Кіріспе
Маркус Агриппа мен Юлияның кенже ұлы (б.з.д. 12 – 14 ж.ж.) – Маркус Агриппа Постумус (б.з.д. 12 – 14 ж.ж.), кейін Агриппа Юлий Цезарь деп аталды, Рим императоры Августың немересі болды. Ол Маркус Випсаний Агриппа мен Үлкен Юлияның кіші баласы еді. Август бастапқыда Постумды әлеуетті мұрагер деп есептеді және оны ресми түрде өзінің мұрагері ретінде қабылдады, бірақ 6 жылы оның қатыгездігі мен жабайы мінезі үшін Римнен қуды. Бұл әрекет заңды түрде асырауды жойmasa да, Тиберийдің Августың жалғыз мұрагері болуын қамтамасыз етті. Постум Августың 14 жылы қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай өз күзетшілерінің қолынан қаза тапты. Постум – Рим империясының алғашқы императорлық отбасы – Юлий-Клавдий әулетінің мүшесі болды. Оның анасының ата-анасы Август пен оның екінші әйелі Скрибония еді. Постум император Калигуланың аналық ағасы, ол Постумның әпкесі Агриппинаның ұлы болды, сондай-ақ соңғы Юлий-Клавдий императоры Неронның үлкен ағасы, оның анасы Агриппина Кенже Калигуланың әпкесі еді.
the personal name
Marcus Agrippa Postumus (12 BC – AD 14), later named Agrippa Julius Caesar, was a grandson of Roman Emperor Augustus. He was the youngest child of Marcus Vipsanius Agrippa and Julia the Elder. Augustus initially considered Postumus as a potential successor and formally adopted him as his heir, before banishing Postumus from Rome in AD 6 on account of his ferocia ("beastly nature"). In effect, though not in law, the action cancelled his adoption and virtually assured Tiberius' emplacement as Augustus' sole heir. Postumus was ultimately executed by his own guards shortly after Augustus' death in AD 14. Postumus was a member of the Julio Claudian dynasty, the first imperial family of the Roman Empire. His maternal grandparents were Augustus and his second wife, Scribonia. Postumus was also a maternal uncle of Emperor Caligula, who was the son of Postumus' sister Agrippina the Elder, as well as a great uncle of Nero, the last Julio Claudian emperor, whose mother, Agrippina the Younger, was Caligula's sister.
Атауы
Постумға бастапқыда әкесінің құрметіне "Марк Агриппа" деген ат қойылған, ол Постумның тууына аз уақыт бұрын қайтыс болғандықтан, содан кейін "Постум" тегі қосылды. Ағалары Люций мен Гай Цезарь қайтыс болғаннан кейін Постумды анасының әкесі Август асырап алды. Оның асырап алуы lex curiata арқылы бекітілді, осыдан кейін Постум Augusti f. деген атау алды, яғни "Августтың ұлы" деген мағынаны білдірді. Осылайша Постум заң жүзінде Августтың ұлы, сонымен қатар оның биологиялық немересі болды. Оның салдарынан Постум Юлия руына қабылданды және "Юлий Цезарь" деген есімді алды. Оның аты Агриппа Юлий Цезарь деп өзгертілді.
Жас шағы мен отбасы
Агриппа Постум Римде б.з.д. 12 жылы, жазда әкесі Марк Випсаний Агриппа қайтыс болғаннан шамамен үш ай өткен соң дүниеге келді. Ол Випсания әулетінен шыққан. Әкесі Августтың басты қолбасшыларының бірі болса, анасы Юлия Ақсақал Август пен оның екінші әйелі Скрибонияның қызы еді. Постум Агриппа мен Юлияның үшінші және соңғы баласы болды; оның үлкен ағалары Гай Цезарь, Юлия Кіші, Люций Цезарь және Агриппина Үлкен еді. Оның екі ағасы, Гай мен Люций, Люцийдің б.з.д. 17 жылы дүниеге келгеннен кейін Августтың асырауына алынды. Гай Римнен Азияға аттанғанға дейін Гай мен Люцийге Марс Ультор храмын (б.з.д. 2 жылы 1 тамыз) қасиеттеу құқығы берілді, және олар храмның ашылуына арналған ойындарды ұйымдастырды. Постум, әлі студент болғандықтан, қалған жастармен бірге "Троя ойындары" (Lusus Troiae) атты жарысқа қатысты.
