Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анимацияны қолдану картаға уақыт компонентін қосып, өзгерістерді көрсетуге мүмкіндік береді. Анимациялық карталау – бұл компьютерлік немесе бейне анимацияны қолданып, картадағы өзгерістерге уақыт өлшемін қосу. Көбінесе өзгеріс уақыт бойынша көрсетіледі, әдетте нақты уақыттан айтарлықтай жылдам немесе баяу темпте. Мысалы, 2004 жылғы цунамиден кейін жасалған анимация Үнді мұхитында толқындардың таралуын көрсетті.
Application of animation to add a temporal component to a map displaying change
Animated mapping is the application of animation, either a computer or video, to add a temporal component to a map displaying change in some dimension. Most commonly the change is shown over time, generally at a greatly changed scale (either much faster than real time or much slower). An example would be the animation produced after the 2004 tsunami showing how the waves spread across the Indian Ocean.
Тарих
Анимациялық карталар туралы түсінік 1930 жылдары пайда болды, бірақ картографтар оны 1950 жылдарға дейін жан-жақты дамыта алмады. 1959 жылы Норман Трауер «Анимациялық картография» деген еңбегін жариялады, онда анимациялық карталарды қолдану арқылы статикалық карталарда көрсету қиын болатын жаңа өлшем – уақытты қосу мүмкіндігі талқыланды. Бұл алғашқы карталар статикалық карталардың жеке кадрларын (снәпшоттарын) жасау, оларды біріктіріп сахна құру және фототрюктар арқылы анимация жасау арқылы құрылды (Thrower 1959). Мұндай ерте карталарда көбінесе масштаб, түсіндірмелер болмады және олар бойлық немесе ендік сызықтарына бағытталмайтын. 1960 және 1970 жылдары компьютерлердің дамуымен карта жасауда анимацияны дамытуға мүмкіндік беретін анимациялық бағдарламалар құрылды. Уолдо Тоблер алғашқы компьютерлік анимациялық карталардың бірін жасады, ол 3D компьютерлік картаны пайдаланып Детройт қаласындағы халық санының белгілі бір кезеңдегі өсуін көрсетті. Хэл Меллеринг 1976 жылы жол апаттарының кеңістіктік-уақыттық үлгісін бейнелейтін тағы бір анимациялық карта жасады.
The concept of animated maps began in the 1930s but did not become more developed by cartographers until the 1950s. In 1959, Norman Thrower published Animated Cartography, discussing the use of animated maps in adding a new dimension that was difficult to express in static maps: time. These early maps were created by drawing "snap shots" of static maps, putting a series of maps together to form a scene, and creating animation through photography tricks (Thrower 1959). Such early maps rarely had an associated scale, legends or oriented themselves to lines of longitude or latitude. With the development of computers in the 1960s and 1970s, animation programs were developed allowing the growth of animation in mapping. Waldo Tobler created one of the first computer generated map animations, using a 3 D computer generated map to portray population growth over a specified time in Detroit. Hal Moellering created another animated map in 1976 representing a spatiotemporal pattern in traffic accidents.
Көрнекі айнымалылар
Анимациялық карталардың дамуымен бірге анимациялық карталарды жасау жөніндегі нұсқаулықтар әзірленді. Статикалық карталарда қолданылатын аралық, жарықтық және пішін сияқты визуалды айнымалылар да қолданылады. Дегенмен, 1991 жылы Дэвид ДиБиаз және оның әріптестері анимациялық карталарға ғана тән визуалды айнымалыларды – ұзақтығын, өзгеру жылдамдығын және реттілігін енгізді. Ұзақтығы – кадр немесе сахнаның көрсетілу уақыты, ол анимацияның тегістігіне әсер етеді. Кадрдың көрсетілу уақыты қысқа болған сайын, анимация соғұрлым тегіс болады. Карталардағы анимация негізінен екі түрге бөлінеді: уақыттық және уақыттық емес.
