Кіріспе

Құс түрлері

Фолклендтік бу қазы (Tachyeres brachypterus) – Оңтүстік Атлант мұхитындағы Фолкленд аралдарында кездесетін, ұша алмайтын қаздың бір түрі. Бұл қаздардың атына себеп – олардың ерекше жүзу әдісі, олар суда қанаттары мен аяқтарын қағып, ескі бу кемелерінің қозғалысын еске түсіреді. Фолкленд аралдарына ендемік екі құс түрінің бірі – Фолклендтік бу қазы, екіншісі – Коббтың торғайы.

Таксономия және жүйелеу

Фолклендтік бу қазғысы – қаз, аққу және үйректермен бірге Anseriformes отряды мен Anatidae тұқымдасына жатады. Ол Тахиерес туысына жатады, оның құрамында Оңтүстік Америкада таралған үш түрлі бу қазғысы бар. Фолклендтік бу қазғысы Фолкленд аралдарында және оның төңірегінде кездесетін ұшатын бу қазғысына ең жақын туыс. Олардың әлі де шағылысуға қабілетті екеніне сенімді. 2012 жылғы зерттеуде осы екі түрдің генетикалық тұрғыдан ешқандай айырмашылығы жоқ екені анықталды. Мүмкін гибридтік шағылысу екі түрдің арасындағы генетикалық ұқсастықты түсіндіруі мүмкін. Кейбір ғалымдар ұшатын және Фолклендтік бу қазғысын бір түр деп қарастырады, бірақ бұл мәселені шешу үшін қосымша дәлелдер қажет.

Ұшу қабілетінің дамуы

Эволюциялық тұрғыдан алғанда, бу қаздары салыстырмалы түрде жас топ болып табылады және олардың соңғы ортақ ата-тегі шамамен 2 миллион жыл бұрын өмір сүрген деп саналады. Қысқасы, Фолкленд бу қазы құстардың ұшу қабілетін жою процесін зерттеу және түсіну үшін перспективті модельдік организм болып табылады.

Сипаттама

Фолклендтік бу қайығының ұзындығы 61 мен 74 см аралығында, қанаттарының ені 84 мен 94 см аралығында болады. Бұл қаздың ірі түріне жатады, еркектерінің салмағы 3300-ден 4800 грамға, ал мекеңдерінің салмағы 2900-ден 4196 грамға дейін жетеді. Соңында, атынан көрініп тұрғандай, ұшатын бу қайығы ұша алады, ал Фолклендтік бу қайығы мүлдем ұша алмайды. Бұл ерекшелікті далада байқау қиын, себебі ұшатын бу қайығы көбінесе ұшпайды, оның орнына жүреді немесе жүзеді.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Бұл түрдің таралған аймағы Атлант мұхитының оңтүстігіндегі Фолкленд аралдарымен шектелген. Бұл қаздар жыл бойы аралдар мен оларды қоршаған архипелагта тұрады, көбінесе тік жарлы жағалауларда және тыныш шығанақтарда кездеседі. Мұнай төгілуі де мазасыздық тудыруы мүмкін. Түрдің таралған аймағы шектеулі болғандықтан, Фолкленд аралдары мен төңірегінде мұнайдың көп мөлшерде таралуы оның тамақ көзіне елеулі зиян келтіруі мүмкін. Бұл болжамды қауіптерді ескеру қажет, алайда қазіргі уақытта популяция тұрақты және осы түрге қатысты бірден алаңдауға себеп жоқ.