Бала асырап алу
Алғашында Август Постумды асырап алмады, себебі Агриппаның кем дегенде бір ұлы болса, оның әулетін жалғастыра алатын еді. Бірақ, принцтер Люцийдің (б.з. 2 жылы) және Гайдың (б.з. 4 жылы) күтпеген өлімі Августты өзінің жалғыз қалған биологиялық немересі Постумды және үшінші әйелі Ливиядан туған үлкен өгей ұлы Тиберийді 26 маусымда қабылдауға мәжбүр етті, мұрагерлікті қамтамасыз ету үшін. Ол Тиберий Германды асырап алған жағдайда ғана Тиберийді асырап алуға келісті. Постумды Юлий Цезарьлар әулетіне асырап алғаннан кейін, ол "Марк Юлий Цезарь Агриппа Постум" деген атқа ие болды. 4 жылы жасалған қабылдаулардан кейін, егер Август қайтыс болса, princeps титулы алдымен Тиберийге, содан кейін Германға өтетін болды. Постумның императорлық билікті алуы көзделмеген, керісінше, ол Августтың әулетінің мұрагері болуы керек еді. Ол Августтың атын, мүлкін және әулетін алатын еді, бірақ princeps титулын емес. Шындығында, Постумды асырап алғаннан кейін оған ешқандай арнайы білім берілген жоқ немесе ерекше қарау көрсетілген жоқ. 5 жылы, 17 жасқа келгенде, ол toga virilis киді және оның аты әскери офицерлер болып дайындалуға лайықты аристократ жастардың тізіміне қосылды. Бұл оның ағалары алған құрметтен мүлдем өзгеше болды, олардың екеуі де Августтың өзі асырап алуларын еске алу үшін Рим форумына шақырылып, Princeps Iuventutis ("Жастардың басшысы") атағы берілді және 19 жасқа толғанда консулдыққа ие болуға бес жыл бұрын уәде берілді.
Жер аудару
6 жылы Рим провинциясы Иллирикада көтеріліс басталды. Август Тиберийді әскерімен көтерілісті басып тастауға жіберді, бірақ бір жылдан кейін нәтижелер кешігіп жатқан соң, соғысты жылдам аяқтау үшін Германияны квестор ретінде жіберді. Дионың айтуынша, Германды Постумның үстінен таңдауының себебі, Постумның "адамгершілігі төмен" болғандығы. Постум қатыгез, өршіл, жалғаншыл және зорлыққа бейімділігімен танымал болды. Ол ерекше дене күшіне ие болған және балық аулаудан басқа ештеңеге қызығушылық танытпаған. Ол мінез-құлқын жақсартуға жасалған барлық әрекеттерге қарсылық көрсетті, бұл Августы 6 жылы оны Юлийлер әулетінен "шеттетуге" және Помпейге жақын Суррентумдағы виллаға жер аударуға мәжбүр етті. Келесі жылы, 7 жылы, Август Сенаттан Постумның жер аударуын мәңгілік етуді және оны Италия мен Корсика арасындағы кішкентай аралға, Планазияға (қазіргі Италияның Пьяноса) көшіруді сұрады. Август тас аралдың табиғи түрде қол жеткізуге қиын екенін ескеріп, онда қарулы күзетшілерді орналастырды. Сенатқа оны ешқашан босатуға рұхсат етілмеді. Август Постумды неліктен жер аударғаны туралы бір пікірге келмейді. Тацит Августтың әйелі Ливияның Постумды ұнатпағанын және одан қашып жүргенін айтады, өйткені ол Августтан кейін билікке Тиберийдің өтуіне кедергі келтірді, себебі Постум Тиберийден айырмашылығы, Августың тікелей ұрпағы болды. Кейбір қазіргі тарихшылар Постум Августқа қарсы құйрыққа қатысқан болуы мүмкін деп болжайды. Постум қатаң күзетте ұсталды. Постумның қарындасы Юлия да шамамен сол уақытта (б.