Кіріспе

Ибериялық аспаздық стиль – маринад түрі. Адобо немесе адобар (испан тілінде: маринад, соус немесе дәмдеуіш) – тағамды сақтау және оның дәмін жақсарту үшін түрлі паприка, ақшөп, тұз, сарымсақ және сірке суынан жасалған қоспаға (немесе соусқа) батыру. Португалиялық нұсқасы carne de vinha d'alhos деп аталады. Бұл тәсіл Иберияға (испан және португал тағамдарына) тән, Латын Америкасында, сондай-ақ Африка мен Азиядағы испан және португал колонияларында кеңінен тараған. Филиппинде испандық отарлаушылар аралдардағы басқа бір жергілікті пісіру әдісіне де адобо деген ат берді, ол да сірке суын қолданады.

Сипаттамалары

Еуропалықтар Америкаға келгеннен кейінгі жылдары ет пен балықты жаңа әдістермен сақтау басталды. Төмен температура тағамды сақтауды жеңілдетеді, бірақ жоғары температурада адобо сияқты басқа тәсілдер қажет болды. Мал әдетте қыстың ең суық айларында сойылатын, бірақ артық етті жылы айларда сақтау қажеттігі туатын. Бұл адобо (маринадтар) мен паприканы (капсаицин құрамында болуы мүмкін микробқа қарсы қасиеттері бар зат) қолдану арқылы жеңілдірілді. Паприка адобоға қызғылт түс береді, ал паприкадағы капсаициндер майларда еріп, тіндер бетінен терең сіңуіне мүмкіндік береді.

Қолданбалар

Адобо бастапқыда тамақтарды сақтау тәсілі ретінде пайдаланылған, бірақ уақыт өте келе – суыту тәсілдерінің дамуымен – ол негізінен тамақтарды пісіру алдында дәмдеу үшін қолданылатын болды. Дәм беру мақсатымен дәстүрлі дайындамалар жасалған, мысалы, cazón en adobo (адободағы издеңгі балық, мектеп акуласынан жасалған және Испанияның Кадис провинциясындағы Кадис қаласынан шыққан); berenjenas de Almagro (Альмагро баклажаны, Испанияның Кастилия-Ла-Манча аймағының «Манчега» асханасына тән маринадталған баклажан, атап айтқанда Испанияның Сьюдад-Реал провинциясындағы Альмагро қаласынан); және lomo en adobo (адободағы сиыр немесе шошқа еті).

Вариациялар

Адобо сөзі маринад немесе дәмдеуіш қоспасын білдіреді. Рецепттер аймаққа қарай кеңінен өзгеріп отырады: Пуэрто-Рико адобосы, негізінен етке қолданылатын қақпақ, мексикалық нұсқасынан мүлдем өзгеше. Адобомен маринадталған немесе дәмдеуішпен әзірленген ет adobado немесе adobada деп аталады.

Мексика

Мексикада адобо – бұл негізінде чилилер, әсіресе Чипотл және Анчо періштері бар дәмдеуіш немесе пісіруге арналған соус. Анчо періштесі – қызыл түске енгеннен кейін кептірілетін Поблано чилисі. Бұл соустар маринад ретінде және түтінді, өткір дәм беру үшін қолданылады.

Чипотлс эн адобо

Адобо – маринадталған тағамдарға жатады, мысалы, чипотелс эн адобо, онда чипотелс (құрғатылған піскен халапеньо бұрышы) қызанақ, сарымсақ, сірке су, тұз және дәмдеуіштермен соуста қайнатылады. Дәмдеуіштер әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе бірнеше түрлі бұрыш (чипотелс пен қолда барларын қоса), ұнтақталған зире және кептірілген ақшөп кіреді. Кейбір рецепттерде апельсин немесе лимон/лайм шырыны да қолданылады. Әдетте, ащы дәмін теңгеру үшін бір қысым қоңыр қант қосылады.

Пуэрто-Рико

Пуэрто-Рико стиліндегі адобо – дәмдегіш тұз, ол ет пен теңіз өнімдерін грильге салуға, қуыруға немесе тағамдауға дейін көп мөлшерде себіледі немесе ысқыланады. Супермаркеттерде дайын қоспалар сатылады. Аралда адобоның екі түрі бар. Ылғалды қоспа, адобо мохадо, ұнтақталған сарымсақ, зәйтүн майы, тұз, қара бұрыш, құрғақ немесе таза липпия (Кариб теңізіндегі ореган), цитрус шырыны және сірке суынан тұрады. Аралда көбірек қолданылатыны – құрғақ қоспа, адобо секо. Оны дайындау оңай және сақтау мерзімі ұзақ. Адобо секо сарымсақ ұнтағы, пияз ұнтағы, тұз, қара бұрыш, құрғақ липпия және кейде кептірілген цитрус қабығынан тұрады.

Перу

Адобо – перулік асүйдің, әсіресе Арекипа аймағының, дәстүрлі тағамы. Бұл – дәмдеуіштер мен көкөністерге маринадталған шошқа еті, ол топырақ ыдыста жұмсақ болғанша пісіріледі. Соусына мақтап жеу үшін нан да қосымша беріледі.

Филиппин

Филиппин асханасында адобо – бұл кең таралған және жергілікті пісіру әдісі. 16 ғасырдың соңында испандықтар оны сыртқы ұқсастығына байланысты адобо деп атаған. Филиппин адобосының негізгі ингредиенттері Оңтүстік-Шығыс Азияға тән, атап айтқанда, сірке су, соя немесе балық соусы, қара бұрыш, сарымсақ және лавр жапырақтары. Ол дәстүрлі түрде чили, паприка, орегано немесе помидор қолданбайды. Керісінше, адобоның ерекшелігі – тұзды және қышқыл, көбінесе тәтті дәмдеуі. Тағы бір нұсқасы – оны кокос сүтімен пісіру, нәтижесінде джинатаанг адобоға айналады.

Уругвай

Уругвайда адобо – испан маринадында қолданылатын дәмдеуіштердің араластырылған қоспасы. Сондай-ақ, адобар – осы қоспаны дәм беру үшін пайдалану процесі. Адобо, тұз және судан жасалған соусқа моджо деп аталады.

Тарих

Адобо туралы ең ерте сілтемелердің бірі 1850 жылы Мариано де Рементерия и Фиканың "Мануал дель Кусиньоро, Репостеро, Пастелеро, Конфитеро и Ботиллеро" кітабында табылады.