Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Еуропалықтардың келуінен бұрын
Кейбір маори аңыздарына сәйкес, ұлы полинезиялық зерттеуші және кеме жүргізуші Купе Матахуруа деп аталатын каноэсімен Хаваикиден шығып, Тайпа шығанағына келді. Басқалары оның шамамен 900 жылы Хокянга портына келгенін айтады. Купе қоныстанғаннан кейін бірнеше ғасыр өткен соң, Купе ұрпақтары Те Парата мен Ту Моана басшылары Нгати Каху тайпасының ата-бабаларын 1350 жылы Маңгунай аймағына әкеліп, сол каноэмен қайтып келді. Олар Отенги шығанағында жеткіліксіз тұщы су тапқандықтан, Тайпа өзенінің сағасына дейін барып, жағаға қонды. Олар сол жерде қоныстанды және жергілікті тайпаларға үйленді. Моехури басқарған тағы бір каноэді үлкен акула Мангонуи портына, ескі почта кеңсесінің қарсы жағына бағыттады. Ол акуланы қасиетті санап, портының атын Мангонуи деп атады, маори тілінде бұл «үлкен акула» деген мағынаны білдіреді. 19 ғасырда Монгонуи деп жазу жиі қолданылды, ал Монгонуи сайлау округі 1861 және 1881 жылдар аралығында парламентте бір орынға ие болды. Моехури Мангонуиде қоныстанды және жергілікті халыққа үйленді – бұл Нгати Ава тайпасының қалдықтары және Нгати Ухатуа тайпасының тармақтары еді. Аймақтың барлық жерінде палар орналасқан, соның ішінде Милл шығанағында Моехури Рангикапити деп атаған па да болды. Таумарурумара па Маңгонуи мен Куперс жағажайлары арасындағы төбеде орналасқан, ал Куперс жағажайының батыс жағында Охумухуму па орналасқан, бір кезде оны үлкен ауыл қоршап тұрған.
According to some Māori legends, the great Polynesian explorer and navigator Kupe sailed from Hawaiki in his canoe named Matahourua and landed at Taipa Bay. Others believe that he landed in the Hokianga Harbour around AD 900. Centuries after Kupe's landing, the chiefs Te Parata and Tu moana, descendants of Kupe, were said to have brought the ancestors of the Ngāti Kahu tribe to the Mangonui area around AD 1350, returning on the same canoe. Legend has it that they found insufficient fresh water at Otengi Bay and travelled up to the mouth of the Taipa River to land. There they settled and married into the local tribes. Another canoe led by Moehuri is said to have been guided by a large shark into the Mangonui Harbour to a landing spot opposite the old post office. He made the shark tapu and called the harbour Mangonui, meaning 'big shark' in the Māori language. In the 19th century, the spelling Mongonui was more common, and the Mongonui electorate filled one seat in Parliament between 1861 and 1881. Moehuri settled in Mangonui and married into the local people – remnants of the Ngāti Awa and branch tribes of the Ngāti Whātua. Pā were located all around the area, including one at Mill Bay, called Rangikapiti by Moehuri. Taumarumaru pā was located on the headland between Mangonui and Coopers Beach while at the western end of Coopers Beach was Ohumuhumu pā, surrounded at one time by a large village.
Еуропалықтардың келуі
1769 жылы Джеймс Кук теңізден өтіп, бұл жердің "әлдебір шығанақ" екенін байқады, сол себепті қазіргі Doubtless шығанағы деп аталады. Сегіз күннен кейін алғашқы еуропалықтар – Жан-Франсуа де Сурвилль және оның командасы «Сент-Жан-Баптист» кемесімен жағаға қонды. Олар скорбутқа қарсы шара ретінде таза көкөністер алу үшін оны Лауристон шығанағы деп атады. Шамамен жиырма жыл өткен соң, батыс әлемінің түкпір-түкпірінен кит аулаушылар мен терішілер келіп, бұл аймақты Куперс-Бич деп атады – бұл атау кит кемелеріндегі шеберлерден шыққан деп есептеледі. Алғашқы еуропалық қоныс аударушы 1831 жылы Мангуноиге келген ирландиялық Джеймс Дэвид Берган саналады. 19 ғасырдың соңғы жартысында аймақта зығыр және ағаш өңдеу өнімдері гүлденді. Басқа қоныс аударушылар шаруашылықтар мен бизнестерін дамытты, ал кейбіреулері жергілікті халыққа үйленді. Еуропаның түрлі аймандарынан келген қоныс аударушылар мен маори халқының үйлесімді қосылысы Мангуноиге бай мұра қалдырды. Хон Хеке Корорареканы (Расселл) қиратқанда, эвакуация кезінде Мангунои портында 40-50 кеме жиналды. Қала жаңа маңызға ие болды және елдің екінші астанасы деп есептелді. Соңғы кит аулайтын кеме 1885 жылы Мангуноиге келді.
In 1769 James Cook sailed past and noted that it was "doubtless a bay ", hence the modern name of Doubtless Bay. Eight days later the first Europeans to land were Jean François de Surville and his crew aboard Saint Jean Baptiste. They landed at what he named Lauriston Bay to get fresh vegetables to combat scurvy. Around twenty years later, whalers and sealers from all over the western world arrived, and called the area Coopers Beach – thought to have come from the coopers on the whaleships. The first European settler is considered to be James David Berghan from Ireland, who arrived in Mangonui in 1831. By the later half of the 19th century, flax and timber industries were flourishing in the area. Other settlers developed farms and businesses in the area while some married into the native population. The dynamic mix of settlers coming from various parts of Europe and the Maori population provided Mangonui with a rich heritage. When Hōne Heke destroyed Kororareka (Russell), the evacuation saw 40 to 50 ships in the Mangonui Harbour. The town assumed new importance and was considered the country's second capital. The last whaling ship visited Mangonui in 1885.