Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшада туған израильдік раввин және Холокосттан аман қалған (1937 ж. 1 маусымда туған).
Polish born Israeli rabbi and Holocaust survivor (b. 1937)
Исраэль (Израиль) Мейр Лау (1937 жылдың 1 маусымында туған) – Холокосттан аман қалған және 1993 жылдан 2003 жылға дейін Израильдің ашкенази бас раввині қызметін атқарған. Бұрын ол Тель-Авив қаласының бас раввині болған. Бас раввин қызметінен кейін ол "Яд-Вашем" мемориалдық кешенінің төрағасы болып тағайындалды.
Yisrael (Israel) Meir Lau (; born 1 June 1937) is a Holocaust survivor who served as the Ashkenazi Chief Rabbi of Israel from 1993 to 2003. He was previously Chief Rabbi of Tel Aviv, Israel. After his tenure as chief rabbi, he was appointed chairman of Yad Vashem.
Балалық шағы мен Екінші дүниежүзілік соғыс
Лау 1937 жылғы 1 маусымда Польшаның Пётркув-Трибунальский қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, раввин Моше Хаим Лау (Можеш Хаим Лау), қаланың соңғы бас раввині Треблинка жойқындық лагерінде қаза болды. Исраил Меир – раббилер отбасының үзіліссіз 38-ші буыны. Жеті жасында анасы Хаядан қасіретті ажырасудан кейін Лау нацистік құлдық еңбек лагеріне, содан кейін Бухенвальд концлагеріне қамалды. Ол өзінің керемет аман қалғанын ағасы Нафтали Лау Лавидің батырлық әрекеттеріне байланысты дейді. Ол өзін үнемі қауіпке тікелей ұшыратып, басқа тұтқындарды да осы іске жұмылдырды. 1945 жылы Исраил Меир Бухенвальд концлагерінен босатылды. АҚШ армиясының капелланы раввин Гершель Шахтер лагерь босатылғанда оны мәйіттер үйіндісінің артында жасырынып отырғанын тапқаннан кейін ол керемет аман қалғаның және нацистік режимнің қатігездігінің символына айналды. Лау лагерде оны қорғаған жасөспірім тұтқынға (кейін тарихшы Кеннет Уолтцер оны Федор Михайличенко деп анықтады) алғыс айтады. Оның барлық отбасы қаза болды, тек ағасы Нафтали Лау Лави, жартылай ағасы Ехошуа Лау Хагер және оның міндетті Палестинада тұрып жатқан қарындасы аман қалды.
Lau was born on 1 June 1937, in the Polish town of Piotrków Trybunalski. His father, Rabbi Moshe Chaim Lau (Mojżesz Chaim Lau), the last Chief Rabbi of the town, was murdered in the Treblinka extermination camp. Yisrael Meir is the 38th generation in an unbroken family chain of rabbis. As a seven year old, after traumatic separation from his mother Chaya, Lau was imprisoned in a Nazi slave labor camp and then in Buchenwald concentration camp. He has attributed his unlikely survival to heroic efforts of his elder brother Naphtali Lau Lavie who concealed him, at constant risk, and enlisted other prisoners in this effort. In 1945, Yisrael Meir was freed from the Buchenwald concentration camp. He became a poster child for miraculous survival, and the inhumanity of the Nazi regime, after U. S. Army chaplain Rabbi Herschel Schacter detected him hiding behind a heap of corpses when the camp was liberated. Lau has credited a teen prisoner with protecting him in the camp (later determined by historian Kenneth Waltzer to be Fedor Mikhailichenko). His entire family was murdered, with the exception of his elder brother, Naphtali Lau Lavie, his half brother, Yehoshua Lau Hager, and his uncle already living in Mandatory Palestine.
Алия және оқу
Лау 1945 жылдың шілдесінде ағасы Нафталимен бірге Мандатты Палестинаға көшіп келді, онда оны тәтесі мен ағасы тәрбиеледі және рабби Шломо Залман Ауербахтың Кол Тора ешивасында, сондай-ақ Поневеж ешивасында және Кнесес Чизкияхуда білім алды. 1961 жылы раввин дәрежесін алды.
Lau immigrated to Mandatory Palestine with his brother Naphtali in July 1945, where he was raised by an aunt and uncle, and studied in the yeshiva Kol Torah under Rabbi Shlomo Zalman Auerbach as well as in Ponevezh Yeshiva and Knesses Chizkiyahu. He was ordained as a rabbi in 1961.
