Польша кардиналы: Ян Пузина және паптық сайлаудағы ветосы

Кіріспе

Польшалық кардинал ханзада Ян Дуклан Мориси Пауль Пужина де Косьелско (13 қыркүйек 1842 – 8 қыркүйек 1911) – Польшалық Рим-католик кардиналы. Ол 1886 жылдан 1895 жылға дейін Львовтың (қазіргі Львов, Украина) көмекші епископы, ал 1895 жылдан 1911 жылы қайтыс болғанға дейін Краковтың епископы болды. 1901 жылы кардинал атағын алып, консервативті көзқарастарымен және авторитарлық тәсілімен белгілі болды.

Өмірбаян

Пужина 1842 жылы Австрия империясының және Польша Корольдігінің бұрынғы бөлігінде, Львов епархиясында дүниеге келді. 1870 жылы 24 маусымда Львов университетінен заң докторы дәрежесін алды. Ол азаматтық әкімшілікте жұмыс істей бастады, бірақ діни мансапты таңдады. 1878 жылы 1 желтоқсанда діни қызметкер болып тағайындалған ол Пжеворскіде викарий (пастордың көмекшісі) болды, содан кейін Пржемысль соборының каноны болды. Ол 1886 жылы 26 ақпанда Львов архиепископының және Мемфис епископының көмекшісі болып тағайындалды. 25 наурызда Мичислав Халка Ледоховский оны Прага архиепискобы Франциск фон Паула Граф фон Шёнборн және Львов архиепискобы Иосиф Сембратовичпен бірге епископқа бекітті. 1895 жылы 22 қаңтарда ол Краков архиепископиясына ауыстырылды. 1901 жылы 15 сәуірде Пужинаны Папа Лев XIII Санти Витале, Валерия, Гервасио және Протасио атағымен кардинал-диякон етіп тағайындады. Ол өзінің қызыл шапкесін 1902 жылы 9 маусымда алды. 1903 жылғы конклав кезінде ол өзінің егемендігі, Австрия императоры Франц Иосиф I атынан Кардинал Мариано Рамполланың сайлануына қарсы вето қойды. Пужина Ресей мен Германияға жақын болған Рамполланың сайлануын болдырмақшы болды. Рамполла Ресейдің ықыласына ие болу үшін поляк тілін жоюды және орыс шіркеулерінде орыс тілін енгізуді көздеді. Бұл этникалық және тілдік мәселелер еді. Австрия императоры Франц Иосиф I де Рамполланың Петр кафедрасына сайлануын қаламады. Ол Рамполлаға реніш сақтады, өйткені ол Рудольфтің өзін-өзі өлтіргенінен кейін Австрияның тәж мұрагері Рудольфтің ұлын лайықты жерлеуге қарсы болды. Рамполла сондай-ақ Австриядағы императорға қарсы саяси күштерді ашық қолдады. Сондықтан император кардиналға өз атынан вето қоюға рұқсат берді. Конклавқа бара жатқанда Пужина Венада императормен кездесіп, императорға кардинал Рамполлаға қарсы вето қоюды ұсынды. Император бұл идеяны қолдады, ал Пужина конклавтың үшінші күні Австрия императоры және Венгрия королі Франциск Иосифтің атынан вето қойды. Вето оқылып берілген кезде кардиналдар алқасының деканы кардинал Луиджи Ореглиа ди Санто Стефано: "Бұл хабарламаны ресми немесе бейресми түрде қабылдауға болмайды. Кардиналдар бұл "вето"ға ешқандай мән бермей, әркім өз ар-ожданына сай дауыс беруін жалғастыра берсін". Басқаша айтқанда, вето қою әрекеті қабылданбады. Бұл мұндай ветоның соңғы рет қолданылуы болды. Вето, канондық заңмен танылмаған және міндетті емес болса да, әлі де саяси салмақты болды, өйткені кардиналдар христиан монархтарының бірінің ашық еркіне қарсылық білдіруден қорқыды. Императорға, Франция Короліне және Испания Короліне дәстүр бойынша берілген ветоны жаңадан сайланған Папа Пий X жойды, ол вето енгізуге батылы жететін немесе Рим Папасының сайлауына араласатын кез келген адамға экскоммуникация жазасын берді. Папа Пий X барлық кардиналдар конклавтың басында ант берулері керектігін жарлық шығарды, олар папаның сайлануына ықпал етуге тырысқан кез келген азаматтық билікке көмектеспеуге уәде берді. Пужина 1904 жылы Мажарстанның қасиетті Степан орденінің Ұлы крестімен марапатталды. Ол қасиетті конгрегация консисториясының, епископтар мен тұрақтылар секциясының, индекс секциясының, индульгенциялар мен реликтілер секциясының және зерттеулер секциясының мүшесі болды. Кардинал Ян Пужина де Косьелско 1911 жылы Краковта 69 жасқа толғанға дейін бес күн бұрын қайтыс болды.

