Кіріспе

Ерлерге арналған тізеге дейінгі формальды пальто

Фрок пальто – бұл тізеге дейін кесілген, барлық айналасы тізеден жоғары, Виктория және Эдуард дәуірлерінде (1830-1910 жылдар) танымал болған ерлердің формальды пальтосы. Бұл артында орталық жарылысы бар, ұзын жеңді, викториялық киімнен кейінгі ерекше ерекшеліктері бар пальто. Оларға кері жаға және лапельдер жатады, онда лапельдің сыртқы шеті көбінесе негізгі матадан бөлек матадан тігіледі, сондай-ақ кеудеге қарағанда белге жақын диаметрі кішірек болатын, белдік айналысындағы белдің тартылуының жоғары деңгейі. Бұл жоғары, көлденең бел тігісі және табиғи цилиндрлі пішінді сақтау үшін қолданылатын қосымша мата панельдері бар бүйірлік бөліктер арқылы қол жеткізіледі. 19 ғасырдағы барлық пальтолардағыдай, иық төсемесі сирек немесе минималды болған. 18 ғасырдың соңындағы революция дәуірінде ерлер трикорн шляпалары бар жұпқаларды директория стиліне – шұлық немесе көбінесе шалбармен және жоғары шляпалармен киілетін пальтоға ауыстырды. Алайда, 1820 жылдарға қарай, шапан-күлкі толық ұзындығы бар шалбарлармен бірге пайда болды, бұл сол кездегі бейресми елдік киімнен шабыттанған болуы мүмкін. Ертедегі фрок пальтолар сол кездегі киім стилінің жоғары жағаларын және кең лапельдерін мұра етті және кейде әртүрлі, бірақ көбінесе қараңғы түстерде ұсынылды. Бірақ, алғашқы жылдары қара түс тез арада қалыптасып, қарапайым жағамен толықты. Жоғары шляпа да соған еліктеді. Қара шалбарлар да кездессе де, әсіресе күндіз, қара фрок пальто көбінесе көмір сұр, жолақты немесе клеткалы формальды шалбарлармен киілетін. Бір жақты кескіш лапельдері бар фрок пальто күнделікті кәсіби бейресми киіммен байланысты болды. Дегенмен, 19 ғасырдың соңынан бастап, лаунж костюмінің бірте-бірте пайда болуымен, фрок пальто күндізгі киімнің ең формальды түріне айналды. Әсіресе, екі жақты кескіш лапельдері бар стильде, кейде королева Викторияның күйеуі, принц Альберт атымен «Принц Альберт» деп аталды. Формальды фрок пальтоның түймелері бел тігісіне дейін ғана түймеленеді, ал артқы жағы бір жұп түймемен безендірілді. Кассук – мойынға дейін түймеленетін, дін қызметкерлері үшін тік римдік жаға құрайтын пальто, сол кездегі фрок пальто стиліне үйлестірілді. 19 ғасырдың соңында тізеге дейінгі киім, таңғы пальто және қысқа кесілген лаунж костюмі стандартталды. Киім пальтосы мен таңғы пальтолар – бұл фрок пальто сияқты тізеге дейін кесілген пальтолар және дәстүрлі түрде алдыңғысының бел тігісін бөліседі, бірақ олар киім пальтолары мен таңғы пальтолардың артқы жағындағы құйрықтарды қамтамасыз ететін юбканың кесілуімен ерекшеленеді. 1920 жылдардан бастап, фрок пальто күндізгі формальды киім ретінде таңертеңгі пальтомен ауыстырылды. 1936 жылы ол британдық король сарайындағы қабылдау протоколынан алынып тасталды. Содан бері формальды киімде сирек кездеседі, бірақ кейбір формальды тойларда және дәстүрлі шерулерде кездеседі.

Атауы

Фрак деген атау ертеректегі киімнен пайда болды. Ертедегі терминологияда рединготе (немесе рединготте, рединго) термині де қолданылған, ол ағылшын тіліндегі "riding coat" сөзінің француз тіліндегі өзгертілген түрі, қайта қарыз сөзділіктің мысалы.

Тарих

Фрок-пальто Наполеон соғыстары кезінде пайда болды, оны Австрия және түрлі неміс әскерлерінің офицерлері наурыз жорықтарында киген. Олар киген адамды жылы ұстап қана қоймай, формасын да қорғады. Сайындар мен кіші офицерлер наурыз жорықтарында ұзын пальто киетін.