With the growth of animated mapping came the development of guidelines for creating animated maps. Visual variables such as spacing, lightness, and shape used for static maps apply. However, in 1991, David DiBiase and colleagues developed visual variables unique to animated maps: duration, rate of change, and order. Duration is the unit of time a frame or scene is displayed, affecting the smoothness of the animation. The shorter a frame is displayed, the smoother the animation will appear. Animation on maps can be mainly divided into two types: temporal and non temporal.
Уақытша карта анимациясы
Уақытша карта анимациясы уақыт өте келе біртіндеп болатын өзгерістерді көрсетеді. Уақытша карталарды анимацияланған уақыт жолағы карталары деп те атауға болады, және олар әр қадамдағы өзгерістерді қарастыруға және уақыт өте келе біртіндеп дамып жатқан процестерді талдауға пайдалы материал болып табылады. Уақытша анимация мынадай мақсаттарда қолданылуы мүмкін: географиялық үлгілерді, метеорологиялық құбылыстарды, климатты, табиғи апаттарды және басқа да көп өлшемді деректерді көрсету және талдау.
Temporal map animation shows the ongoing gradual changes over time. Temporal maps can also be termed animated timeline maps and can be a useful reference to examine the changes ongoing on each step and analyze the progression occurring gradually as time passes. There are many purposes which temporal animation might serve to depict: displaying and analyzing geographic patterns, meteorological events, climate, natural disasters, and other multivariate data.
Тарихты анимациялық карталау
Анимациялық карталау, әсіресе тарихи географиялық ақпараттық жүйелер саласында, картографиялық ортада тарихи оқиғаларды көрсету үшін анимациялық карталар жасауда кеңінен қолданылады. Мұндай карталардың алғашқы қолданылуының бірі Уолдо Тоблердің 1970 жылғы мақаласында сипатталған.
Animated mapping is extensively used in the construction of animated maps to depict historical events in a cartographic environment, particularly in the subdiscipline of Historical geographic information system. These were one of the first applications of such maps, documented in Waldo Tobler's 1970 paper.
Уақыт карталарындағы аңыздың маңызы
Статикалық карталардағыдай, уақытша карталарға да тиісті түсіндірмелер қосылса, пайдалы болар еді. Уақытша карталардың түсіндірмелері тек уақытты көрсетумен ғана шектелмей, пайдаланушыларға уақыт бойынша жүзуге мүмкіндік беруі керек. Уақыттың белгілі бір сәтіне өту, назар аудару деңгейін таңдау сияқты түрлі амалдарға рұқсат ету керек, бұл пайдаланушыға қолайлылықты арттырады. Уақытша картада түсіндірмелерді пайдалану, объектінің болуына қатысты маңызды сұрақтарға жауап береді (бар ма?), объектінің орналасқан жеріне (қашан?), уақыт аралығына (қанша уақыт?), уақыт динамикасына (қанша рет?), өзгерістердің жылдамдығына (қаншалықты жылдам?) және өзгерістердің тізбегіне (қандай ретпен?) жауап береді. Олардың құрылысына байланысты, анимациялық түсіндірмелер көрерменнің назарын анимациялық картадан ауыстыруы мүмкін. Түсіндірмелерді көзге жалықпайтын етіп енгізуге көңіл бөлу қажет.
As in the case of static maps, it would be useful if temporal maps could also be provided with proper legend. Legends for temporal maps should not only tell the time but also let users travel over time. Various manipulations such as traveling to a certain point in time, selecting focus level, etc. should be allowed to enhance user friendliness. Using legend in the temporal map will answer important questions related to the entity's existence (if? ), the entity's location (when? ), time intervals (how long? ), temporal texture (how often), the speed at which change takes place (how fast? ), and the order of change (what order?). Depending upon their construction, animated legends may distract the viewer from the animated map. Care must be taken to integrate the legend unobtrusively.