Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Knife in the Water (Nóż w wodzie) – 1962 жылы түсірілген поляк психологиялық триллері. Фильмнің сценарийін Роман Полански жазған, режиссурасы да оған тиесілі, бұл оның толық метражды фильмдегі дебюті. Басты рөлдерді Леон Нимчик, Жоланта Умечка және Зигмунт Маланович сомдаған. Сюжеті бойынша, күйеу мен әйелі қайықпен саяхатқа шығады, оларға жас автостопкер қосылады, ол олардың арасындағы қарым-қатынасты шиеленістіре түседі. Фильм «Оскар» сыйлығының «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылған және бүгінгі күнге дейін Поланскидің поляк тіліндегі жалғыз толық метражды фильмі болып табылады. «Knife in the Water» шығуынан бері киносыншылардың жоғары бағасын алды және Поланскидің ең жақсы фильмдерінің бірі саналады. Американдық режиссер Мартин Скорсезе осы туындыны поляк киносының шедеврлерінің бірі деп мойындады және 2013 жылы «Мартин Скорсезе таныстырады: поляк киносының шедеврлері» фестивалі аясында АҚШ, Канада және Ұлыбританияда Анджей Вайданың «Күл мен алмастар» және «Көктемгі жаугершіліктер» сияқты фильмдермен бірге көрсетуге таңдады.
Knife in the Water (Nóż w wodzie) is a 1962 Polish psychological thriller film co written and directed by Roman Polanski in his feature debut, and starring Leon Niemczyk, Jolanta Umecka, and Zygmunt Malanowicz. Its plot follows a husband and wife who are accompanied on a boating trip by a young male hitchhiker, who spurs a number of escalating confrontations between the couple. The film was nominated for Academy Award for Best Foreign Language Film and is Polanski's only Polish language feature to date. Knife in the Water has garnered acclaim from film critics since its release, and is one of Polanski's best reviewed works. American filmmaker Martin Scorsese recognized the film as one of the masterpieces of Polish cinema and in 2013 he selected it for screening alongside films such as Andrzej Wajda's Ashes and Diamonds and Innocent Sorcerers in the United States, Canada and United Kingdom as part of the Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema festival of Polish films.
Сюжет
Анджей (Леон Нимчик) мен Кристана (Йоланта Умечка) көлге жүзуге бара жатқанда, жол ортасында автостоппен жүретін жас жігітті (Зигмунд Маланович) кездестіреді. Ол жігітті қасына шақырады. Олар көлге жеткенде, Анджей жігітті тастап кетпей, бірге қайыққа жүзуге шақырады. Жас жігіт бұл ұсынысты қабыл алады, ал теңізде көп нәрсені білмейтіндіктен, Анджейден көптеген қиын сабақ алуы керек. Осы арада Анджей мен автостопкердің арасындағы қысым бірте-бірте көбейіп, олар Крыстинаның назарын аударуға тырысады. Атауы фильмдегі үлкен бұрылыс нүктесіне сілтеме жасайды, ол Анджей жасөспірімді соңғысының бағалы қалта пышағымен мазақтайды, ол кездейсоқ теңізге жоғалады. Анджей мен автостопкердің арасында ұрыс басталып, автостопкер суға құлайды. Анджей әйелімен оны іздеп, таба алмады, өйткені ол жүзе алмайтынын айтқан еді. Анджей әйелімен не істеу керектігін талқылап, жағаға жүзіп барып, полиция шақырады. Жас жігіт Анджейдің кеткенін білгенде, көлдегі бояудың артына жасырынғаннан шығып, яхтаға қарай жүзіп келеді. Сол жерде ол Кристаны жылаңаш күйінде кептіріп жатқан көрді. Ол яхтаға отырды, ал Кристина оған Анджей сияқты жаман екенін айтады, бірақ жыныстық тартылыс жеңіп, экраннан тыс жыныстық қатынасқа түседі. Кристана кемежайға қайта оралады, ал Анджей пайда болып, қайтадан басқаруды қолға алмайынша, адам секіріп түсіп, өз жолына кетеді. Ол жас жігіттің жоғалғанын полицияға хабарлауды қалайды. Кристайна оған жігіт қайта оралып, ол оған опасыздық жасағанын айтады. Анджей не нәрсеге сену керектігін білмейді, ал жол қиылысында, үйге қайту үшін бір жолды бұрып, полиция бөлімшесіне бару үшін басқа жолды бұрып, көлік қозғалмайды.