Бұрынғы киім

XVII ғасырдың ортасында ескі дублеттер, руффтар, паннолы шалбарлар мен джеркиндер үш бөліктен тұратын костюмнің алғысымен алмастырылды – жакет, тарыз шалбар және жастықорпс деп аталатын ұзын пальто. Бұл киім Францияның Людовик XIII және Англияның II Карл патшалары тарапынан танымал болды. Пальто тізеге дейін жететін, кейінгі фракке қарағанда кеңірек, қайрылған манжеттері және екі қатар түймелері болды. Англия және Франция дворяндары өз байлықтарын көрсету үшін зәңгілдік, алтын тоқыма, кесте және алтын түймелермен безендірілген қымбат брокат пальто киетін. Фрактың пайда болуынан бұрын 18 ғасырда фрок деп аталатын тағы бір киім болды, ол, мүмкін, фракпен байланысты емес, тек атауында ғана ұқсас. Бұрынғы фрок бастапқыда елдік киім болды, ол 1730 жылға қарай кеңінен таралды. Формальды киім күнделікті киюге тым қиын болғандықтан, фрок жартылай формальды киім ретінде сәнге енді. 1780 жылдары фрок қалалық киім ретінде кеңінен таралды, ал 18 ғасырдың соңында бір жақты кесілген алдыңғы және артқы бөліктерімен тігіле бастады. Осылайша, ол қазіргі заманғы киім-кешектің, ақ галстукпен киілетін киімнің алғысы болды. Бұл байланыстарды ұқсас шетелдік терминдерде де көруге болады. Қазіргі итальян, француз, румын және испан тілдеріндегі киім-кешектің атауы – фрак; неміс және скандинавия тілдерінде – фрак; ал португал тілінде – фраке, ол 18 ғасырдың соңында қазіргі таңғы пальто сияқты диагональды кесілген алдыңғы бөлігі бар, бір немесе екі жақты киімді сипаттау үшін қолданылды. Тіпті, шапан сияқты көлденең кесілген юбкалары бар пальтолар да XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басында фрок деп аталды. Бұл 18 ғасырғы фрок қазіргі киім-кешектің тікелей ата-бабасы екенін көрсетеді, ал 19 ғасырғы фрок, осы тақырыпта сөз болып отырғаны, 19 ғасырдағы әскери тарихы бар мүлдем басқа киім. Дегенмен, фрокпен алыс тарихи байланысты толығымен жоққа шығаруға болмайды, өйткені редингто немесе ат жамылғысы сияқты ұқсас стильдер де кездеседі. Фрок терминінің басқа мағыналарына дін қызметкерлерінің киімдері және көйлекпен бірге киілетін әйелдер киімі кіреді.

Әскери киімдер

Бірінші әскери халаттар Наполеон соғыстарының соңында француздық жеңіл пехотасы мен пруссиялық Ландвер әскерлеріне берілді. Француздар жорықтағы қымбат құйрықты пальтоларын кірлетпеу үшін, контрастты жағасы мен манжеттері бар, бір жақты бос киімді қабылдады. Немістер, жылдар бойы соғыстың салдарынан қиын жағдайға түскендіктен, британдық жеңіл пехотасы сияқты әсем киімдерге қол жеткізе алмады және көптеген сарбаздарға арзан, толық киімге лайықты және науқандарға ыңғайлы болғандықтан, ұшталған бас киім мен екі жақты көк пальтоны таңдады. 1840 жылдары американдық, пруссиялық, орыс және француз армиялары үшін халаттар міндетті болды. 1834 жылы британдық армия офицерлері Наполеон дәуірінде киген бұрынғы жапқыштан шыққан қара-көк/қара түсті халатты күнделікті міндеттерге қабылдады. АҚШ армиясы офицерлері алғаш рет Мексика соғысы кезінде алтын эполеттері мен неміс үлгісіндегі ұшталған бас киімдері бар теңіз көк халаттарын алды. USMC әскери қызметшілері элиталық бөлім екендерін көрсету үшін, былғары мойындық пен шейко киіп, қызыл түтікпен тігілген екі жақты халат алды. Жаяу әскер сарбаздарына 1833 үлгісіндегі жақтаулы киімдер беріле берді, ал АҚШ Азаматтық соғысынан аз уақыт бұрын француз стиліндегі кепісі бар M1858 формасы қолданысқа енді.

