Кіріспе

Құстардың бір тұқымдасы

Үндеуші итектер немесе ағаш итектері – итектер, қаздар және аққулар тұқымдасының (Anatidae) Dendrocygninae кіші тұқымдасы. Кейбір таксономиялық жүйелерде олар жеке Dendrocygnidae тұқымдасы ретінде қарастырылады. Кейбір таксономистер тек бір туысты – Dendrocygna-ны тізімдейді, оған сегіз тірі түрі және Кук аралдарының Айтутаки аралынан табылған, сипатталмаған бір жойылған түрі кіреді, ал басқа таксономистер ақ арқалы итектерді (Thalassornis leuconotus) да осы кіші тұқымдасқа жатқызады.

Таксономия және эволюция

Сызылдағыш қаздарды алғаш рет Карл Линней 1758 жылы "Systema Naturae" кітабының 10-шы басылымында сипаттаған: қарабелді сыбызғы қаз (бұрынғысы Anas autumnalis) және Батыс Үндістанның сыбызғы қазы (бұрынғысы Anas arborea). 1837 жылы Уильям Джон Суэйнсон шыбыртқылаған қаздарды басқа су құстарынан ажырату үшін осы туысқа Dendrocygna деп ат қойды. Типтік түрі қаңғыбас сызылдағыш қаз (D. arcuata) ретінде тізімделген, бұрынырақ Томас Хорсфилд оны Anas arcuata деп атаған. Сызылдағыш қаздардың таксономиясы, соның ішінде Anseriformes отрядының барлық таксономиясы күрделі және даулы. Орнитолог Жан Теодор Делакур ұсынған морфологиялық және мінез-құлық белгілеріне негізделген дәстүрлі жіктеу бойынша, сызылдағыш қаздар Anatidae тұқымдасының және Anserinae кіші тұқымдасының Dendrocygnini тайпасына жатады. Орнитолог Пол Джонсгардтың түзетулеріне сәйкес, Dendrocygnini осы жүйеде Thalassornis (ақ арқалы қаз) туысын да қамтиды. 1997 жылы Брэдли С. Ливзи Dendrocygna туысын Anserinae-дан бөлек эволюциялық желі деп ұсынды, оны және оның тайпасын жеке кіші туысқа, Dendrocygninae-ға орналастырды. Балама ретінде Чарльз Сибли мен Джон Эдвард Ахликвист Dendrocygna туысын жеке Dendrocygnidae тұқымдасына, оған Thalassornis туысы да кіретінін ұсынды.

Сипаттама

Үндеуші қаздар тропиктік және субтропиктік аймақтарда кездеседі. Атынан көрініп тұрғанындай, олардың ерекше сыбызғыдай дыбыстары болады. Үндеуші қаздардың ұзын аяқтары мен мойындары бар, және олар өте әлеуметтік, түнгі қонысқа үлкен топтарда ұшып барады және қайтады. Екі жыныстың да реңі бірдей, және барлығының да иілген денесі және ұшқанда қара қанат асты бар. Жұптасқаннан және аналықпен бірге болудан кейін, еркек үндеуші қаздар (әсіресе Fulvous түрінде) көбінесе ұя салуға көмектеседі және аналықпен кезектесіп жұмыртқаларды күтіп бағады.