Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVII ғасырдағы ағылшын дін танушысы және ғалымы Джон Пирсон (28 ақпан 1613 – 16 шілде 1686) – ағылшын дін танушысы және ғалымы.
17th century English theologian and scholar
John Pearson (28 February 1613 – 16 July 1686) was an English theologian and scholar.
Өмір
Ол Норфолк графтығының Ұлы Шырқау ауылында дүниеге келген. Итон колледжін бітірген соң Кембридж университетіндегі Квинс колледжіне қабылданды, 1632 жылдың сәуір айында Кембридж университетіндегі Король колледжінің стипендиаты, ал 1634 жылы серігі болып сайланды. 1639 жылы діни қызметке кіріскеннен кейін Солсбери пребендігінің Недер-Авонға жататын бөлігіне бекітілді. 1640 жылы Лорд-капеллан Финчтің жеке капелланы болып тағайындалды, ол оны Саффолк графтығындағы Торрингтон приходына ұсынды. Азамат соғысы кезінде Джордж Горингтің батыстағы әскерлерінің капелланы қызметін атқарды. 1654 жылы Лондондағы Истчипте апталық уағызшы болып жұмыс істеді. Питер Гуннингпен бірге Джон Спенсер және Джон Лентхолл есімді екі католикпен схизма мәселесі бойынша пікір таластырды, оның бір жақты есебі Рим католиктері арасындағы дауласушылардың бірі тарапынан Парижде «Scisme Unmask't» (1658) деген атпен жарияланды. Пирсон пуритандық партияға қарсы да таласты, сонымен қатар Брайан Уолтонның көптілді Библиясына қызығушылық танытты. 1659 жылы Лондонда өзінің танымал «Кредоға түсіндірмесін» (Exposition of the Creed) жариялады, оны Истчиптегі (Eastcheap) Әулие Климент шіркеуінің паштарына арнады, ал осы еңбектің мазмұны бірнеше жыл бұрын уағыздалған болатын. Мысалы, христиандық айқышқа қатысты түсіндірмесінде грекше «stauros» сөзі бастапқыда «тік тұрған қазық, тіреу немесе қоршау» деген мағынаны білдіргенін, бірақ «егер оған көлденең немесе көзге түсетін бөліктер қосылса, толыққанды айқыш түрінде, бұл сөз бастапқы атауын сақтап қалды» деп жазды және былай деді: «Содан кейін, Құтқарушымыз азап шеккен айқыштың пішіні қарапайым емес, римдіктердің әдет-ғұрыптарына сәйкес, оның прокураторы оны өлімге кескен күрделі пішін болды. Онда тек жерге бекітілген тік және биік ағаш ғана емес, сонымен қатар жоғарғы жағына бекітілген көлденең балка да болды». Жаңару кезеңінен кейін Жексон, Лондон епископы, оны Сент Кристофер ле Стокстың пасторлығына ұсынды; ал 1660 жылы Кембридж университетінде дінтану докторы атанды, корольдік капеллан, Элли пребендары, Суррей архиепископы және Кембридж университетіндегі Иисус колледжінің магистрі болып тағайындалды. 1661 жылы Леди Маргареттің дінтану профессоры болып тағайындалды; ал келесі жылдың бірінші күні Савойда өткен конференцияда литургияны қарау жөніндегі комиссия мүшесі болып тағайындалды. Ол онда қарсыластарының құрметіне және Ричард Бакстерден жоғары мақтауға ие болды. 1662 жылдың 14 сәуірінде Кембридж университетіндегі Тринити колледжінің магистрі болды. 1667 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып қабылданды. 1672 жылы Джон Уилкинс қайтыс болғаннан кейін Пирсон Честер епископы болып тағайындалды. 1686 жылдың 16 шілдесінде Честерде қайтыс болды және Честер соборында жерленді.