Бұрынғы қызыл түске

Ерлер рединготасы – XVIII ғасырдың немесе XIX ғасырдың басындағы кең, жалпақ жағасы бар, ел киімінен (яғни, «атқа міну пальтосынан») шыққан ұзын пальто немесе үлкен пальто. Француз және басқа да бірнеше тілде редингота – бұл әдеттегі, кеудеге жақсы отыратын пальто. Ерлер рединготасының пішімі тығыз жабысатын пальто стилінде немесе оның танымалдылығына және сәскеуіне байланысты, үстіне жабылатын плащтары немесе жағалары бар, көлемді, кең «үлкен» пальто стилінде болуы мүмкін, мысалы, «гаррик» рединготасы. XIX ғасырда «редингота» термині француз кавалериясының негізінен киетін әскери атқа міну пальтосына да қолданылды. Бұл пальтоның етегі ұзын болып, мінген аттың екі жағына дейін жеткен.

Күлтегінің пайда болуы мен өркендеуі

Алғаш рет фрак киген кезде, күндізгі толық киім – шымшық болатын. Фрок-коут бастапқыда ресми емес киім түрі болды, шымшыққа қарағанда азырақ салтанатты жағдайларда киілетін киім. Коуттың өзі, мүмкін, әскери киімнен шыққан. 1820 жылдардың соңына қарай, оны беліне тігіс қойып, әрі жақымды етіп тігіп бастады, көбінесе белді қысып, юбкасын кеңіте берді. Бұл сағат тәрізді пішін 1840 жылдарға дейін сақталды. 1850 жылдары фрок-коут кеңінен таралған сайын, ол ресми күндізгі киім ретінде қабылдана бастады, осылайша шымшықты тек кешкі киімге шектеді, ол бүгін де ақ галстуктің бір бөлігі болып табылады. Осы кезеңде фрок-коут күндізгі ресми киімнің ең стандартты түріне айналды. Виктория дәуірінің көп бөлігінде ол бүгінгі салтанатты костюм киілетін жағдайларда, мысалы, тойларда, жерлеу рәсімдерінде және кәсіби мамандықтарда киілетін болды. Бұл Виктория дәуіріндегі стандартты бизнес киімі еді. Королева Викторияның жұбайы Альберт ханзадасы, фрок-коутты танымал етуге үлкен үлес қосты және тіпті оның қос жақты нұсқасына «Альберт ханзадасы» деген синоним берді. Виктория дәуірінде фрок-коут Ұлыбританияда, Еуропада және Америкада стандартты ресми бизнес киімі ретінде немесе күндізгі ресми шараларға киілетін болды. Ол сол кездегі таңғы киімнің ең дұрыс түрі саналды. Алайда, бұл заман қазіргі заманғы киім кодексі терминологиясы қалыптасқанға дейін болғандықтан, ресми киімнің, сондай-ақ таңертеңгі және кешкі киімнің анықтамалары кейінгі стандарттарға толық сәйкес келмеді.