Раббилік мансап
Лау 1961 жылы раввин болып тағайындалды. Оның алғашқы раввиндік қызметі Солтүстік Тель-Авивтегі Ор Тора синагогасында болды. 1965 жылы Тель-Авивтегі Тиферет Цви синагогасының раввині болып тағайындалды. 1971 жылға дейін ол осы қызметте болды, содан кейін Солтүстік Тель-Авивтің раввині болып тағайындалды. 1978 жылы Лау Нетания қаласының бас раввині болып тағайындалды. 1983 жылы Лау Израиль Бас Раббиінің Моэтцетіне мүше болып кірді. 1988 жылы, қайын атасы қайтыс болғаннан кейін, Лау Тель-Авивтің бас раввині болып тағайындалды және 1993 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1992 жылы Лау Любавицке Реббесі, Рабби Менахим М. Шнеерсонмен кездескенде, Шнеерсон Лауға Тель-Авивтегі жұмысын аяқтауын, себебі ол жақын арада Израильдің Бас Раббиі болып сайланатынын айтты. 1993 жылы Лау Израильдің бас раввині болып сайланды. Ол 2003 жылға дейін бас раввин қызметін атқарды. 2005 жылдың 9 маусымында Лау Тель-Авивтің бас раввині болып қайта тағайындалды, бұл лауазымды ол 1985 жылдан 1993 жылға дейін атқарған еді. Лау көбінесе «консенсустық раввин» деп сипатталады және оның хареди және қазіргі православиелік иудаизммен тығыз байланысы бар, әсіресе оның саясаты орташа сионистік деп сипатталады. Бір есепте ол «хареди деп есептелуге тым сионистік» деп айтылған. Ол хареди әлемінде сефардтық және ашкеназдық қауымның сенімі мен құрметіне ие болған санаулы тұлғалардың бірі. Лау православие емес иудаизмнің түрлеріне қатысты ұстанымдары мен пікірлері үшін сынға ұшырады. 2005 жылдың мамыр айында Лауға Израиль сыйлығы табысталғанда, Израильдегі Мазорти және Реформа қозғалыстары наразылық білдірді. Православие емес лидерлер Лаудың «Израиль қоғамындағы жіктерді жабу» үшін марапатталуының ирониялы екенін атап өтті. Лаудың өкілдері сыйлық комитетінің (әртүрлі құрамындағы) мақұлдауының өзі көп нәрсені айтатынын мәлімдеді.
Lau was ordained as a rabbi in 1961. His first rabbinic position was at the Ohr Torah synagogue in North Tel Aviv. In 1965 he was appointed as rabbi of the Tiferet Tzvi Synagogue in Tel Aviv, a position he held until 1971 when he was appointed rabbi of North Tel Aviv. In 1978, Lau was appointed as chief rabbi of the city of Netanya. In 1983 Lau was appointed to serve on the Mo'etzet of the Israeli Chief Rabbinate. In 1988, after the death of his father in law, Lau was appointed to serve as chief rabbi of Tel Aviv, a position he held until 1993. When Lau met the Lubavitcher Rebbe, Rabbi Menachem M. Schneerson, in 1992, Schneerson told Lau to finish his work in Tel Aviv, as he would soon be chosen to become the Chief Rabbi of Israel. In 1993, Lau was elected Chief Rabbi of Israel. He served as Chief Rabbi till 2003. On 9 June 2005, Lau was reinstalled as Chief Rabbi of Tel Aviv returning to the post he served from 1985 until 1993. Lau has often been characterized as the "consensus rabbi", and has close ties to both Haredi and Modern Orthodox Judaism, particularly in regard to his politics, which have been characterized as moderate Zionist. One report described him as "too Zionist to be considered Haredi." He is one of the few figures in the Haredi world who has managed to gain the trust and admiration of both the Sephardic and Ashkenazic population. Lau has received some negative attention for his stances and remarks on non Orthodox denominations of Judaism. When Lau was awarded the Israel Prize in May 2005, there were protests from the Masorti and Reform movements in Israel. Non Orthodox leaders noted that it was ironic that Lau was being honored for "bridging rifts in Israeli society". Lau's spokespeople said that the fact that he had been approved by the (presumably heterogeneous) Prize Committee spoke for itself.
Діндер аралық жұмыс
1993 жылы Рав Лау Иоанн Павел II-мен бір сағат бойы Кастель-Гандольфодағы Папаның жазғы резиденциясында кездесті, Орта Шығыстағы соңғы бейбітшілік қадамдарына Ватиканның моральдық қолдауын алу мақсатында. Бұл кездесу 1948 жылы еврей мемлекеті құрылғаннан бері Папа мен Израильдің бас раввиндерінің бірі арасындағы алғашқы ресми сапар болды. 2009 жылы ол Израильге сапары барысында Папа Бенедикт XVI-ның сөйлеген сөзін сынады. Кейіннен Папа жасаған мәлімдемеде Холокост кезінде еврей халқының басынан өткен қайғыға көбірек мән берілгенін ол құттықтады.