Andrzej (Leon Niemczyk) and Krystyna (Jolanta Umecka) are driving to a lake to go sailing when they come upon a young man (Zygmunt Malanowicz) hitchhiking in the middle of the road. After nearly hitting him, Andrzej invites the young man along. When they arrive at the lake, instead of leaving the young man behind, Andrzej invites him to go sailing with them. The young man accepts the offer, and, not knowing much about sailing, must learn many hard lessons from Andrzej. Meanwhile, tension gradually builds between Andrzej and the hitchhiker as they vie for the attentions of Krystyna. The title refers to the major turning point in the film when Andrzej taunts the young man with the latter's treasured pocket knife, which is accidentally lost overboard. A fight ensues between Andrzej and the hitchhiker, and the latter falls into the water. Andrzej and his wife search for him but cannot find him and assume that he has drowned since earlier he said that he could not swim. Andrzej and his wife quarrel about what to do, and Andrzej swims to shore to fetch the police. When the young man realizes that Andrzej has gone, he comes out from hiding behind a buoy on the lake and swims to the yacht. There he sees Krystyna naked, drying off. He boards the yacht, and Krystyna tells him he is as bad as Andrzej, but sexual attraction wins out and they have sex, off screen. Krystyna sails back to the dock, and the man jumps off and goes on his way before Andrzej appears and takes charge again. He wants to go to the police to report the young man missing. Krystyna tells him that the young man returned and she was unfaithful. Andrzej does not know what to believe, and at the road junction, where they would turn one way to return home and another to go to the police station, the car does not move.
Талдау
Кино профессоры Чарльз Дерри "Судағы пышақ" фильмінің басқа триллерлерден өзгеше екенін, себебі ол "триллер жанрындағы күтілетін зорлық-зомбылықты ұстап тұрады, [және] оның сюжеті зорлық-зомбылықтың керісімен аяқталады: толық қозғалмау сахнасы, онда әйелге күйеу басты кейіпкер үшін ешқандай әрекет қабылдауға болмайды".
Film professor Charles Derry notes that Knife in the Water is atypical from other thrillers due to the fact that it "represses the usual violence promised by the thriller, [and] it ends its narrative with violence's opposite: a scene of total stasis, in which no action is perfectly acceptable to the husband protagonist."
Даму
Полански, Якуб Голдберг және Джерзи Сколимовский жазған фильмнің сценарийі бастапқыда Польша Мәдениет министрлігі тарапынан "әлеуметтік тұрақтылықтың жетіспеуі" себептерімен қабылданбады. Туған жері Польшада қаржыландыру ала алмағандықтан, Полански сценарийді Францияда түсіруге бейімдеді, алайда өндіріс сонда да қаржыландыруды қолдау таппады. Сценарийге бірнеше шағын түзетулер енгізгеннен кейін – көбінесе "әлеуметтік тұрақтылықты" көрсететін диалог үзінділері, "Мәдениет министрлігін жұбату" мақсатында – Полански жобаны ұлттық кино кеңесіне қайта ұсынды, ол оны өндіріске қабылдады.
The screenplay for the film, written by Polanski, Jakub Goldberg, and Jerzy Skolimowski, was initially rejected by the Polish Ministry of Culture due to its "lack of social commitment." Unable to obtain funding in his native Poland, Polanski reworked the screenplay to be set in France, though the production was ultimately unable to receive funding there as well. After making a number of minor edits to the screenplay—mainly snippets of dialogue demonstrating "social commitment" to "appease the Ministry [of Culture]"—Polanski again pitched the project to the national film board, who approved it for production.