Күлкілі пальтоның құлдырауы

1880 жылдар шамасында және Эдвард дәуірінде атқа мінуге арналған пальтоның – Ньюмаркет пальтосы деп аталатын түрі, тез арада және содан бері таңғы пальто ретінде таныла бастады. Бұрын демалысқа арналған ат спортының пальтосы саналған таңғы пальто, бірте-бірте қабылданып, күндізгі киімнің стандартты баламасы ретінде танымал бола бастады. Таңғы пальто осы күнге дейін осы мәртебені сақтап келеді. Таңғы пальто әсіресе сәнді жас адамдардың арасында танымал болды, ал шымкент пальтосын көбінесе егде жастағы консервативті джентльмендер киетін. Таңғы пальто бірте-бірте шымкент пальтосын тек ерекше ресми жағдайларға ғана шектеді, тіпті соңында ол тек сот және дипломатиялық киім ретінде ғана қолданылатын болды. Салонды костюм бұрын тек елде немесе теңіз жағасында киетін сәнді демалыс киімі болған, бірақ 19 ғасырдың ортасында оның танымалдығы күрт өсе бастады. Ол қалалық киімге арналған таңғы пальтоға қарағанда қарапайым балама ретінде пайда болды, соның арқасында таңғы пальтоның формальдылық деңгейі көтерілді. Таңғы пальто күндізгі киім ретінде сәнге айналған сайын, салонды костюм бейресми балама ретінде қабылдана берді. Соңында шымкент пальто егде жастағы адамдар ғана киетін, ерекше формальды күндізгі киімге айналды. 1919 жылы Версаль келісіміне қол қойылған кездегі ең ресми шараларда үкімет басшылары шымкент пальто киді, бірақ бейресми кездесулерде таңғы пальто немесе тіпті салонды костюм киді. 1926 жылы Жорж V «Челси» гүл шоуының ашылуында таңғы пальто киіп, көпшілікті таңғалдырды, осылайша шымкент пальтоның жойылуын жеделдетті. Шымкент пальто 1930 жылдарға дейін тек сот киімінің ерекше формальды түрі ретінде сақталды, содан кейін 1936 жылы Эдуард VIII (кейіннен Виндзор герцогы болған) оны соттың ресми киімі ретінде ресми түрде жойды. Оның орнына таңғы пальто келді, осылайша британдық корольдік сарайының протоколы бойынша шымкент пальто тарихи киім мәртебесіне ие болды. Сол кезден бері ол сирек киіледі, бірақ толығымен жойылмағанын айтуға болады (төмендегі қазіргі қолданыс бөлімін қараңыз).

Салтанатты киім

Жамылғы мен формальды жолақты шалбармен киілетін фрок-пальтолар күндізгі формальды киім ретінде, әсіресе тойларда, таңғы пальтоларға балама ретінде, той киіміне Виктория дәуірінің әуесін беру үшін кейде қолданылады. Бүгінде олар көбінесе тойға қатысушылар ғана киеді, онда тарихи киім элементтері көбірек қабылданады, бірақ тіпті бұл да сирек кездеседі, себебі күндізгі салтанатты киімдегі салтанатты пальто ретіндегі оның рөлі қазіргі заманғы киім үлгілерінде таңғы пальтомен толығымен ығыстырылды. Таңғы пальтолар сияқты, фрок-пальто да күндізгі ресми шараларда сағат 17:00-ге дейін ғана киіледі, ең кешкісі – сағат 19:00-ге дейін. 1900 жылдың басында таңғы киімнің қалыптасуына дейін "таңғы киім" термині көбінесе фрок-пальтоны білдірген, бірақ уақыт өте келе қазіргі мағынадағы фрок-пальто мен таңғы киімнің екеуін де қамтыды.

Киіз

Киімнің стандартты талшықтарына жүн және викунья кіретін. Ең көп таралған тоқу маталары broadcloth және duffel деп аталды, екеуі де "ауыр жүн" деп аталатын, 11 ғасырда Фландриядан бастау алған (фламанд матасы) өндіріспен жасалған. Азаматтық пальтоның стандартты түсі қара болды, бірақ кейін Виктория дәуірінде көмір сұр түсі де қабылданды, бірақ ол сирек кездесетін балама болды, ал Midnight Blue одан да сирек түс саналды. Іскерлік және мерекелік жағдайларда реверстер қара жібекпен (сатин немесе гросгрейн) астарланды. Қорымда қара пальто өздігінен астарланбаған реверстермен қара жилетпен бірге тағылды. Әскери киімде түрлі-түрлі түстер жиі қолданылды, сондықтан "теңіз көгі" және "кадет сұры" сияқты түс атаулары пайда болды. Көбірек ресми шараларда пальто кашмир жолақты таңғы шалбармен (кашмир жолақтары – қара, күміс және көмір сұр түстің жұмсақ өрнегі, мата талшықтары емес) киілді. Дегенмен, сәл бейресми жағдайларда өшік клеткалы шалбар да тағылды. Таңғы киім ережелеріне сәйкес, пальтоға сәйкес шалбар аздап бейресми саналды. Ресми іскерлік немесе салтанатты шараларда қара жилет киілді. Виктория дәуірінің басында Чарльз Диккенс сияқты джентльмендер түрлі-түсті, әсем жібек жилеттер таққан. Жазда ақ немесе беже түсті зығыр жилет киюге болатын. Мерекелік жағдайларда ашық сұр жилет киюге рұқсат етілді.

