әрекет жасады. 178-ші туннельдік компанияның минасы, жарылғыш заттармен, жаяу әскердің алға жылжуынан 30 секунд бұрын орманның шығыс бұрышындағы бекініс нүктесінің астында жарылды. Бекініс нүктесін жаяу әскер ротасы басып алып, инженерлік дала ротасы бекітті. Құбырларды итергіштер соққыға ұшырады, миномет бомбасы қысқа қақты да, Ливенс проекторларындағы мұнай барабандарын өртеп жіберді, бұл шабуылшылар арасында үлкен шатасуға әкелді. Бомбалаушылар батыс флангқа қарай жұмыс істеді, бірақ сағат 15:00-де Баварияның 5-ші жаяу әскер полкінен қарсы шабуыл жасалды. Сағат 18:00-де жаңа батальон орманның ортасына қарай алға жылжиды және оң жақ қанатында мақсатына жетті, бірақ сол жағында тоқтатылды. Ормандардың оңтүстік-батыс жағындағы шабуыл да мақсатқа жетті және 15-ші (Шотландия) дивизиясының екі ротасы батыс бұрышына кіріп, неміс қарсы шабуылдарын Льюис пішінімен тойтарды. Тағы бір қарсы шабуыл кешкі сағат 20:00-де жеңілді, бірақ британдықтар содан кейін бір ротадан басқа, таңғы сағат 04:00-де кері қайтты.
On 3 September, a 1st Brigade battalion of the 1st Division attacked in High Wood as part of the fighting for Guillemont, making another attempt to use the flame throwers and Livens Projectors. A 178th Tunnelling Company mine, with of explosives, was sprung under the strong point at the east corner of the wood thirty seconds before the infantry advance. The strong point was overrun by an infantry company and consolidated by an engineer field company. The pipe pushers blew back and a mortar bomb dropped short and set off the oil drums in the Livens Projectors, causing much confusion among the attackers. Bombers worked towards the western flank but a counter attack at 3:00 p. m. by Bavarian Infantry Regiment 5 from the Switch Line forced the British back to their start line. At 6:00 p. m. a fresh battalion advanced to the middle of the wood and reached its objective on the right flank but was checked in the left. An attack on the south west face of the wood also reached the objective and two companies of the 15th (Scottish) Division got into the western corner and repulsed a German counter attack with Lewis gun fire. Another counter attack was defeated at 8:00 p. m. but the British then withdrew, except for one company which retired at 4:00 a. m.
On 8 September, the 1st Division attacked the west end of the wood at 6:00 p. m. with two battalions. The right hand battalion reached its objective on its right flank, where German troops were found to be in wired shell craters but not on its left flank. The left hand battalion attacked the south west face and reached the objective as a battalion of the 15th (Scottish) Division to the west captured a German trench beyond the west side of the wood. Two German counter attacks were repulsed but the British were ordered to retire and by midnight were back on their start lines. About fifty prisoners of III Battalion, Bavarian Infantry Regiment 18 of the 3rd Royal Bavarian Division were taken. The 178th Tunnelling Company reopened the gallery of the mine fired on 3 September and charged it with another of ammonal. On 9 September, the 1st Division attacked High Wood and German positions on the right flank; two battalions captured Wood Lane and two battalions attacked in the wood after the new mine was exploded thirty seconds before zero hour. The crater was occupied but the garrison was then bombed out by the Bavarians after 90 minutes, an advance on the western side also failed. By 14 September, it was estimated that the British had suffered 6,000 casualties in the struggle for High Wood.
8 қыркүйекте 1-ші дивизия екі батальонмен кешкі сағат 18:00-де орманның батыс жағына шабуыл жасады. Оң қол батальоны оң жақ қанатында өз мақсатына жетті, онда неміс әскерлері сымдық снарядтар кратерлерінде болды, бірақ сол жақ қанатында жоқ. Сол жақ батальон оңтүстік-батыс бетін шабуылдап, батысқа қарай 15-ші (Шотландия) дивизиясының батальоны орманның батыс жағында неміс траншеясын басып алған кезде мақсатқа жетті. Екі неміс қарсы шабуылдары сүрініп тасталды, бірақ британдықтарға түн ортасына қарай бастау сызықтарына қайтуға бұйрық берілді. Баварияның 3-ші Корольдік дивизиясының 18-ші Бавариялық жаяу әскер полкі 3-ші батальонының елуге жуық тұтқыны тұтқынға алынды. 178-ші туннель компаниясы 3 қыркүйекте атылған шахтаның галереясын қайта ашты және тағы бір аммоналды зарядтады. 9 қыркүйекте 1-ші дивизия Жоғары Орманға және оң жақ флангтағы неміс позицияларына шабуыл жасады; екі батальон Орман жолын басып алды және жаңа мина нөлге дейін отыз секунд бұрын жарылғаннан кейін орманға шабуыл жасады. Кратерді басып алды, бірақ гарнизонды бавариялықтар 90 минуттан кейін бомбалады, батыс жағындағы ілгерілеу де сәтсіз болды. 14 қыркүйекке қарай британдықтар биік ағаш үшін күресте 6000 адамнан зардап шекті деп есептелді.