Түсірілім
"Судағы пышақ" 1961 жылы Поланскимен түсірілді, онда барлығы үш актер жұмыс істеді. Екі актердің (Кристина рөлін сомдаған Йоланта Умечка және жас жігіттің рөлін сомдаған Зигмунт Маланович) бұрын кәсіби актерлік тәжірибесі болған жоқ. Польшаның Мазур көлдері аймағында, су үстінде (көбінесе желкенді қайық пен құтқару салдың ішінде) түсірілген фильм техникалық тұрғыдан қиынға соқты. Желкенді қайық үш актерге арналғандай кең болғанымен, түсіру тобы үшін тығыз болды, сондықтан олар көбінесе суретке түсіру үшін қауіпсіздік белбеулерімен қайықтың шетіне ілініп тұруға мәжбүр болды.
Knife in the Water was shot by Polanski in 1961 using only three actors. Two of the actors (Jolanta Umecka, who plays Krystyna and Zygmunt Malanowicz, who plays the young man) had virtually no previous professional acting experience. Being filmed on the water (in the Polish Masurian Lake District), and largely within the confines of a sailboat and life raft, the film was technically difficult. While the sailboat was large enough for the three actors, it was quite cramped for the film crew, who often had to hang over the side of the boat with safety harnesses in order to shoot.
Музыка
Кшиштоф Комеда фильмнің музыкасын жазды, ал негізгі саксофонист Бернт Розенгрен болды.
Krzysztof Komeda composed the film's music and the featured saxophonist was Bernt Rosengren.
Шығару
"Knife in the Water" фильмі 1962 жылдың 9 наурызында Польшада көрсетілімге шықты. Ал АҚШ-та ол келесі жылы, 1963 жылдың 28 қазанында тұңғыш рет көрсетілді.
Knife in the Water was released theatrically in Poland on 9 March 1962. It premiered in the United States the following year, on 28 October 1963.
Сыни қабылдау
"Судағы пышақ" 1963 жылы "Оскар" сыйлығының "Ең үздік шетел тіліндегі фильм" номинациясына ұсынылды, бұл осындай құрметке ие болған алғашқы поляк фильмі болды. Time журналы халықаралық киноға арналған санының мұқабасына Үмечка мен Маланович өзара сүйкімділікке ұмтылып тұрған кадрын пайдаланды. Фильм 1962 жылы Венеция кинофестивалінде FIPRESCI жүлдесін жеңіп алды. Бұл фильм ең жақсы дебюттік фильмдер тізіміне енгізілді және 2010 жылы Empire журналының "Әлемдік киноның 100 ең үздік фильмі" тізімінде 61-орынды иеленді. Rotten Tomatoes агрегаторында фильмге 34 сын бойынша 97% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 8.3/10 құрайды. 2014 жылы Мартин Скорсезе "Судағы пышақ" фильмін АҚШ және Канадада өткен "Мартин Скорсезе ұсынады: Польша киносының шедеврлері" атты поляк фильмдері фестивалінің аясында көрсету үшін таңдады. 2015 жылы Польшаның Лодзь қаласындағы Кинематография мұражайы жүргізген сауалнама бойынша "Судағы пышақ" барлық уақыттағы ең ұлы польшалық фильмдердің төртіншісі деп танылды.
Knife in the Water was nominated for Best Foreign Language Film at the 1963 Academy Awards, the first Polish motion picture to receive this kind of recognition. Time used a still from the film, with Umecka and Malanowicz on the verge of a kiss, as the cover of an issue featuring international cinema. It won the FIPRESCI Prize in 1962 Venice Film Festival. The film has been included in lists of the best debut feature films and was ranked number 61 in Empire magazine's "The 100 Best Films of World Cinema" in 2010. On review aggregator Rotten Tomatoes, the film has a 97% approval rating based on 34 reviews, with an average score of 8.3/10. In 2014, Martin Scorsese selected Knife in the Water to be screened as part of the festival of Polish films in the United States and Canada entitled "Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema". In the 2015 poll conducted by Polish Museum of Cinematography in Łódź, Knife in the Water was ranked as the fourth greatest Polish film of all time.
Үй медиасы
Knife in the Water 1996 жылы VHS форматында, ал 2003 жылы The Criterion Collection DVD форматында шықты.
Knife in the Water was released on VHS in 1996, and on DVD in 2003 by The Criterion Collection.