Кіріспе
Анунатвапурнаатванирдесапариварта (ААН, санскрит, өсудің немесе кемудің болмауы туралы үйрету), сондай-ақ, өсудің және кемудің болмауы туралы сутра (қытайша: 不增不減經) – татагатагарбха тобына жататын қысқа Махаяна мәтіні. Сутраның негізгі тақырыбы – буддалық космостың (тіршілік иелерінің әлемі, санскритте саттвадхату) табиғаты және оның соңғы шындықпен (дхармакая, татагатагарбха және т.б.) байланысы.
Тарих
ААН тек қытай аудармасында (тақ. Фошюо бу зэнг бу жион жинг, 佛説不增不減經, Тайшо но. 16) 520 жыл шамасында Лоянг қаласында Бодхиручи (VI ғасыр) жасаған. Тибет дәстүрі бұл сутраны білмейді. Силктің сөзіне қарағанда, ААН-ның нақты уақытын анықтау қиын болғанымен, ол "алғашқы бесінші ғасырдан бұрынғы болуы керек", себебі ол "Ратнаготравибхагадан анық бұрын пайда болған". Ол сондай-ақ, "оның ілімдік тұрғысы мен баяндалу стиліне сүйенсек, менің ойымша, ол Татагатагарбха сутрасы мен Шрималадевиден кейін жазылған" дейді. Карл Бруннхольцльдің пікірінше, бұл сутра Шрималадеви сутрасымен ілімдік жағынан ұқсас. Басқа ғалымдар да Анунатвапурнатванирдешаның ілімі мен Махапаринирвана сутрасы және Татагатагарбха сутрасы сияқты басқа да будда табиғаты сутралары арасындағы тығыз байланысты атап көрсетеді. ААН туралы үш қытай түсіндірмесі (Сайчо, Вонхё және 榮業 (авторы белгісіз) жазған), бірақ олардың ешқайсысы қолға тиген жоқ. ААН-ның ағылшын тіліне аудармасы мен талдауын 2015 жылы Джонатан Силк жариялаған.
Бір әлем (экадхату)
ААН-ның бірінші бөлігінде саналы тіршілік иелерінің түпкі шындықты білуіне кедергі келтіретін әртүрлі бұрыс көзқарастар (митя дриштти) сипатталады. Мәтіннің екінші бөлігінде түпкі шындық талқыланады, мұндағы ең маңызды доктриналық элемент – "саналы тіршілік иелерінің әлемінде" (санскрит: саттвадхату, сутрада "тіршілік иелерінің жиынтығы, тіршілік иелерінің мұхиты" деп анықталған) "азаю немесе артудың" болмауы болып табылады. Бұл, тіршілік иелерінің жалпы санының, кейбір саналы тіршілік иелері Бодхиға жеткеніне қарамастан, ешқашан көбеймейтінін немесе азаймайтынын білдіреді. Осы бір домен Бодхи (яғни нирвана дхату) және самсара (циклдік азап әлемі, яғни саттвадхату) екеуіне де сәйкес келеді, екеуі де екіұшты емес және бөлінбес. ААН-ға сәйкес, саналы тіршілік иелері, шәкірттер немесе жалғыз Буддалар осы түпкі шындықты тікелей біле алмайды, олар оған тек сенім арқылы ғана қол жеткізе алады. Сутрада былай делінген: «Осы өте терең мағына – Татхагатаның көріп білу саласы және Татхагатаның санасының шегі. Шарипутра, осындай терең мағынаны барлық тыңдаушылар мен жалғыз Буддалардың көріп білуімен анықтауға болмайды, оны көруге, зерттеуге болмайды. Онда қаншалықты ақымақ қарапайым адамдар оны түсіне алады? Осы мағынаны зерттеп, біліп, көруге тек Буддалар мен Татхагаталар ғана қабілетті. [Барлық тыңдаушылар мен жалғыз Буддалар, Шарипутра, осы мағынаға қатысты көріп білуге ие болса да, олар тек сенімге ие бола алады; оны шындыққа сәйкес біле, көре немесе зерттей алмайды». (Silk, 2015, 89-92 беттер) Сутра осы бір шындықты түпкі шындыққа (парамарта сатья), Будда табиғатына (татагатагарбха), Дхармакаяға (Будданың Дхарма денесі) және «алғашқы таза санаға» (пракритипаришуддхачитта) теңейді.
The sutra goes on to equate this single reality with the ultimate truth (paramārtha satya), with buddha nature (tathāgatagarbha), with the Dharmakaya (Dharma body of the Buddha) and with the “originally pure mind” (prakṛtipariśuddhacitta).