On 3 September, a 1st Brigade battalion of the 1st Division attacked in High Wood as part of the fighting for Guillemont, making another attempt to use the flame throwers and Livens Projectors. A 178th Tunnelling Company mine, with of explosives, was sprung under the strong point at the east corner of the wood thirty seconds before the infantry advance. The strong point was overrun by an infantry company and consolidated by an engineer field company. The pipe pushers blew back and a mortar bomb dropped short and set off the oil drums in the Livens Projectors, causing much confusion among the attackers. Bombers worked towards the western flank but a counter attack at 3:00 p. m. by Bavarian Infantry Regiment 5 from the Switch Line forced the British back to their start line. At 6:00 p. m. a fresh battalion advanced to the middle of the wood and reached its objective on the right flank but was checked in the left. An attack on the south west face of the wood also reached the objective and two companies of the 15th (Scottish) Division got into the western corner and repulsed a German counter attack with Lewis gun fire. Another counter attack was defeated at 8:00 p. m. but the British then withdrew, except for one company which retired at 4:00 a. m.
On 8 September, the 1st Division attacked the west end of the wood at 6:00 p. m. with two battalions. The right hand battalion reached its objective on its right flank, where German troops were found to be in wired shell craters but not on its left flank. The left hand battalion attacked the south west face and reached the objective as a battalion of the 15th (Scottish) Division to the west captured a German trench beyond the west side of the wood. Two German counter attacks were repulsed but the British were ordered to retire and by midnight were back on their start lines. About fifty prisoners of III Battalion, Bavarian Infantry Regiment 18 of the 3rd Royal Bavarian Division were taken. The 178th Tunnelling Company reopened the gallery of the mine fired on 3 September and charged it with another of ammonal. On 9 September, the 1st Division attacked High Wood and German positions on the right flank; two battalions captured Wood Lane and two battalions attacked in the wood after the new mine was exploded thirty seconds before zero hour. The crater was occupied but the garrison was then bombed out by the Bavarians after 90 minutes, an advance on the western side also failed. By 14 September, it was estimated that the British had suffered 6,000 casualties in the struggle for High Wood.
Биік орманды басып алу
15 қыркүйекте 1-ші дивизияны 7-ден 11-ге дейін алмастырған 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясы, Жаңа Зеландия және 50-ші дивизиялар арасында екі бригадамен орманға және оған жақын аймақтарға шабуыл жасады. Орманның ішінде және айналасындағы бейтарап аймақ тар болғандықтан, британдық әскерлер алдын ала артиллериялық дайындық кезінде шегінді, бірақ кейін қайтадан ілгері жылдырылды және артиллериялық нысаналар неміс бірінші қатарынан өтті. Артиллерияға дұрыс емес карта координаттары берілгендіктен, артиллериялық нысана тағы да алға жылды; корпусқа бөлінген сегіз танктың төртеуі High Wood тағы да жақын нысананы атқылау үшін ауыстырылды. Танктер таңғы сағат 6:20-да шабуылға шықты, екеуі орманның оңтүстігіне жетті, бірақ ашық жерді табу үшін шығысқа бұрылды. D 22 танк бағытын жоғалтып, британдық бірінші қатарында батты және қателікпен британдық әскерге оқ атты. Екінші танк миналық шұңқырға түсті, ал D 13 орманға кіріп, неміс қолдау шебіндегі Баварияның 18-ші жаяу әскер полкіне от ашты, танк соққыға ұшырап, өртенгенше. Неміс