Кіріспе

Жаңа Зеландияда азаматтық одақ 2005 жылдың 26 сәуірінен бері заңды болып табылады. Азаматтық одақ туралы 2004 жылғы заң, бір жынысты және әртүрлі жынысты жұптар үшін азаматтық одақ институтын құру мақсатында, 2004 жылдың 9 желтоқсанында Парламент тарапынан қабылданды. Заң 1955 жылғы Неке туралы заңға өте ұқсас деп сипатталды, онда "неке" деген сөздер "азаматтық одақ" деген сөздермен алмастырылды. Осыған қоса, 2005 жылдың 15 наурызында қарым-қатынас мәртебесіне байланысты кемсітушілік ережелерді бірқатар заңдар мен ережелерден жою мақсатындағы "Қарым-қатынастар (Заңдық сілтемелер) туралы" заң қабылданды. Осы заңдардың нәтижесінде Жаңа Зеландиядағы барлық жұптар – некеде тұрғандар, азаматтық одақта тұрғандар не де-факто серіктестікте тұрғандар – қазіргі таңда бірдей құқықтарға ие және бірдей міндеттерді атқарады. Бұл құқықтар иммиграция, жақын туысқандық мәртебе, әлеуметтік әл-ауқат, некелік мүлік және басқа да салаларды қамтиды. Дегенмен, некеде тұрмаған жұптар бала асырап алуға құқығы жоқ, бірақ некеде тұрмаған адамдар жеке тұлға ретінде бала асырап ала алады.

Қоғамдық пікір

Заң қабылдану алдында Жаңа Зеландия халқы оны қолдады, сауалнамалар бойынша шамамен 56 пайызы мақұлдады. Бұл заң жобасы кейбір топтарда дау тудырды, евангелистік «Тағдыр» шіркеуі мен Жаңа Зеландиядағы католик шіркеуі күшті қарсылық білдірді. Дегенмен, барлық христиандар да заңға қарсы болған жоқ. «Азаматтық одақтар үшін христиандар» тобы, сондай-ақ Дүниежүзілік студенттік христиандық федерациясы сияқты басқа христиандық ұйымдармен бірге талқылауларда белсенділік танытты. Дауыс беруге дейін гейлер мен лесбияндарға қарсы бірнеше наразылық акциялары мен митингілер өтті. Ең көп таралған митинг – 2004 жылдың тамызында Веллингтон орталығынан Парламентке дейін өткен «Жетеді» шеруі болды. Шеруді Брайан Тамаки басқарған «Тағдыр» шіркеуі ұйымдастырды. Шараға мыңдаған шіркеу мүшелері мен жақтастары қатысты, олардың көпшілігі қара көйлек киіп, Ламбтон-Кей көшесімен төмен қарай жүріп, біраздар ауаға жұдырықтарын көтеріп, «жетеді» деп ұран салды. Бұл шеруге «Христиандық мұра» партиясының және «Ұлттық фронт» ақ нәсілшіл тобының өкілдері де қатысты. Виктория университетінің «UniQ» клубы және басқа да квир ұйымдары наразылық шарасына қарсы митинг ұйымдастырды, оған трансгендер парламент депутаты Джорджина Бейер де қосылды. Тағы бір наразылық ретінде теология студенті Дэвид Бенсон Поуптың Оңтүстік Дунединдегі сайлау кеңсесінің терезелерін заң жобасын сынаған плакаттармен жапты. Плакаттарда «Азаматтық одақ – гей-ерлі-зайыптылық емес. Әй-я, рас» деген сөздер жазылған, бұл «Tui» сырасының жарнамасын пародизациялады. Азаматтық одақ заңы күшіне енгеннен кейін үш ай өткен соң, «Herald DigiPoll» сауалнамасы пікір білдірген адамдардың көпшілігі заңға қанағаттанғандығын көрсетті. «Азаматтық одақтарға рұқсат беретін заңның жұмыс істеуіне ризасыздық білдіресіз бе?» деген сұраққа респонденттердің 46 пайызы риза екенін, 35,7 пайызы риза емес екенін, ал 18,1 пайызы жауап беруден бас тартқан немесе пікір білдірмегенін айтты. «Отбасы бірінші» сияқты консервативті христиандық ұйымдар азаматтық одақтардың аз қолданылуын сынады. ЛГБТ ұйымдары бұл сын негізсіз деп мәлімдеді, себебі үйлеспейтін азаматтық одақтардан кейін ажырасу көрсеткіші гетеросексуалдық некелерге қарағанда төмен, әсіресе АҚШ-тың оңтүстігіндегі христиандар арасында, олардың ажырасу деңгейі орташа көрсеткіштен жоғары. Бұл ЛГБТ қауымдастығының мүшелері мен гетеросексуалдар азаматтық одаққа түскен кезде гетеросексуалдық некеге кіргендерге қарағанда көбірек ойланып шешім қабылдайтынын көрсетеді.