Кіріспе

Гүлді өсімдіктер түрі

Сібірлік шырша (Scilla siberica) немесе ормандық шырша – аспарага тұқымдасына жататын, Ресейдің оңтүстік-батысы, Кавказ және Түркияда табиғатта өсетін гүлді өсімдік. Атында «Сібірлік» делінгенімен, Сібірде өспейді. Өсімдіктің көптеген бөліктері кейбір жануарларға жеуге зиянды.

Сипаттама

Биіктігіне дейін өсіп, жуаш тәрізді көпжылдық өсімдік. Көктемнің басында екі-төрт жолақты жапырақтары гүлдей бастағанда, төмен қарап тұратын, көк, қоңырау пішіндес гүлдермен бірге пайда болады. Гүлдері алты тостағанша және алты аталықтан тұрады, және жеке-жеке немесе екі-үш гүлден тұратын шоғырларға жиналған. Күн сәулесі күшті болғанда гүлдің жапырақшалары көлденеңге қарай иілуі мүмкін, бірақ көбінесе тостаған пішіндес болады. Гүлдер әдетте көк түсті, бірақ Scilla siberica var. alba түрі ақ түсті болады. Сцилланың аталықтары бөлек, ал туысқан Пушкиния тұқымдастығының аталықтары бір түтікке біріккен. Тозаң қара көк түсті. Гүлдегеннен кейін гүл сабақтары қапшықтар (қосақшалар) піскенде жұмсақ болады. Піскен кезде қапшықтар қызғылт түске айналып, жарылып, кішкентай қара қоңыр тұқымдарды шығарады. Тұқым піскен соң жапырақтары кеуіп, өсімдік келесі көктемге дейін тыныштыққа кетеді. Жаңа өскіндері қуыс жапырақты болады.

Өсіру

S. siberica көк қоңырауға ұқсас гүлдері үшін өсіріледі. Ол тұқымнан жылдам табиғи түрде өседі. Оны шөпке отырғызуға болады, және тұқым арқылы үлкен топтамаларды құрып, шөп кесу кезінде тоқтап қалады. АҚШ-тың орталық-батыс аймағында кейбір жағдайларда бұрынғыдан жайылмалы болып келеді. Бұл өсімдік Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық еңбек сыйлығына ие болды.