Пұсырмақ патшасы Персей: Македонияның соңғы билеушісі
Perseus of Macedon
Перусей Македонский (б.ж.д. 212-166 жж.) – соңғы Македония патшасы, Антигонид әулетінің өкілі. Риммен болған соғыста жеңіліске ұшырап, Македония тәуелсіздігін жойды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Македонияның патшасы б.з.д. 179–168 жылдары
King of Macedonia from 179 to 168 BC
Персей (; шамамен б.з.д. 212 – б.з.д. 166) б.з.д. 179 жылдан 168 жылға дейін ежелгі Македония патшалығының патшасы болды. Ол Македонияның соңғы патшасы және Антигонид әулетінің соңғы билеушісі деп кеңінен танылады, өйткені үшінші Македония соғысы кезінде Пидна шайқасында Риммен жеңілгені Македонияның тәуелсіз саяси бірлік ретіндегі өмірін аяқтады.
Perseus (; c. 212 – 166 BC) was king of the ancient kingdom of Macedon from 179 until 168BC. He is widely regarded as the last king of Macedonia and the last ruler from the Antigonid Dynasty, as his defeat by Rome at the Battle of Pydna during the Third Macedonian War effectively ended Macedonia as an independent political entity.
Ерте өмір
Персей Македония патшасы V Филипптің және оның кәнизағы, болжам бойынша Аргос қаласының Поликратиясының ұлы болған. Оның әкесі өкімет ету кезегінің көп бөлігін гректердің қарсылығына қарсы және кейінірек, кеңейіп келе жатқан Рим Республикасына қарсы Македонияның Грекиядағы гегемониясын сақтауға тырысты. Филипп V бұл жобада сәтсіздікке ұшырады: Екінші Македония соғысындағы жеңілістен кейін ол Грекиядағы римдік билікті қабылдауға мәжбүр болды, содан кейін Римге Набиске қарсы соғыста (б.з.д. 195 ж.) және Этолия соғысында (б.з.д. 191-189 жж.) көмектесті. Персей Екінші Македония соғысында да, Этолия соғысында да македониялық әскерлерге басшылық еткені жазылған. Әкесінен туған бала болғандықтан, Персей тақ оның заңды інісі Деметрийге өтуі мүмкін деп қорқып, ол Екінші Македония соғысынан кейін Римге кепіл ретінде жіберілді және енді Македония сарайындағы Римге жақын топқа жетекшілік етті. Б.з.д. 180 жылы Персей римдік генерал Титус Квинтий Фламинийден деген хатты жасауға тырысты, онда Деметрий Филипп V-ті құлатуды жоспарлап отырғаны айтылған. Бұл Филипп V-ті Деметрийді өлімге кесуге итермеледі. Келесі жылы Филипп қайтыс болды және 22 маусымда Персей оның орнына отырды.
Perseus was the son of king Philip V of Macedon and a concubine, probably Polycratia of Argos. His father spent most of his reign attempting to maintain Macedonian hegemony over Greece against heavy Greek resistance and, in his later reign, against an expansionist Roman Republic. Philip V failed in this endeavor: following defeat in the Second Macedonian War he was compelled to accept Roman power in Greece, and later helped Rome in the War against Nabis (195 BC) and Aetolian War (191 189 BC). Perseus is recorded as having commanded Macedonian troops in both the Second Macedonian War and Aetolian War. Being a son of a concubine, Perseus feared that the throne might pass on to his legitimate younger brother Demetrius, who had been sent as a hostage to Rome following the Second Macedonian War and now led a pro Roman faction within the Macedonian court. In 180 BC Perseus forged a letter supposedly from the Roman general Titus Quinctius Flamininus, which suggested that Demetrius was planning to overthrow Philip V. This successfully convinced Philip V to execute Demetrius. Philip died the next year and was succeeded by Perseus on 22 June 168 BC.