з. 8 жылы) жер аударылды, ал оның күйеуі Луций Эмилий Паулус Августқа қарсы құйрық құрған деген айыппен өлім жазасына кесілді. Кейіннен Юлия мен Постумды құтқару үшін Луций Аудасий мен Асиний Эпикадустың құйрығы болды. Аудасий қарт жасында жалған құжаттар жасады деп айыпталды, ал Асиний жартылай иллирийлік болды. Суетонийдің сөзіне сүйенсек, Аудасий мен Эпикад Юлия мен Постумды күшпен әскерге алып кетуді жоспарлаған. Олардың нақты жоспары қандай болғаны немесе Суетоний қай әскер туралы айтып отырғаны белгісіз, өйткені олардың құйрығы жоспарланғаннан кейін, мүмкін олар Римді қалдырудан бұрын ашылды.
14 жылы болған оқиғалар
Аугуст 14 жылға дейін Постуммен байланысуға әрекеттенбеді. Сол жылдың жазында Август Римді тастап кетті және астанасына ешқашан қайта оралмады. Осы кезең туралы негізгі ежелгі дереккөздер – Тацит және Кассиус Дио – Августтың Римнен тек бір сенімді досы, сенатор Паулус Фабиус Максимуспен бірге кеткенін көрсетеді. Олар Августың қуылған немересіне бару үшін Планазияға аттанды, бұл сапар үлкен дау-жанжал тудырды. Фабий, содан кейін Август оралғанда, не істегендерін ашпай қайтыс болды. Олардың сапар нәтижесі туралы көп қауесет тарады. Тацит Августың шешімінен қайта өткенін және Постумды мұрагер етіп тағайындауды жоспарлағанын айтады. Фабий сапарда болған оқиғаларды әйеліне тілге беріп, осының салдарынан өмірін жоғалтты. Августың әйелі Ливия да күйеуін улап, Постумның мұрагер болып, ұлы Тиберийдің орнын басып алуына жол бермеді деген әңгіме бар. Қазіргі тарихшылар, оның ішінде Фокс та, мұндай оқиғалардың ықтимал еместігіне келіседі, бірақ Августың саяхаты тарихи факт екенін көрсететін дәлелдер бар. "Бұл – Августың жаңа империяға мұрагер табу және оны сақтап қалу үшін жасаған ұзақ күресінің соңғы қадамы".
Август пен Постумның өлімі
Аугуст 14 жылдың 19 тамызында қайтыс болды. Шеттетілгеніне қарамастан, Постум заң жүзінде мұрагерлік құқығынан айырылмағандықтан, Августтың мүлкінен үлес алуға құқылы болды. 13 жылдың 3 сәуірінде жабылып қойылған Августтың өсиетнамасына сәйкес, Тиберий мүлкінің үштен екі бөлігін, ал Ливия үштен бір бөлігін мұраға алды. Өсиетнамада Постум туралы ешқандай мәлімет жоқ. Тиберий Августтың қоштасу рәсімінде сөз сөйлеп, «принцепс» атағын өте ойсырап қабылдағандай көрінді.
