Кіріспе

Патрик Фрэнсис Макманус (25 тамыз 1933 - 11 сәуір 2018) – американдық юмор жазушысы, көбінесе табиғат туралы жазған. Outdoor Life, Field & Stream және басқа журналдардағы юморлық бағаналардың авторы, оның бағаналары мен әңгімелері бірнеше кітапқа жинақталды, бастапқысы – "Жақсы және жағымды қайғы" (1978), содан кейін "Жақсы самариялық қайтадан соққы береді" (1992) және "Менің гаражымдағы жылқы және басқа да әңгімелер" (2012).

Өмірбаян

Макманус Айдахо штатының Сэндпойнт қаласында туып өскен. Бірінші дүниежүзілік соғыста Дуглас Макартурдың қол астында 42-ші ("Көсеге") дивизиясында қызмет еткен әкесі Патрик алты жасында қайтыс болды. Анасы кейіннен қайта тұрмысқа шыққанмен, оны көбінесе анасы, әжесі және үлкен әпкесі Патриция Макманус Гасс (балалық шағындағы әңгімелерінде "Тролл" деп аталған) өсірді. Оның отбасының жағдайы қиын болды және олар өздерінің тамақтарының көп бөлігін өсірген Sand Creek жағалауындағы шағын шаруашылықта өмір сүрді. Олар тауық, сүт сиыры, шошқа өсіріп, аң аулап, балық аулады. Sandpoint орта мектебін бітіргеннен кейін Макманус құрылыс және басқа да осындай жұмыстарда жұмыс істеді, содан кейін Вашингтон мемлекеттік колледжіне, қазіргі Вашингтон мемлекеттік университетіне түсу үшін жеткілікті ақша жинады, онда журналистика мамандығын таңдады. 1960 жылдан 1983 жылға дейін ол Шығыс Вашингтон мемлекеттік колледжінде, қазіргі Шығыс Вашингтон университетінде ағылшын тілі, журналистика және шығармашылық жазу пәндерін оқытты. Ол Дарлин "Бун" Макманусқа үйленген және төрт қызы болған.

Шығармалары

Макманус көбінесе балалық шағынан бастап ашық ауадағы оқиғалары туралы жазды. Оның ескі ағаш ұстазы Ранцид Крэбтри, балалық шағындағы достары Crazy Eddie Muldoon және Retch Sweeney, сондай-ақ оның иті Strange сияқты жартылай ойдан шығарылған кейіпкерлер осы туындыларында жиі кездеседі. Әңгімелердің юморы көбінесе оның ашық ауада өткізген, фантастикалық оқиғаларының асыра көрсетілгенінде жатыр. Макманустың жазу стилі құрғақ әзіл-қалжыңға толы, ол Марк Твен және Роберт Бенчлидің стильдерімен салыстырылады. Оның соңғы жарияланған еңбегі – шериф Бо Туллинің кейіпкері бар детективтік романдар сериясының алтыншы кітабы "Кардағы шеңберлер" (2014). Оның бағаналық жинақтарынан басқалары: "Aaaaiii! Зипке дейінгі балалар лагері" (1979) – кемпингке жаңа кіріп жатқандарға арналған пайдалы кеңестер мен ұғымдардың әліпби бойынша тізімі; "Whatchagot Stew" (1989) – бірқатар рецепттер жинағы және балалық шағы туралы азаматтық естеліктер; және "Велосипедтегі бұғы" (2000) – юмор жазу өнері туралы әңгіме. Макманус сонымен қатар өзінің келісімшартты актері Тим Беренс үшін бес жеке, бір актерлік комедия жазды. Тим 1992 жылдан бері осы қойылымдарды 21 штат және екі провинцияда 1600-нан астам рет көрсетті. Олар: "Жақсы және ұнамды қайғы", "Макманус ғашық", "Кездейсоқ табыс", "Тағы да кедеймін, Дагнаббит!" және "Шатасқан Макманус". 2011 жылдың қазанында Лорен Болл оның әңгімелері мен романдарының тізімін жасап, "Бобкат туралы қайсысы?" деген атпен жариялады, бұл оқырманға сүйікті әңгімелерін табуды жеңілдетті.

Қайталанатын элементтер

Макманның қысқа шығармаларына балалық шағы мен ересектегі оқиғалардағы қайталанатын ойдан шығарылған кейіпкерлер мен әзілдер кіреді. Балалық шағы туралы әңгімелердің ішіндегі ең бастысы – оның "ұстазы" Рансид Крэбтри, Пэттің балалық шағындағы үйінің жанында тұратын түрлі-түсті ағаш кесуші. Ол сабын мен су оның "қабығын" жуып тастайды деп сенгендіктен жуынбайды, себебі бұл микробаларды кіргізеді. Басқа қайталанатын кейіпкерлер – оның балалық шақтағы ең жақсы досы "Жаңылған Эдди" Малдун, Strange деп аталған қатал және жауырынып жүретін иті, сондай-ақ оның ересек достары: ақымақ және ақылсыз Ретч Суини, оның қатаң көршісі Альфонс "Ал" Финли және бай досы Фентон Куагмайр. Көптеген әңгімелерде Макманның аң аулау мен балық аулауға деген өмір бойғы құштарлығы қайталанатын тақырып болып табылады, бұл көбінесе жақсы компанияда табиғаттың құшағында ләззат алу үшін ғана сылтау. Оның достарының көпшілігі де аң аулау мен балық аулауды ұнатады, тіпті олар оған аса шебер болмаса да. Макманус өз әңгімелерінде әртүрлі спорт түрлерінің (мысалы, қару-жарақ калибрлері мен баллистикасы туралы энциклопедиялық білім) ұсақ-түйектеріне ден қойып, ләззат алатын адамдарға наразылық білдіреді. Ол қару-жараққа құмарларды "қару сүйер қауым" деп атайды және олардың баллистикалық траекториялар мен оқ өлшемдері туралы қуана бөлісетін әңгімелерін жақсы аң аулауға шығу үшін шыдауға болатын нәрсе деп санайды. Кейбір элементтер оның ұзақ шығармаларында да кездеседі, тіпті сюжетке де енгізіледі. Бо Тулли Мистерияларының басты кейіпкері Бо Тулли Макманустың қару туралы көзқарасын бөліседі. Шерифтік қызметі мен хоббилері барысында Талли қару қолданады, олар туралы біледі, бірақ олар оны қатты қызықтырмайды және оларға деген сезімталдық танытпайды. Дегенмен, ол көптеген адамдардың осындай екенін біледі. Бұл тіпті Бо Туллидің бір жұмбағында сюжеттік бұрылысқа айналады.