жаяу әскері танкке жақындап, экипаждың бір мүшесінің аяғына люк арқылы атып жарақаттады; төртінші танк бейтарап аймақта бұзылды. Үш танктың тағдыры туралы сағат 10:00-де 34-эскадрилья байланыс тобының экипажы хабарлады, содан кейін орманға ұшып барып, Жаңа Зеландиялықтар мен 50-ші (Нортумбрия) дивизиясының шабуылдары орманды және жақын маңдағы Switch Trench-ті қорғағандарды қоршап алғандарын көрді. Қайтып келген экипаж III корпус штабын орманнан шабуылды тоқтатуға көндірді. Орманға жаяу әскердің ілгерілеуі пулемет атысымен тоқтатылды, ал қақтығыста екінші мақсатқа шабуылға дайын үш батальонның бір бөлігі орманға кіріп, оларға қосылды. Сағат 11:40-да 140-шы миномет батареясы 15 минут ішінде орманға 750 минометтік снарядтан құралған қарбалас оқ жаудырды. 34-эскадрилья экипажы екінші рет шабуылға шықты және сағат 12:30-да немістердің орман шетінде алға жылжыған бомбалаушыларға беріле бастағанын көрді. Баварияның 23-ші жаяу әскер полкінің бірнеше жүз сарбазы тұтқынға алынды, ал алты пулемет пен екі ауыр гаубицамен бірге 141-ші бригаданың аман қалғандары сағат 13:00-ге дейін орманды басып алды. Түн түскен кезде дивизияда оң жақтағыдан басқа ұйымдасқан фронт жоқ болды, және тек бірінші мақсатқа қол жеткізілді, бірақ бұл британдықтарға Бапаумға қарай неміс қорғанысын бақылауға мүмкіндік берді. Баварияның 23-ші жаяу әскер полкінің аман қалғандары Мартинпуиштен тыс жиналды, ал 50-ші резервтік дивизиядан күшелендіру келді, содан кейін бавариялықтардың қалдықтарымен сағат 17:30-да қарсы шабуыл жасады. Немістер High Wood және Мартинпуиштен бірнеше жүз метрге ілгері жылды және содан кейін бекінді. 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясының сол жағындағы 50-ші (Нортумбрия) дивизиясының инженерлері 16-17 қыркүйек аралығында жұмыс істеді, Базентин-ле-Петиттен кірпіштерді пайдаланып High Wood-қа апаратын жолдағы миналық шұңқырларды толтырды және үш күн бойы бөлінген екі дивизияның қабырғаларын байланыстыратын Boast траншеясын қазыды. Орманнан батысқа қарай Еукур-л-Аббаяға қарай трамвай жолдары салынды, кейіннен Базентин-ле-Петитке дейін ұзартылды, сондықтан орманнан аулақ болуға болады.
Талдау
47-ші (1/2 Лондон) дивизиясы сәтсіздікке ұшырады, себебі Жоғары Орман тек бірінші мақсат еді. Төрт күндік шайқаста дивизия 4500-ден астам жарақат алды, ал 141-ші бригада соншалықты әлсірегендіктен, орманды басып алғаннан кейін құрамдық батальонға қайта ұйымдастырылды. Дивизия командирі генерал-майор Чарльз Бартер III корпустың командирі генерал-лейтенант Уильям Пултенейден артиллерияның орнына орман ішінде танктарды қолдану туралы шешімді қайта қарауды сұрады, бірақ оның ұсынысы қабылданбады. 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясы танктардың сәтсіздігі дивизиядағы көптеген жарақаттардың басты себебі деп санайды, бірақ Бартер 28 қыркүйекте "адамдарды бекер шығынға салу" себебімен қызметтен босатылды. Питер Лиддлдың сөзіне сәйкес, Германияның берік қорғаныс және қарсы шабуыл саясаты тек уақытты кешіктіруден басқа ештеңеге жетпеді және оны британдық және француздық әдістермен бірдей бағалау керек. Хейг пен Жоффре Германияның шілде айының соңына дейін күйреуі мүмкін деген сенімде болды және шілде айының соңынан қыркүйек айының басына дейінгі жағдайда амортизацияға ешқандай нақты балама ұсынылмады. Тұтқындалған құжаттар мен тұтқындардың жауаптарын талдау неміс армиясына түсірілген қысымды көрсетті. Уильям Филпот немістердің шебер және табанды қорғанысына қарсы апталар бойы қымбатқа түсетін, шағын майданға жасалған шабуылдарды сынға алды, бірақ Галлвицтің "жақсы тактикалық әдісі болған жоқ", бұл операцияларды ерік-жігердің күресіне дейін төмендетті. Төртінші