Puzyna was born in 1842 in what was then a part of the Austrian Empire and former part of the Kingdom of Poland, in the diocese of Lwów. He earned a doctorate in law from the University of Lwów on 24 June 1870. He began a career in civil administration, but decided to embrace an ecclesiastical career. Ordained a priest on 1 December 1878, he was a vicar (assistant pastor) at Przeworsk, and then became a Canon of the Cathedral of Przemyśl. He was named auxiliary bishop of the Latin rite Archbishop of Lwów and titular bishop of Memphis on 26 February 1886. He was consecrated a bishop on 25 March of that same year by Mieczysław Halka Ledóchowski, with Archbishop Franziskus von Paula Graf von Schönborn of Prague and Archbishop Joseph Sembratovych of Ukrainian rite Lwów. He was translated to the Archdiocese of Kraków on 22 January 1895. On 15 April 1901, Puzyna was created a cardinal priest, with the title of Santi Vitale, Valeria, Gervasio e Protasio by Pope Leo XIII. He received his red hat on 9 June 1902. During the conclave of 1903, acting on behalf of his Sovereign, Emperor Franz Joseph I of Austria, he presented a veto against the election of Cardinal Mariano Rampolla. Puzyna wanted to avoid the election of Rampolla, who was sympathetic to Russia and Germany. Among other things, Rampolla sought to curry favor with Russia by abolishing the Polish language and instituting Russian in the Russian partition's Catholic churches. These were ethnic and linguistic considerations. Emperor Franz Joseph I of Austria, too, did not wish to see Rampolla elected to the Chair of Peter. He held a grudge against Rampolla for opposing a proper burial for his son Rudolf, Crown Prince of Austria, upon Rudolf's suicide. Rampolla also openly supported political forces in Austria that were hostile to the Emperor. The Emperor therefore authorized the Cardinal to present the veto in his name. On his way to the conclave, Puzyna met in Vienna with the Emperor and proposed that the Emperor present his veto, jus exclusivae, against Cardinal Rampolla. The Emperor subscribed to the idea, and Puzyna presented the veto on the third day of the conclave, in the name of His Apostolic Majesty Francis Joseph, Emperor of Austria and King of Hungary. When the veto was read, Cardinal Luigi Oreglia di Santo Stefano, the Dean of the College of Cardinals, replied, "This communication cannot be received officially or unofficially. No cardinal is to give any consideration to this 'veto' and all are to continue to vote according to their conscience." In other words, the attempt at a veto was rejected. It was the last time such a veto was used. The veto, although not recognized by canon law, and as such non binding, still carried much political weight, as the cardinals feared opposing the manifest will of one of the Christian monarchs. The veto, once conceded by tradition to the Emperor, the King of France and the King of Spain, was abolished by the newly elected Pope Pius X, who imposed the penalty of excommunication upon anyone who would dare to introduce a veto, or otherwise interfere in the election of the Roman Pontiff. Pope Pius X further decreed that all cardinals should take an oath at the beginning of the conclave, promising not to aid any civil power in an attempt to influence the election of the pope. Puzyna was decorated with the Grand Cross of the Order of Saint Stephen of Hungary in 1904. He was a member of the Sacred Congregation Consistorial, the SC of Bishops and Regulars, the SC of the Index, the SC of Indulgences and Relics, and the SC of Studies. Jan Cardinal Puzyna de Kosielsko died in Kraków in 1911, five days before his 69th birthday.