Қию

Виктория дәуірі мен Эдвард дәуірі кезінде фрактың етегінің ұзындығы модаға қарай өзгеріп отырды. Ең консервативті ұзындық – тізеге дейін болды, бірақ модаға құмар ерлер соңғы трендтерге сәйкес оны ұзағырақ немесе қысқарақ киеді. Сол сияқты, белдің биіктігі – ең жоғары қысылу нүктесі – модаға байланысты өзгерді. Өркендеген кезеңінде фрак 19 ғасырдың жалаңаш дененің табиғи әдемілігін көркейту идеалдарын, неоклассицизмнің грек-рим мүсініндегі идеалды жалаңаш бейнесіне табыну сезімін негізге алды. Фрактың формасының сәнділігі оның құм сағаты пішінінен туындады, белге тығыз кесілді, ал 1830-40 жылдар шамасында кеудені дөңгелету үшін кейде тігіспен нығайтылды. Мұндай идеалды құм сағаты силуэтіне қол жеткізуге болатын, себебі дәуірдегі барлық пальтолар жеке тапсырыспен, клиенттің нақты өлшемдері бойынша тігілді. 19 ғасыр тігіншілігінің эстетикасы, 20 ғасырдың басындағы Savile Row тігіншісі Фредерик Шолте қалыптастырған, көбірек бүктемелі (толықтығы бар) костюмдерді кесудің қазіргі стилінен күрт өзгеше болды. Қазіргі тігіншілер, бүктемелі кесім стилін жасауға оқытылғанда, тарихи дәл фракты кескенде, әсіресе бел айналысында бүктемені азайтуға сақ болу керек. Кейде, әдеттен тыс ұзын етегі бар қазіргі костюмдарды дайын киім өндірушілер «фрак» деп атайды, бірақ оларда бел тігісі болмайды, нәтижесінде заманауи пальтоға немесе костюмға тән толық бүктеме пайда болады. Тарихи дәл фрактың силуэтінде бел тігісі классикалық және бойды ұзарту үшін құм сағаты пішінін жасауға қатаң бейімделген, және белге күшті қысым жасалған.

Егжей-тегжейлер

Фрактердің тағы бір ерекшелігі – оларда сыртқы қалталардың болмауы еді. Виктория және Эдвард дәуірінің соңында ғана олар көкірек қалтасын жасап, оған қалта матасын салуға мүмкіндік берді, бұл қазіргі заманғы салонды костюмдерге тән ерекшелік. Өз заманының әйгілі дендиі Оскар Уайльд портреттерде осындай модельде жиі суреттелген, бірақ фрақта мұндай көрініс сирек кездесетін; Уайльдтың киімдерінің жарқындығына қарамастан, дәстүрді сақтаушылар оған қарсы болды. Фрактерде бүйірлік қалталар болған жоқ, бірақ олар көкірекшесінің ішкі жағында немесе артқы жағының жоғарғы бөлігінде орналастырылған. Фрактың түймелері әрқашан матамен қапталған, көбінесе реверстің жібегімен үйлесімді, реверстің ішкі жағындағы үшбұрышты астарда көрінетін. Тағы бір кең таралған ерекшелік – қар кристалды немесе клеткалы өрнекпен тоқылған әсем түймелерді пайдалану еді. Виктория дәуірінің көп бөлігінде, соңына дейін, лапельдер бөлек кесіліп, кейін тігілетін, себебі бұл лапельдің төменнен жоғарыға қарай әдемі түрде иілуін қамтамасыз ететін. Лапельдің ішкі жағынан келген реверс алдыңғы жағына оралып, кішкентай жібек үшбұрышын құрады, ал сыртқы жартысы дене матасының екі жолағынан кесілген. Бұл екі жақты фрақтың барлық түрлеріне тән ерекшелік болды, бірақ бұрын осы тәсілді қолданған таңғы және кешкі фрақтар Эдвард дәуірінің соңында бірге тігілген лапельдермен (толық кесімді) жасала бастады. Виктория дәуірінде лапель жиегі бойында сәндік түйме тесіктері жасалған, бірақ Эдвард дәуірінде олар бір ғана лапель түймешесіне дейін азайтылды. Жоғарырақ манжеттер, қазіргі заманғы шалбардың төменгі жиегіндегі бүктемелерге (американдық ағылшын тілінде манжеттер) ұқсас, екі түймесі бар стандартты болды. Жең манжеттері мен лапель жиектерінде декоративті өрнектер де сирек кездесетін.