Мұра
Екі жыл өткен соң, Постумның бұрынғы құлы Клеменс оны сомдауға тырысты. Клеменс Постумды сомдай алды, себебі адамдар Постумның сыртқы келбетін ұмытып қалған, бірақ Дио олардың арасында едәуір ұқсастық болғанын айтады. Бұл әрекетті 14 жылы Постумды елден шығаруға аттанған сол құл жасады, және қара халық арасында бұл әрекетке үлкен үміт артылды. Рим тарихшысы Тацит оны қорғады, бірақ оның мақтауы шала болды: "[Ол] жас, денесі күшті, тіпті қатыгез Агриппа Постум еді. Барлық жақсы қасиеттерден жұрдай болса да, ол ешқандай да қастыққа бармаған". Көне тарихшылар Постумды ақылы нашар және қатыгез деп бейнелеуге бейім болды. Веллей Постумды деформацияланған немесе бұрмаланған мінезге ие деп сипаттайды, Дио зорлыққа бейімділігі ("Оның шарқы басқаша") және "құлдыққа ұмтылысын" жазды, ал Тацит пен Суетоний оны қатал ("ferox") деп сипаттады. Замандастары Постумды жабайы ("trux") деп айтқан, ал Суетоний Дионың "құлдыққа ұмтылысы" туралы айтқандарымен келіседі. Тарихшы Эндрю Петтингердің пікірінше, Постумның сипаттамалары психикалық емес, моральдық кемшіліктерін көрсетеді.
Көркем шығармаларда
Постум ертедегі Рим империясының жетекші отбасымен байланысы болғандықтан көптеген өнер туындыларында бейнеленген. Олар: Роберт Грейвстің "Мен, Клаудиус" (1934) романы Постумды жақсы жағынан, бауырындай дос ретінде көрсетеді. Роман Ливия мен оның немересі Ливилланың Постумды Ливилланы зорлауға тырысқан деп айыптауы арқылы Тиберийдің императорлық таққа мұрагер болуын қамтамасыз ету үшін құрылған артық көрінетін оқиғаны жасайды. Постум Планазияға жер аударылады, бірақ Август оның босатылған құлы Клеменс арқылы оның орнына есуін ұйымдастырады, ал кейін Крисп осы Клеменсті Постум деп қателесіп өлтіреді. Шын Постум қашып жүреді, бірақ ақырында Тиберий оны қолға түсіріп, өлім жазасына кеседі. Филип Маккидің "The Caesars" (1968) телесериалында Постумды Дерек Ньюарк ойнады. Мұнда Август Постумды өлім жазасына кеседі, өйткені Тиберийдің мұрагерлігіне кедергі келтіретін жалғыз қалған немересін толығымен жоюды қалайды. Джек Пулманның Грейвстің романдары негізінде түсірілген "I, Claudius" (1976) телесериалында Постумды Джон Касл ойнады. Бұл Постумның Ливиллаға шабуыл жасады деген айыптамасы және Августтың Планазияға сапары туралы романдағы оқиғаны сақтайды, бірақ оның құрылған тірі қалғанын алып тастайды және оның жер аударылуына қатысты оқиғаларды Тевтобург орманы шайқасынан кейінге жылдырады. Ол Август қайтыс болғаннан кейін Сеянмен Планазияда өлтіріледі.
I, Claudius (1934), a novel by Robert Graves, presents Postumus in a positive light, as a boyhood friend of the narrator, Claudius. It creates a fictional incident in which Postumus is framed by Livia and her granddaughter Livilla for the attempted rape of Livilla, as a means of all but guaranteeing Tiberius' succession to the emperorship. Postumus is banished to Planasia but escapes execution when Augustus arranges for his impersonation by his freed slave Clemens, who is later executed by Crispus, unwittingly in Postumus' stead. The real Postumus spends time on the run, but is eventually captured and executed by Tiberius. In The Caesars (1968), a television series by Philip Mackie, Postumus was played by Derek Newark. Here Postumus is sentenced to death by Augustus, who decides to permanently remove his only remaining grandson as an obstacle to the succession of Tiberius. In I, Claudius (1976), a television series by Jack Pulman based on Graves' novels, Postumus was played by John Castle. This retains the story from the novel of Postumus being framed for the assault on Livilla, and the later visit to Planasia by Augustus, but removes his fictional survival and shifts the events concerning his banishment to after the Battle of the Teutoburg Forest. He is killed by Sejanus on Planasia after Augustus' death.