Өсім мен кему туралы қате көзқарастар
Сонымен қатар, сутраға сәйкес, сезімтал жандардың дхатуы (обласы, элементі, әлемі) ұлғаяды немесе азаяды деп ойлау (сондай-ақ, нирвананы жойылу деп ойлау) сезімтал жандарды сансарада кездейсоқ жүріп-тұруына әкелетін қате түсінік. "Өлшеусіз және азаюсыз" сүресі былай дейді: "Сарыпұтра, мен түсіндіргендей, дхарма дененің мәні ажырамас, бөлінбес, үзілмейтін, ерекшеленбейтін, сан жағынан Ганг құмынан да көп будданың нақты қасиеттері, [әсіресе] татагағаттың қасиеттері мен көрегендігі. Бұл шамға ұқсайды, Шарипутра, оның жарықтығы, түсі және сезімталдық сезімі шамның өзінен ажырамас және бөлінбейтін. Бұл - Мани асыл тасына ұқсайды, оның жарықтығы, түсі және пішіні асыл тастан ажырамас және бөлінбейтін қасиеттері бар. (Silk, 2015, с. 96-98, §11, 12) Бұл идея Ратнаготравибхаганың бесінші ваджра нүктесі үшін маңызды көз болып табылады, және бұл мәтінде осы тақырыпта "Өлшеусіз және азаюсыз" сүресінен үзінді келтірілген. Қытай буддизмінде бұл ілім мәндік-функциялық (ti 體 және yong 用) тұрғысынан түсіндірілді. "Өлшеусіз және азаюсыз" сүресіне сәйкес, будда табиғаты – дхармакая барлық заттардың немесе дхармалардың (феномендердің) мәңгілік негізі болып табылады. Қарапайым сезімтал жандар үшін дхармакая "Ганг құмынан да көп сандағы шексіз арамдықтармен тұзаққа түсіп, бастауы жоқ ғасырлардан бері әлемнің толқындарында жүзіп, туып-өліп, қайта туу мен өлім арқылы өтеді". Бодхисаттвалар үшін дхармакая "дүниедегі туып-өлудің азабы мен қайғысын жояды, барлық құштарлықтарды жояды, он кемелділікті орындап, сексен төрт мың ілімді жинап, бодхиға жетелейтін тәжірибелерді дамытады". Буддалар ААН-да былай сипатталған: "Бұл Дхарма денесі, барлық арамдықтардан толық арылған, барлық азаптардан арылған, барлық арамдықтардың дақтары жоғалған, шынымен таза, түпкілікті таза Абсолюттік Шындыққа бекітілген, барлық жаратылыстар күткен сатыға көтерілген, білімнің барлық салаларында теңдесі жоқ батырлық күшке ие болған, барлық нәрсеге билік етуде кемелді, барлық кедергілерден және шектеулерден азат". Осылайша, буддалар, бодхисаттвалар және сезімтал жандар олардың негізгі табиғаты жағынан ешқандай айырмашылығы жоқ (олардың айырмашылығы тек жамылғышы ластанулардың салыстырмалы күйінде) және сондықтан олардың барлығы ақыр соңында өсуге немесе азаюға жатпайды. Силктің айтуынша, "барлық шындықтың бірлікте екендігі" деген көзқарас AAN-нің түсінігінің кілті болып табылады. Осы бірліктегі шындықтың үш түрлі аспектісі немесе формасы бар, бірақ олардың барлығы бір сала, бір мән, ол барлық нәрселердің ортақ негізі. Осы бірлікті кейбіреулер кездейсоқ ластанулардың әсерінен көре алмайды. Джонатан Силк бұл "космостық бірлікті" монизмнің бір түрі деп атады, ол бір ғана шындық бар екенін көрсетеді. Кристофер Джонс осы сутра "абсолюттік принципті" қорғайтынын айтады, ол будда қасиеттерімен толы дхармакая. Барлық тірі организмдер мен барлық шындық – бұл абсолютті шындықтың түрлері ғана, ол сонымен қатар "барлық жаратылыстардың ортақ табиғатын" білдіреді. Джонс сондай-ақ AAN үшін жалғыз дхарма әлемі "барлық сезімтал жандардың ортақ табиғаты және барлық сезімтал жандардың бір ғана әлемі бар екендігі" тұрғысынан түсіндіріледі деп қосты.
This idea is an important source for the Ratnagotravibhāga's fifth vajra point, and this text quotes the Sutra of Non increase and Non decrease on this topic. In Chinese Buddhism, this doctrine was interpreted in terms of essence function (ti 體 and yong 用). According to the Sutra of Non increase and Non decrease, the buddha nature dharmakaya is also the eternal ground or basis of all things or dharmas (phenomena). Ordinary sentient beings: when the dharmakaya is "ensnared by limitless defilements greater in number than the sands of the Ganges, drifting on the waves of the world from beginningless ages, comes and goes through birth and death”. Bodhisattvas, which refers to when the dharmakaya "repels the anguish and suffering of birth and death in the world, banishes all desires, practices the ten perfections, collects the eighty four thousand teachings, and cultivates the practices leading to bodhi". Buddhas, described in the AAN as follows: “This very dharma body, thoroughly freed of all sheaths of defilements, having transcended all sufferings, the stains of all defilements vanished, well and truly pure, fixed in the Absolute Reality that is ultimately pure, risen to the stage looked forward to by all beings, having attained peerless heroic strength with respect to all spheres of knowledge, perfected in sovereign power over all things free of all hindrances and unobstructed." As such, buddhas, bodhisattvas and sentient beings are not different in terms of their essential nature (their only difference is in the relative state of the covering defilements) and are all therefore not ultimately subject to increase or decrease. According to Silk, the view that "all of reality is unitary" is the key to the vision of the AAN. While there are three different aspects or modalities of this unitary reality, they are all one realm, a single essence, which is the common ground for all things. It is only due to the adventitious defilements that this inherent unity is not seen by some. This "cosmic unity" which holds that there is one single reality has been termed a type of monism by Jonathan Silk. Christopher Jones similarly writes that this sutra is defending an "absolute principle," which is the dharmakāya filled with buddha qualities. All living beings, and all of reality, are merely modes of this absolute reality which also represents "the common nature possessed by all beings". Jones also adds that for the AAN, the single dharma realm is explained "both in the sense of a common nature shared by all sentient beings, and in the sense of a single realm of existence to which all sentient beings belong."