армия аймағында 15 шілдеден 4 қыркүйекке дейін неміс әскері 90 британдық шабуылға қарсы 72 қарсы шабуыл жасады, бұл неміс жауынгерлерін қымбат және көңілсіз сәтсіздіктерге ұшыратты. Неміс артиллериясының және әуе күштерінің нашарлығы үлкен кемшілік болды және үнемі шығынға әкелді. Шелдон сондай-ақ, тамыз айында одақтастардың әуедегі басымдығы немістерді қиын тактикалық жағдайға түсіргенін, кейбір әскерлер қалған бекіністерден қашуға тырысқанын және одақтастардың көп бөлігі артиллерияны неміс желісінің артындағы нысаналарды бомбалау үшін үнемі қолданғанын жазды. Дж. П. Харрис неміс жағында жағдай нашарлағанын және британдықтар әуе бақылауының көмегімен артиллерия отының дәлдігін арттырғанын жазды. Тамыз айының соңында Фалькенхайн Сомманы қорғауды жүргізуіне қатысты келіспеушіліктерге байланысты қызметтен босатылды. Приор мен Уилсон британдықтардың Соммадағы әрекеттерін 15 шілдеден 12 қыркүйекке дейін талдады, оған Жоғары Орман үшін шайқастар да кірді. Шабуылдың алғашқы алпыс күнінде 32 британдық дивизия қатысып, 126 мың адам жарақаттанды. Британдықтар алға жылжып, қиын жағдайға түсті. Осы кезеңде елу күн бойы желіде сегіз дивизия болды, бірақ алты батальоннан аз шабуыл жасады және тек екі рет желідегі батальондардың жартысынан көбі бір уақытта шабуылға шықты. Британдық шабуылдар тұрақты, шағын және тар майданға жасалды, оған қарсы немістер артиллерияны шоғырландырып, көптеген жарақаттарды тигізе алды. Британдық дивизиялар 2 күнден 42 күнге дейін алдыңғы қатарда тұрды және жарақаттар 5-ші дивизияда күніне 500-ден 23-ші дивизияда күніне 100-ден азға дейін ауытқып келді. Гари Шеффилд Хейгтің сыншылары тактикалық, операциялық және стратегиялық талаптарды теңгерімдеудің қиындығын ескермегенін жазды; желіні түзеуге жасалған шабуылдар қымбат болды, бірақ жаяу әскерге күрделі маневрлер жүктеуден жақсы болды.
Шығындар
11-27 шілде аралығында 1-ші дивизия 3078 адамдық шығынға ұшырады, ал 14-20 шілде аралығында 7-ші дивизия 3413 адамдық шығынға ұшырады. 15-27 шілде аралығында Delville Wood-тан High Wood-қа дейінгі фронтта неміс 7-ші және 8-ші дивизиялары 9498 адамдық шығынға ұшырады. 22 шілде мен 7 тамыз аралығында 51-ші (Гайленд) дивизиясы 2120 адамдық шығынға ұшырады, ал 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясы 15-19 қыркүйек аралығында 4500-ден астам адамды жоғалтты. 1916 жылы орманда кем дегенде 8000 британдық және неміс әскері қаза тапты.
Еске алу
Жоғары Орманның шетінде Лондон зираты мен оның кеңейтілген бөлігі орналасқан. Бұл Ұлттар Достастығының зираты 1916 жылдың 15 қыркүйегінен кейінгі күндері 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясының 47 әскерінің жерленуімен ашылды және 1934 жылы кеңейтілді. Әскерлер үлкен артиллериялық шұңқырға жерленді, ал 1987 жылға қарай зиратта 3870 әскердің қалдықтары болды, олардың 3114-і есімдері белгісіз. Зираттың қарсы бетінде 47-ші (1/2 Лондон) дивизиясының ескерткіші және 9-шы (Глазго Хайлендерлері) Хайленд Жеңіл жаяу әскеріне арналған ескерткіш орналасқан. Орманның шығыс жағында Камерон таулылары мен Қара күзетшілерге арналған ескерткіш тұрғызылған. 1-ші және 51-ші дивизияларға, 1-ші Нортумберленд фюзилеріне, Камерон Хайлендерлеріне, 1-ші Оңтүстік Уэльс шекарашыларына, 10-шы Глостерлерге және 20-шы Корольдік фюзилеріне арналған ескерткіштер де орман ішінде салынды; Тистл Дэмп зираты оңтүстікке қарайғы далада орналасқан. Жоғары Орман Сигфрид Сассонның өлеңінде де еске алынады және П. Джонстонның «Жоғары Орман» атты туындысының тақырыбы болып табылады. Орманнан шыққан шіріген денелердің жасыған иісі өте қатты болды және ол Эварт Маккинтошты «Чок Фермасынан Камбервелл Гринге» атты пародиа жазуға шабыттандырды.