Кіріспе

Индонезияның бұрынғы саяси партиясы

Индонезияның Социалистік партиясы – 1948 жылдан 1960 жылға дейін Индонезияда әрекет еткен саяси партия, ол президент Сукарно тарапынан тыйым салынған.

Шығу тегі

1945 жылдың желтоқсанында Әмір Сжарифуддиннің Индонезия социалистік партиясы (Парси) және Сутан Сжахирдің Социалистік халық партиясы (Парсас), екеуі де жақында ғана құрылған болатын, бірігіп Социалистік партияны құрды. Сжахир біріккен партияның жетекшісі болды. Ол жас зиялылар мен студенттердің арасында, сондай-ақ Голландиялық Шығыс Үндістігін жапондықтар басып алған кезде осы екі адам басқарған астыртын қозғалыстардың мүшелері арасында танымал болды. 1945 жылдың соңында Социалистік партия Индонезияның Орталық Ұлттық Комитетінің жұмыс комитетіндегі 25 орынның бесеуін жеңіп алды, ол де-факто заң шығарушы орган еді. Сжахир мен Әмір премьер-министр қызметін атқарды, ал басқа Социалистік партия мүшелері министрлікте жоғары лауазымдарды иеленді. 1947 жылдан бастап Әмір мен оның коммунистік одақтастары партияға ықпалын күшейткен сайын Сжахир мен Әмірдің арасында дау туды. 1947 жылдың маусымында Әмір Сжахирді қызметтен шеттетуге ұшыратты. Сжахирдің Социалистік партиядан кеткеннен кейін 1948 жылдың 12 ақпанында екінші партия, Индонезия социалистік партиясы құрылды. Оған Линтонг Мулия Ситорус және оның ұлтшылдық көзқарасын қолдаған, кеңестік бағытты қатты ұстамаған басқа да жақтастары қосылды. Партия сонымен қатар Ситорус бас редакторлық еткен "Сикап" атты газетті жариялады.

Партиялық философия

Партияның философиясы марксистік әлеуметтік талдау элементтерімен фабианизмге негізделген. Партияның социализмінің ерекше индонезиялық ерекшеліктері болды. Ол жаңғырту, экономикалық даму және рационалды жоспарлау мен ұйымдастыру қажеттігін баса көрсетті, сонымен қатар экстремистік ұлтшылдыққа және шетелге қарсы көңілге қарсы тұрды. Шетелдік капиталдың қажеттілігін мойындаса да, партия жетекшілері Хатта кабинетінің тым сақты сыртқы саясатын және оған АҚШ-тың күшті ықпалын сынады. Партияның АҚШ немесе КСРО тарапын алуына қатысты түрде қарсы болды. Көпшіліктің қолдауын алудың орнына, партия жақсы оқытылған ядролық мүшелерді дамытуға ұмтылды. Ол жоғары деңгейдегі бюрократтар мен әскер басшылығы арасында айтарлықтай беделге ие болды. Сұлтан Хаменгкубувана IX және Насутион ПСИ мүшесі болмаған, бірақ олармен берік бейресми байланыста болды.