Қосымша құралдар

Фракоткамен бірге киетін дұрыс аксессуарларға құлап түспейтін цилиндр мен лапельдегі бутоньер кіреді. Гомбург шапқысын дұрыс таңертеңгі киіммен киюге тым бейресми деп есептелді. Виктория және Эдвард дәуірлерінде, басы арқылы бір қатар тігіліп жасалған түймелі бутстар, бірге таяқпен киілетін. Суық күндері, фракотканың үстінен киюге мүмкіндік беретін, бел тігісі сәл ұзағырақ және кеңірек тігілген фракоткадан жасалған пальто кию әдет болған. Эдвард дәуіріне дейін таңертеңгі киіммен бірге лак былғарыдан жасалған туфли киілетін. Бүгінде лак былғарыдан жасалған туфли кию практикасы кешкі салтанатты киімге ғана арналған. Шалбарлар манжетсіз және жоғарыдан көрінбеуі үшін сүйекшелермен (подтяжки) киіледі. Фракоткамен тек ақ жейделер киілетін. Жейде тігіліп алынатын жағасымен немесе "империялық" стилінде (тұрақты, тік жаға) киілетін. Ең стандартты мойын киімі – ресми галстук. Галстук Аскот түйінімен байланатын, оның екі ұшы алдыңғы жағынан кесісіп немесе қазіргі заманғы галстуктің "төрттік" түйіні сияқты Ruche түйінімен байланатын. Галстукты таза ұстау үшін, әдетте қымбат тас немесе інжу-маржанмен әшекейленген галстук инесі қолданылатын. Виктория және Эдвард дәуірлерінде галстук, фракоткамен бірге, әсіресе салтанатты шараларда киілетін, бірақ ғасыр толуымен таңертеңгі киіммен де сол сияқты киілетін болды. Байлам (галстук-бабочка) ресми киіммен бірге қабылданатын балама ретінде Виктория дәуірінің соңынан Эдвард дәуірінің басына дейін қолданыстан шығып, 21-ғасырда да осылай қалды. Ақ галстук үшін арналған ресми жейделер сияқты, манжеттер бір (екі емес) және манжетка түймелерімен бекітілетін. Жилет әдетте екі жақты, үшкір лапельдерімен болған. Сонымен қатар, ашық сұр түсті шұбар былғарыдан, шамыстан немесе жылтыр былғарыдан жасалған ресми қолғаптар да қажет болды.

Бейресми пальто костюмдері

Жоғарыда сипатталған қара киім кеңінен қолданылды, бірақ лаунж костюмі танымал болмай тұрып, әдемі күнделікті киім үшін одан бейресми нұсқаға қажеттілік туды. Мұнда да, соған сәйкес шалбарларымен және жолақты немесе қарама-қарсы бетте көрсетілген клеткалы суреттері бар, бейресми матадан жасалған фрақ нұсқасы қолданылды. Жилет, әдеттегідей қара түсті болмай, костюммен үйлесімді немесе бөлек болды. Қазіргі заманғы кесілген таңғы шапан пайда болғанға дейін, бір жақты фрақ «таңғы шапан» деп аталды және осы сияқты формальды емес жағдайларда қолданылды. Ал екі жақты шапандар көбінесе түймеленбей, қазіргі таңғы шапан сияқты, бір жалғау арқылы бос ұсталатын.

Жалпы

1936 жылы британ корольдік сарайында ресми киім ретінде міндетті талап болмаса да, қысқа мерзімдік билеуші Эдуард VIII корольдің бұйрығымен фрак көйлек толығымен жойылған жоқ және қазіргі заманғы азаматтық ресми киім ретінде сақталды. 1965 жылы Уинстон Черчилльдің мемлекеттік жерлеу рәсімінде фрак кигендер болды. Савилл-Роу тігіншісі және стильді жаңартушы Томми Наттер (1943–1992) оны жиі киеді. Фрак көйлектер, көбінесе қара түстен басқа түстерде, бүгінгі күнге дейін қонақ үй қызметкерлерінің формасында кездеседі. Тонга королі Тупу VI (1959 жылы туған) оны жиі тартады. 21-шы ғасырдағы фрак көйлектердің мысалдары: 2012 жылы Александр Маккуин, 2012 жылы Prada күзгі коллекциясы және 2018 жылы Пол Смит. Фрак көйлектер әлі де кейбір дәстүрлі католик шерулерінде, мысалы Германиядағы Блутриттте кездеседі. Кейбір күйеу жігіттер азаматтық немесе әскери үлгідегі фрак көйлектердің шығармашылық нұсқаларын таңдайды. Азаматтық киімде оларға сәйкес галстук-бабочка да шығармашылықпен үйлестіріледі. Мысалы, 2018 жылы Принц Гарри Меган Марклға үйленгенде, ол және оның ағасы, куәгер принц Уильям әскери форманың толық нұсқасын таңдады.