Билік
172 жылы Пергамонның Эвмен II, Македонияның Шығыс Жерорта теңізіндегі ықпалын кеңейтуінен қорқып, Рим Сенатында сөз сөйлеп, Персейді грек әлемінің тұрақтылығына қауіп төндірді деп айыптады. Көп ұзамай Рим мен Персей арасында үшінші Македония соғысы (б.з.д. 171-168 жж.) басталды. Персейдің бастапқы жетістіктері болғанымен, соғыс Пидна шайқасындағы шешуші жеңілістен кейін патшаның Рим генералы Люций Эмилий Паулусқа бағынуымен аяқталды. Блез Паскаль өзінің "Pensées" (Lafuma 15) еңбегінде Персейдің Пидна шайқасынан кейін өзін-өзі өлтірмегені үшін кінәланғанын айтады. Антигонид мемлекеті таратылып, оның орнына төрт республика құрылды. Персей Паулустың жеңісінде тұтқынға алынып, түрмеге қамалды, онда Плутархтың сөзіне сүйенсек, екі жылдан кейін римдіктер оны өлтіруге шешім қабылдады және оны 166 жылы шаршап қайтыс болғанша ұйықтатудан тыйды. Алайда Ливий, оған мейірімділік көрсетіліп, өмірінің соңына дейін Альба Фуценсте жақсы жағдайда ұсталғанын жазады. 178 жылы ол Сириядан Селевк IV-тің қызы Лаодикия V-ге үйленді. Персей мен Лаодиканың ұлы Александр, Персей римдіктерден жеңілген кезде әлі бала болды. 167 жылы Эмилий Паулустың жеңісінен кейін ол әкесімен бірге Альба-Фуценсте қамауға алынды. Ол шебер металл өңдеуші болды, латын тілін үйренді және нотариус қызметін атқарды.
In 172 BC, Eumenes II of Pergamon, fearing the expansion of Macedonian power in the Eastern Mediterranean, gave a speech to the Roman Senate in which he accused Perseus of threatening the stability of the Greek world. Soon Rome and Perseus went to war in the Third Macedonian War (171 168 BC). Although Perseus had some initial success, the war ended with the King's surrender to the Roman general Lucius Aemilius Paullus after his decisive defeat at the Battle of Pydna, and his eventual imprisonment in Rome with his half brother Philippus and son Alexander. Blaise Pascal mentions in his Pensées (Lafuma 15) that Perseus was blamed for not committing suicide, supposedly after his defeat at Pydna. The Antigonid kingdom was dissolved, and replaced with four republics. Perseus was led as a captive in the triumph of Paullus, then thrown in prison, where – according to Plutarch – after two years, the Romans decided to kill him, and had him kept from sleeping to the point that he died from exhaustion in 166 BC. Livy, however, writes that he was shown clemency, and kept in good conditions at Alba Fucens for the rest of his life. In 178 BC, he had married Laodice V, the daughter of Seleucus IV from Syria. One son of Perseus and Laodice, Alexander was still a child when Perseus was defeated by the Romans, and after the triumph of Aemilius Paullus in 167 BC, was kept in custody at Alba Fucens, together with his father. He became a skillful metalworker, learned the Latin language, and became a public notary.
Мұра
Б.з.д. 149 жылы Андриск деген адам, өзін Персейдің ұлымын деп мәлімдеп, Македонияны римдіктерден қайтарып алу ниетін жариялады. Ол шамамен бір жылға рим үкімшілігін бұзды, бірақ б.з.д. 148 жылы римдіктерден жеңіліп, осымен соңғы македониялық патшаның билеуі аяқталды. Б.з.д. 146 жылы төрт республика таратылып, Македония ресми түрде Римнің Македония провинциясы болып жарияланды.
In 149 BC, a certain Andriscus, claiming to be Perseus' son, announced his intention to retake Macedonia from the Romans. He broke off the Roman rule for about a year, but was defeated in 148 BC by the Romans, thereby ending the reign of the last Macedonian king. In 146 BC, the four republics were dissolved, and Macedon officially became the Roman province of Macedonia.