Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Dobre Miasto) – Польшадағы қала, Вармия-Мазур воеводиясында орналасқан. 2021 жылдың желтоқсан айына қарай 9 857 тұрғыны бар. Қала Польша королін заңды билеуші деп мойындап, Эльбланқта адалдық серт берді. 1466 жылы Торуньде жасалған бейбіт шарты бойынша Вармия және Dobre Miasto Тевтон орденінен ресми түрде бас тартылып, Польшаның құрамына енгендігі мойындалды. Әкімшілік жағынан ол Польша Корольдігінің Үлкен Польша провинциясындағы Корольдік Пруссия провинциясының құрамындағы Вармия князь-епископтығының бөлігі болды.
Dobre Miasto (; Guttstadt ; literally Good City) is a town in Poland, in the Warmian Masurian Voivodeship with 9,857 inhabitants as of December 2021. The town recognized the Polish King as rightful ruler shortly after and pledged allegiance in Elbląg. In the peace treaty signed in Toruń in 1466, Warmia and Dobre Miasto were finally renounced by the Teutonic Knights and recognized as part of Poland. Administratively it was part of the Prince Bishopric of Warmia in the province of Royal Prussia in the larger Greater Poland Province of the Polish Crown.
Қазіргі заман
1538 жылы Николай Коперник епископ Иоганн Дантискпен бірге қалаға келді. 16 ғасыр бейбіт кезең болды, ол 1626 жылы шведтердің шапқынымен күрт аяқталды. Шведтер қалаға бірнеше рет басып кірді, бірақ тұрғындар 1655-1660 жылдардағы «Ұлы су тасқыны» кезінде ең ауыр қиындықтарды бастан өткерді. 1772 жылы қала Польшаның бірінші бөлінісі нәтижесінде Пруссия Корольдігіне қосылды. Қаланың халқы 1831 адамды құрады. 1807 жылы Гутштадт француздар, пруссиялықтар және ресейліктердің кезегімен басып алынды. 1807 жылдың 5-6 маусымында Гутштадт-Деппен шайқасында генерал Левин Август, граф фон Беннигсен басқаратын орыс әскері маршал Мишель Нейдің француз корпусына шабуыл жасады. Нейдің күштері жеткіліксіз болғанына қарамастан, ол тиімді артқы күзет ұйымдастырып, көптеген әскерлерімен бірге Паслека өзенінен оңтүстік-батысқа қашып үлкерді. Наполеон Бонапарт 1807 жылдың 8-9 маусымында Коллегиатта түн өткізді. Коллегиат таратылып, оның мүлігі 1810 жылдың 5 қазанында Пруссия королі Фридрих Вильгельм III-нің жарлығымен бөлістірілді. 1830-1834 жылдары евангелистік шіркеу Фридрих Вильгельм III-нің қайырымдылығының арқасында салынды. Гутштадтқа үш еврей отбасы қоныстануға 1812 жылы ғана рұқсат берілді. 1814 жылы олар еврей зираты үшін жер сатып алды. 1855 жылы қаланың синагогы 240 адамдық қауымға қызмет ету үшін ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гутштадт Кеңес Қызыл Армиясы мен НКВД басып алғанда 65% қирады. Потсдам конференциясынан кейін қала қайтадан Польшаға берілді және тарихи полякша атауы Добре Миасто деп өзгертілді. Қаланың неміс халқы Германияның қалған бөлігіне күштеп шығарылды, ал Совет Одағына қосылған бұрынғы Шығыс Польшадан көшірілген көптеген поляктар қалада қоныстанды. 1945 жылдың 1 тамызында Кеңес гарнизоны билікті қаланың соғыстан кейінгі алғашқы мэрі Ян Маджецкийге тапсырды.
In 1538 Nicolaus Copernicus visited the town when he accompanied Bishop Johannes Dantiscus. The 16th century was a period of peace, which ended abruptly with Swedish invasion in 1626. The Swedes overran the town several times but the inhabitants suffered most severely during the Deluge in the years 1655 1660. In 1772 the town was annexed by the Kingdom of Prussia in the First Partition of Poland. The population of the town numbered 1831. In 1807 Guttstadt was seized in turn by the French, the Prussians and the Russians. In the Battle of Guttstadt Deppen on 5 and 6 June 1807, the Russian army under General Levin August, Count von Bennigsen attacked Marshal Michel Ney's French corps. Though badly outnumbered, Ney conducted an effective rear guard action and escaped to the southwest across the Pasłęka River with most of his troops. Napoleon Bonaparte spent a night in the Collegiate between 8 and 9 June 1807. The Collegiate chapter was dissolved and its properties were parcelled out on the strength of the edict issued by King Frederick William III of Prussia on 5 October 1810. In the years 1830 1834 the evangelical church was erected, mainly thanks to the donations of Frederick William III. It was not until 1812 that three Jewish families were allowed to settle in Guttstadt. In 1814 they bought land for a Jewish cemetery. In 1855, the town's synagogue was consecrated serving the 240 community members. During World War II, Guttstadt was 65% destroyed during its capture by the Soviet Red Army and the NKVD. After the Potsdam Conference the town was again handed over to Poland and renamed to its historic Polish name Dobre Miasto. The town's German population was expelled towards the remainder of Germany, and many Poles displaced from former eastern Poland annexed by the Soviet Union settled in the town. On 1 August 1945, a Soviet garrison handed over power to Jan Majdecki, the first post war mayor of the town.
Негізгі көрікті жерлер
1357–1389 жылдары салынған готикалық колледж кешені, Папа Иоанн Павел II кіші базилика (1989) атағын берген шіркеумен. Шіркеудің ішкі әрі безендірілісінен және жиһаздарынан бөлек, туристерді қызықтыратын нәрсе – 49 тон және 3522 құбырдан тұратын орган. Бұрынғы капитулярлық кітапханада, келушілерге ашық, приход мұражайы орналасқан. Онда колледждің ескі киімдерінің қалдықтары сақталған. Кітаптар мен қолжазбалар жинағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп бөлігі шашырап кеткен. 1736–1741 жылдары салынған барокко стиліндегі Әулие Николай шіркеуі. Қазіргі таңда грек-католик приход ғибадатханасы болып табылады. Торғай мұнарасы (Баща Боциания) ортағасырлық қала қабырғаларының фрагменттерімен бірге. Мұнара өз атын үстіне ұя салған торғайларға қарызды. Бүгінде мұнарада Мәдениет қоғамының бір бөлімі орналасқан. Жаз айларында туристер қоғам мүшелері құрған миниатюралық мұражайды тамашалай алады.
The Gothic collegiate complex built from 1357–1389, with a church on which Pope John Paul II conferred the title of minor basilica (1989). One of the tourist attractions besides the interior and the furnishings of the church is the organ with 49 tones and 3522 pipes. The former capitulary library houses a parish museum, which is open to visitors. It contains the remains of the old outfit of the collegiate. The collection of books and manuscripts largely scattered after World War II. The St Nicholas Church, in Baroque style, built from 1736 1741. At present it is a Greek Catholic parish temple. The Stork Tower (Baszta Bociania) with fragments of the medieval city walls. The tower owes its name to storks which have nested on its top. At present the tower is the residence of one of the sections of the Cultural Society. In the summer season tourists can visit a miniature museum created by the members of the society.
Спорт
Жергілікті футбол командасы — DKS Dobre Miasto [pl]. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.
The local football team is DKS Dobre Miasto [pl]. It competes in the lower leagues.