In 1993, Rav Lau had an hour long meeting with John Paul II at the Pope's summer residence of Castel Gandolfo, seeking the Vatican's moral support for the latest peace moves in the Middle East. The visit was the first between a Pope and one of Israel's chief rabbis since the founding of the Jewish state in 1948. In 2009, he was critical of a speech given by Pope Benedict XVI during a visit to Israel. He applauded a later papal statement which gave more emphasis to the suffering of Jews during the Holocaust.
Президенттікке үміткерлік
2006 жылдың көктемінде Израиль БАҚ Лаудың Израиль мемлекетінің президенті лауазымына үміткер ретінде қаралып жатқанын хабарлады. Израильдік БАҚ-тағы кейбір сыншылар Лаудың раббинаттың саясатында осындай ұстанымдарды іске асыруға емес, прогрессивті бейнесін сақтауға көбірек ден қойғанын жазды, әсіресе агунот, азаматтық неке, Шаббат мәртебесі және басқа да келіспеушілік тудыратын, діннен алыс қоғам үшін маңызды мәселелерде Лау басшылығымен бас раввинат көбінесе консервативті көзқарасқа бейім болды.
In the spring of 2006, the Israeli media reported that Lau was being considered for presidency of the State of Israel. Some critics in the Israeli media wrote that Lau was more focused on maintaining his image as a progressive than in implementing such positions in the rabbinate's policies, specifically major issues such as agunot, civil marriage, the status of Shabbat, and other divisive topics that continue to be relevant to many in the secular community vis a vis the Chief Rabbinate, which under Lau's leadership usually sided with the Orthodox perspective.
Марапаттар мен мойындау
2005 жылы Лау өмір бойына жеткен жетістіктері және қоғам мен Израиль мемлекетіне жасаған ерекше үлесі үшін Израиль сыйлығымен марапатталды. 2011 жылдың 14 сәуірінде Франция президенті Николя Саркози оның дінаралық диалогты дамытуға жасаған күш-жігерін бағалап, Францияның ең жоғары наградасы – "Құрмет легионы" орденін табыс етті.
In 2005, Lau was awarded the Israel Prize for his lifetime achievements and special contribution to society and the State of Israel. On 14 April 2011, he was awarded the Legion of Honor (France's highest accolade) by French President Nicolas Sarkozy, in recognition of his efforts to promote interfaith dialogue.
Көзқарастар
Бірге отырып, бірге өмір сүрейік. Біз әрқашан бірге өлуге дайынбыз. "Енді бізге бірге өмір сүруді үйрену уақыты келді", - деді Лау, барлық еврейлер арасындағы ынтымақтастық пен диалогқа шақыра отырып (Иерусалим, 1999 жылғы 14 ақпан). 2006 жылы Баби-Яр трагедиясын еске алу кезінде Лау, егер әлем тиісті реакция көрсеткен болса, Холокост болмаған болар еді деп мәлімдеді. Гитлердің жазасыздыққа деген сенімділігінің арқасында батылданып, Лау былай деді: "Бәлкім, осы Баби-Яр Гитлер үшін де бір сынақ болды. Егер 1941 жылдың 29-30 қыркүйегінде Баби-Яр оқиғасы болғанда және әлем оған тиісті, күшті, ерекше реакция көрсетпесе, бұл оған жақсы сынақ болар еді. Содан кейін бірнеше аптадан соң, 1942 жылдың қаңтар айында Берлинге жақын Ванзееде яһуди мәселесіне соңғы шешім қабылдау үшін конференция өткізілді. Егер 1941 жылдың қыркүйегінде Украинадағы оқиғалар маңызды да, трагедиялық болғанда, Ванзее конференциясы басқаша аяқталған болар еді."
"Let's sit down together and let's live together. We always knew how to die together. The time has come for us to know also how to live together, said Lau, calling for co operation and dialogue between all Jews (Jerusalem, 14 February 1999). At the 2006 commemoration of the massacre of Babi Yar, Lau pointed out that if the world had reacted, perhaps the Holocaust might never have happened. Implying that Hitler was emboldened by this impunity, Lau speculated: Maybe, say, this Babi Yar was also a test for Hitler. If on 29 September and 30 September 1941 Babi Yar may happen and the world did not react seriously, dramatically, abnormally, maybe this was a good test for him. So a few weeks later in January 1942, near Berlin in Wannsee, a convention can be held with a decision, a final solution to the Jewish problem. Maybe if the very action had been a serious one, a dramatic one, in September 1941 here in Ukraine, the Wannsee Conference would have come to a different end, maybe