He was born at Great Snoring, Norfolk. From Eton College he passed to Queens' College, Cambridge, and was elected a scholar of King's College, Cambridge in April 1632, and a fellow in 1634. On taking orders in 1639 he was collated to the Salisbury prebend of Nether Avon. In 1640 he was appointed chaplain to the lord keeper Finch, by whom he was presented to the living of Thorington in Suffolk. In the Civil War he acted as chaplain to George Goring's forces in the west. In 1654 he was made weekly preacher at St Clement's, Eastcheap, in London. With Peter Gunning he disputed against two Roman Catholics, John Spenser and John Lenthall, on the subject of schism, a one sided account of which was printed in Paris by one of the Roman Catholic disputants, under the title Scisme Unmask't (1658). Pearson also argued against the Puritan party, and was much interested in Brian Walton's polyglot Bible. In 1659 he published in London his celebrated Exposition of the Creed, dedicated to his parishioners of St Clement's, Eastcheap, to whom the substance of the work had been preached several years before. For example, in relation to the Christian cross, he wrote in his commentary on the Apostles' Creed that the Greek word stauros originally signified "a straight standing Stake, Pale, or Palisador", but that, "when other transverse or prominent parts were added in a perfect Cross, it retained still the Original Name", and he declared: "The Form then of the Cross on which our Saviour suffered was not a simple, but a compounded, Figure, according to the Custom of the Romans, by whose Procurator he was condemned to die. In which there was not only a straight and erected piece of Wood fixed in the Earth, but also a transverse Beam fastned unto that towards the top thereof". Soon after the Restoration he was presented by Juxon, Bishop of London, to the rectory of St Christopher le Stocks; and in 1660 he was created doctor of divinity at Cambridge, appointed a royal chaplain, prebendary of Ely, archdeacon of Surrey, and Master of Jesus College, Cambridge. In 1661 he was appointed Lady Margaret's Professor of Divinity; and on the first day of the ensuing year he was nominated one of the commissioners for the review of the liturgy in the conference held at the Savoy. There he won the esteem of his opponents and high praise from Richard Baxter. On 14 April 1662 he was made Master of Trinity College, Cambridge. In 1667 he was admitted a fellow of the Royal Society. Upon the death of John Wilkins in 1672, Pearson was appointed bishop of Chester. He died at Chester on 16 July 1686, and is buried in Chester Cathedral.
Теология
Маргарет Драбблдың пікірінше, Пирсон өз заманының ең білімді дінтанушыларының бірі болған. Пирсонның "Кредоға түсіндірмесі" ағылшын догматикалық теологиясының ең көрнекті туындыларының бірі саналады.
According to Margaret Drabble, Pearson was one of the most erudite theologians of his age. Pearson's Exposition of the Creed, is considered one of the best products of English dogmatic theology.
Шығармалары
1659 жылы оның «Етондық Джон Хейлстің алтын мұрасы», мемуармен бірге жарық көрді. Сондай-ақ 1659 жылы «Сынақ туралы түсіндірме» жарияланды, онда Лондонның Истчеп қаласындағы Сент-Клемент шіркеуінде оқылған лекциялар кірді. (Жазбалар – діни әкелердің білімінің мол қоры.) 1672 жылы ол Кембриджде «Vindiciae epistolarum S. Ignatii» (4to) еңбегін, Жан Дайеге жауап ретінде жариялады. Игнатийдің хаттарының түпнұсқалығын қорғауы Дж. Б. Лайтфут және басқа да ғалымдармен расталды. 1682 жылы оның «Анналы cyprianici» Оксфордта Джон Феллдің Киприанның еңбектерінің басылымымен бірге жарық көрді. Оның соңғы еңбегі – Римнің алғашқы епископтарының ізбасарлығы мен уақыты туралы екі диссертациясы, 1688 жылы Генри Додвелл өңдеген «Анналы Паулини» операсының негізгі бөлігін құрады. «Biographia Britannica» еңбегіндегі мемуарды және Эдвард Чуртонның басқа бір еңбегін қараңыз, олар Пирсонның Кіші теологиялық еңбектерінің басылымына (2 том, Оксфорд, 1844) қосымша ретінде берілген. Чуртон сонымен қатар теологиялық жазбалардың көбін өңдеді.
In 1659 his Golden Remains of John Hales of Eton, with a memoir, was published. Also in 1659 was published his Exposition of the Creed in which the lectures which were given at the church of St Clement, Eastcheap, London, were included. (The notes are a rich mine of patristic learning.) In 1672 he published at Cambridge Vindiciae epistolarum S. Ignatii, in 4to, in answer to Jean Daillé. His defence of the authenticity of the letters of Ignatius has been confirmed by J. B. Lightfoot and other scholars. In 1682 his Annales cyprianici were published at Oxford, with John Fell's edition of Cyprian's works. His last work, the Two Dissertations on the Succession and Times of the First Bishops of Rome, formed with the Annales Paulini the principal part of his Opera posthuma, edited by Henry Dodwell in 1688. See the memoir in Biographia Britannica, and another by Edward Churton, prefixed to the edition of Pearson's Minor Theological Works (2 vols., Oxford, 1844). Churton also edited almost the whole of the theological writings.