Кіріспе
Фитохимия – өсімдіктерден алынған химиялық заттарды зерттеу ғылымы. Фитохимиктер өсімдіктерде кездесетін көптеген екіншілік метаболиттердің құрылымын, осы қосылыстардың адам және өсімдік биологиясындағы атқаратын қызметтерін, сондай-ақ осы қосылыстардың биосинтезін анықтауға тырысады. Өсімдіктер фитохимиялық заттарды көптеген себептермен синтездейді, оның ішінде жәндіктердің шабуылынан және өсімдік ауруларынан қорғану үшін. Өсімдіктердегі қосылыстардың түрлері көп, бірақ көпшілігін төрт негізгі биосинтетикалық классқа бөлуге болады: алкалоидтар, фенилпропаноидтар, поликетидтер және терпеноидтар. Фитохимияны ботаниканың немесе химияның тармағы ретінде қарастыруға болады. Этноботаника көмегімен зерттеулер ботаникалық бақтарда немесе табиғатта жүргізілуі мүмкін. Адамдарға (яғни, жаңа дәрілерді табуға) бағытталған фитохимиялық зерттеулер фармакогнозия ғылымына жатса, фитохимиялық заттардың экологиялық функциялары мен эволюциясын зерттеу химиялық экология саласына жатады. Фитохимия өсімдік физиологиясы саласымен де байланысты.
the journal
Phytochemistry is the study of phytochemicals, which are chemicals derived from plants. Phytochemists strive to describe the structures of the large number of secondary metabolites found in plants, the functions of these compounds in human and plant biology, and the biosynthesis of these compounds. Plants synthesize phytochemicals for many reasons, including to protect themselves against insect attacks and plant diseases. The compounds found in plants are of many kinds, but most can be grouped into four major biosynthetic classes: alkaloids, phenylpropanoids, polyketides, and terpenoids. Phytochemistry can be considered a subfield of botany or chemistry. Activities can be led in botanical gardens or in the wild with the aid of ethnobotany. Phytochemical studies directed toward human (i. e. drug discovery) use may fall under the discipline of pharmacognosy, whereas phytochemical studies focused on the ecological functions and evolution of phytochemicals likely fall under the discipline of chemical ecology. Phytochemistry also has relevance to the field of plant physiology.
Техникалар
Фитохимия саласында кеңінен қолданылатын әдістер – табиғи заттарды экстракциялау, оқшаулау және құрылымдық зерттеу (MS, 1D және 2D ЯМР), сондай-ақ түрлі хроматография техникалары (MPLC, HPLC және LC MS).
Фитохимиялық заттар
Көптеген өсімдіктер шөпқоректілерден қорғану үшін химиялық қосылыстар өндіреді. Фармакологиялық активті фитохимиялық заттардың негізгі кластары төменде сипатталған, оларды қамтитын дәрілік өсімдіктердің мысалдары келтірілген. Адам қоныстары көбінесе қызылша, дандылыон және жусан сияқты фитохимиялық заттарды қамтитын арамшөптермен қоршалған. Көптеген фитохимиялық заттар, оның ішінде куркумин, эпигаллокатехин галлаты, генистеин және ресвератрол – пан-әсерлі кедергі тудыратын қосылыстар және жаңа дәрілерді табуда тиімсіз.