Сингапур Кеппел портының тарихы

Кіріспе

Сингапурдағы порт – Кеппел порты (; ), сондай-ақ Кеппел каналы және бұрынғы Жаңа порт деп те аталады. Бұл Сингапурдағы материк пен оңтүстік аралдары – Плаула Брани және Сентоса (бұрынғы Плаула Блаканг Мати) арасындағы су кеңістігі. Оның табиғи түрде қорғалған және терең сулары, британдық отаршылардың Қиыр Шығыста теңіз колониясын құруға тырысқан кездегі қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жасалған, соның нәтижесінде Сингапурдың сәтті тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуына негіз салынды.

Этимологиясы мен тарихы

Кеппел порты, Бату Берлайар (колониялық дәуірде "Лоттың әйелі" деп аталған) жартасты тау арасымен байланысты, 14 ғасырдағы қытай саяхатшысы Ван Дайюанның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы саяхаттарында сипаттаған екі елді мекеннің бірі – Лонг Я Меннің орны деп болжам жасалған; алайда, оны растау үшін жүйелі қазба жұмыстары жүргізілген жоқ. Заманауи кезеңде бұл портты алғаш рет 1819 жылдың тамыз айында Уильям Фаркуар байқады және келесі айда Сэр Стэмфорд Раффлске қайықтарда тұратын "теңіз халықтары" (оранг-лаут) қоныстанған "жаңа портты" тапқанын хабарлады. 1830 жылдары Сингапур, Малакка және Пенангтан тұратын Түзілімдер пираттардың бейкентіне айналды. 1832 жылға қарай Сингапур үш аймақтың да басқару орталығына айналды. Осы кезде капитан Генри Кеппел Сингапурға келіп, бұғаздағы пираттарды тазалауға көмектесті. Сингапурда тұрғанда ол өз атымен аталатын терең сулы бекетті ашты. Кеппел 1832 жылы мичман болып Сингапурге алғаш рет келді және Нанинг (Малакка) экспедициясына қатысты, ал 1842 жылы Малай архипелагында пираттықпен күресуге көмектесу үшін қайта келді. Кеппелдің Сингапурмен ұзақ байланысы болды, ол 1903 жылға дейін аралға бірнеше рет сапар шекті. Ол өз жоспарлары негізінде салынған Сингапурдың жаңа портын зерттеді. Порт 1886 жылы аяқталды. 1855 жылы капитан Уильям Клутон, Уильям Патерсон және Уильям Вемисс Кер Теменггонг Даенг Ибрагимнен, Жохордың Теменггонгынан Чермин жағалауын сатып алды. 1859 жылы Клутон №1 док деп аталған алғашқы құрғақ докты салды. 1868 жылы екінші док, Виктория док, Түзілімдердің губернаторы сэр Гарри Джордж Орд тарапынан ашылды. Альберт док 1879 жылы ашылды. Бір кезде бұл портты Жаңа порт деп атаған, бірақ ол 19 сәуірде, губернатор Сэр Джеймс Александр Светтенхэмнің бұйрығымен, пираттарды тазалауда үлкен рөл атқарған адмирал Кеппелдің құрметіне Кеппел порты деп өзгертілді. Жаңа порт көшесі де Кеппел көшесі деп аталды. Кеппел көшесі мен Кеппел портының қытайша атаулары sin kam kong chu u немесе "Кампонг Бахру док" және sek lat moi немесе "selat passage" (selat – малай тілінде бұғаз).

Keppel Harbour, by association with the rocky outcrop known as Batu Berlayar (and "Lot's Wife" in colonial times) has been speculated to be the site of Long Ya Men, one of two 14th century settlements described by Chinese sojourner Wang Dayuan during his travels in Southeast Asia; it has not been systematically excavated to confirm this, however. In the modern period, the harbour was first noticed in August 1819 by William Farquhar, who reported his discovery of a "new harbour" inhabited by orang laut ("sea people") living in boats to Sir Stamford Raffles the following month. In the 1830s, the Straits Settlements, consisting of Singapore, Malacca and Penang, was a pirates' haven. By 1832, Singapore had become the busy centre of government for the three areas. It was also at this time that Captain Henry Keppel came to Singapore and helped to clear the Straits of pirates. Whilst based at Singapore, he discovered the deep water anchorage that came to be called by his name. Keppel first sailed to Singapore as a midshipman in 1832 and took part in the Naning (Malacca) expedition, and came again later in 1842 to help with the suppression of piracy in the Malay Archipelago. Keppel had a long association with Singapore, having visited the island on several occasions up to 1903. He surveyed the new harbour of Singapore, which was formed based on his plans. The harbour was completed in 1886. In 1855, Captain William Cloughton, William Paterson and William Wemyss Ker purchased Pantai Chermin from Temenggong Daeng Ibrahim, the Temenggong of Johor. In 1859, Cloughton built the first dry dock known as Number 1 Dock. In 1868, the second dock, Victoria Dock, was inaugurated by Sir Harry George Ord, Governor of the Straits Settlements. The Albert Dock was opened in 1879. For a while, the harbour was simply known as New Harbour but it was renamed Keppel Harbour in honour of Admiral Keppel, who was instrumental in clearing the straits of pirates, by the Acting Governor, Sir James Alexander Swettenham, on 19 April 1900. New Harbour Road was also renamed Keppel Road. The Chinese names for Keppel Road and Keppel Harbour were sin kam kong chu u or "Kampong Bahru dock", and sek lat moi or "selat passage" (selat is Malay for straits).