Әскери киімдер

Жағасы белге тігілген фрактің кесімі ер адамның бойын, құмыра пішіндес пальтоға қарағанда, жақсы көрсетеді, және мұндай фракттар 21-ғасырдағы кейбір әскери формалардың құрамында сақталды. Олар бір қатар түймелі, мысалы, кейбір әскерлердегідей, немесе екі қатар түймелі болуы мүмкін, әскери және теңіз күштеріндегідей. Мұның мысалын испан теңіз флоты офицерлерінің қазіргі заманғы салтанатты киімдерінде көруге болады. Британ армиясы қазіргі таңда генерал-лейтенант шенінен жоғары офицерлердің, Корольдік дивизия офицерлерінің, кейбір оркестр жетекшілерінің және белгілі бір Корольдік қызметтерді атқарушылардың салтанатты киімдері үшін фракті сақтап келеді. 19-ғасырдағы польшалық капюшонды және иярлы, сондай-ақ қайырмалы бекіткіштермен жасалған фракті, 1890 жылдан бері Корольдік теңіз күштері мен Британ армиясы қолданып келе жатқан пальтоның үлгісі болды, ол Даффел пальтосы немесе Монти пальтосы деп аталады.

Православтық еврейлердің киімі

Литва ешиваларында көптеген белгілі тұлғалар ресми киім ретінде қара халат киеді, ол капотте деп те аталады (оны гомбург немесе федора бас киіммен үйлестіреді). Соңғы жылдары көптеген сефард раввиндері де осындай халат кие бастады. Хасид емес яһудилер арасында мұндай халат әдетте рош ешиваға (сондай-ақ, мүмкін, машгиах пен ешиваның басқа да аға раввиндеріне) және маңызды қауымдық раввиндерге, кейбір бас раввиндерге арналған. Көптеген үйленген Лубавич хасидтері сенбі күні (Шаббат) халат киеді. Барлық хасидтер намаз оқығанда сырт киімдерінің үстінен гартель (белдік) тағады. Хасидтер апта ішінде рекелек деп аталатын ұзын пальто киеді, олар көбінесе халаттармен шатасады, бірақ шындығында ұзын костюм жакеттері. Сенбі күні (Шаббат) хасидтер бекиш киеді, ол әдетте жүннен жасалған халатқа қарағанда жібек немесе полиэстерден жасалады. Бекиш пен рекелде халаттың белгілі бір тігісі болмайды. Сонымен қатар, бекишті халаттан алдыңғы жағындағы екі қосымша түймесі және артқы жағындағы тілік болмауы арқылы ажыратуға болады. Халаттың артқы жағындағы тілік дөңгелентілген, сондықтан цицит қажет болмайды. Түймелер көбінесе яһуди халаттарында, әсіресе хасидтер киетін халаттарда оңнан солға қарай тігіледі. Идиш тілінде халат frak, sirtuk немесе kapotteh деп аталады.

Тедди-балалар

1950 жылдарғы Ұлыбритания жастар қозғалысы – Тедди Бойз, Эдвард дәуірінен шабыттанған киімдерді таңдағандықтары үшін осылай аталды. Олар көбінесе "драп" деп аталатын фракты қысқа мерзімге қайтадан танымал етті.

Танымал мәдениет

Doctor Who-да екінші, төртінші, бесінші, алтыншы, сегізінші, он бірінші және он екінші түріндегі Доктор киген фраклар кездеседі. Сонымен қатар, кейбір Мастер түріндегі кейіпкерлер де әдетте Нехру жағасы бар қара фраклар киеді.