Кіріспе

Жаңа Зеландияның ең солтүстік түбегі

Аупоури түбегі – Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының ең солтүстік ұшындағы томболо. Ол батысында Тасман теңізі мен шығысында Тынық мұхиты арасында жатыр. Бұл түбек Солтүстік мыс, Хоухора және Авануидің солтүстік жартысын қоса алған Қиыр Солтүстік ауданының солтүстік бөлігін құрайды.

Тарих

Жармарал 1890-1935 жылдар аралығында каури шырыны қазу өнімділігінің ең жоғары деңгейіне жеткен маңызды аймақ болды. Жоғары сапалы каури шырыны солтүстіктегі Паренгаренга шығанағының маңынан табылды, бұл Паренга Гумфилд компаниясының құрылуына себеп болды. 1910 жылдан кейін жармаралдың оңтүстік жартысында шырын қазу қызметі күшейді, себебі осы аймақта табылған нашар сапалы шырынның құны күрт өсті.

Шолу

Бұл Жаңа Зеландияның жер аумағының оннан бір бөлігін құрайтын үлкен Нортленд түбегінің (сонымен қатар Солтүстік Окленд түбегі деп те аталады) бөлігі болып табылатын түбек. Солтүстік Каитая қаласына жақын жерде Нортленд түбегі кенеттен ені 60 километрден 10 километрге дейін тарылады, және осы енін солтүстікке қарай созылған соңғы 100 километрге дейін сақтайды. Түбекке жақын шығыс жағында Рангауну портының табиғи құймасы орналасқан. Одан әрі Карикари түбегі мен Шикісіз шығанақтың кең жайылысы көрінеді. Түбектің шығыс жағалауын оңтүстікте Рангауну шығанағы және солтүстікте Ұлы көрмелер шығанағы басып жатыр. Солтүстік ұшына қарай Паренгаренга портының табиғи құймасы орналасқан, одан кейін Солтүстік мүйісі жатыр. Спиритс және Том Бөлігі (Tom Bowling Bay) жердің ең солтүстік бөлігінде орналасқан. Түбектің ең танымал ерекшелігі – қарсы жағалауда: 88 километрлік Тоқсан Мильдік жағажайдың барлық батыс жағалауын құрайды. Солтүстік ұшында түбек 30 километрге дейін кеңейеді. Мұнда Жаңа Зеландияның негізгі аралдарының ең солтүстік нүктесі болып көрінетін бірнеше мүйіс бар: Мария ван Димен мүйісі, Солтүстік мүйісі, Рейнга мүйісі және Сурвилл жартастары, бұл шын мәнінде 34° 23' 47" оңтүстік ендігіндегі нақты солтүстік нүктесі. Жаңа Зеландияда Үш патша және Кермадек аралдарындағы бірнеше ғана арал одан да солтүстау орналасқан. Тей Хапуа, Тей Као, Пукенуи және Каймауаума сияқты 100-ден астам адам тұратын бірнеше елді мекендер болғанымен, түбекте халық тығыздығы төмен, шамамен 3900 адам тұрады. Осы себепті аймақтың көптеген жолдары бекітілмеген, тек құм-қиыршық таспен төселген. Басты жол (Мемлекеттік тас жол 1) бекітілген, соңғы бөлігі 2010 жылдың сәуір айында аяқталды. Тоқсан Мильдік жағажай – ресми тас жол, бірақ көптеген жалдау шартында ол "қанағаттандырылмаған жолдар" тізіміне енгізілген. Түбектің ұшындағы мүйістерге ең жақын қала – Каитая, оңтүстікке қарай 100 километр қашықтықта орналасқан. Бұл жерді мекендейтін маори тайпаларының бірі – Те Аупури тайпасының құрметіне аталған.

Аупури су қоймасы

Аупури су қоймасы Те Онероа а Тохе / Тоқсан Мильдік жағажайдың бойымен созылып жатыр және Вайманони мен Ахипара арасындағы жазық жерлерді қамтиды, оның жалпы жер көлемі 75 322 гектарды құрайды. Жер асты суларының деңгейі Нортленд аймақтық кеңесі тарапынан бақыланады және суды пайдалану лимиттері белгіленеді. Суды алуға берілген рұқсаттарда су деңгейін және тұзды судың кез келген енуін бақылау үшін бақыланатын ұңғымаларға қатысты талаптар қарастырылған. Аупури түбегінде Вайпарера, Хизер, Нгату және Ротороа көлдері сияқты көптеген шағын көлдер бар. Бұл көлдерді жер асты сулары деңгейінің көрсеткіштері ретінде, яғни "терезе көлдері" ретінде пайдалануға болады ("терезе көлдері" суағармен тікелей гидравликалық байланысқа байланысты жер асты суларын қазудан әсер етуі мүмкін), бірақ нақты қорытынды жасау үшін жеткілікті деректер жоқ. Сондай-ақ, бұл жақын орналасқан Каймауаума батқығына қандай экологиялық әсер ететінін анықтау қажет.