Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ацтек мифологиясының жер асты әлемі – ацтектердің жер асты әлемі.
Underworld of Aztec mythology
the Aztec underworld
Миктлан – ацтек мифологиясының жер асты әлемі. Көптеген адамдар өлген соң Миктланға барады, бірақ басқа да мүмкіндіктер бар (төмендегі "Басқа бағыттар" бөлімін қараңыз). Миктланның басқа да құдайлары: Чихуакоатль (Миктлан рухтарын Cihuateteo деп басқарған), Аколмизтли, Chalmecacihuilt, Chalmecatl және Acolnahuacatl.
Mictlan is the underworld of Aztec mythology. Most people who die would travel to Mictlan, although other possibilities exist (see "Other destinations", below). Other deities in Mictlan include Cihuacoatl (who commanded Mictlan spirits called Cihuateteo), Acolmiztli, Chalmecacihuilt, Chalmecatl and Acolnahuacatl.
Науаль тілінің жаратылыс мифологиясымен байланысы
Ацтек мифологиясындағы Микланның (сондай-ақ Чиконаумиклан деп те аталады) тоғыз аймағы, Нахуа әлемтанымында кеңістік пен уақыттан тұратын, тірі күштерден құралған ғаламның бір бөлігі ретінде қалыптасады. Мексика мифологиясына сәйкес, бастапқыда екі алғашқы құдай – Омесиуатль мен Ометекютли болды, олардың балалары жаратушы құдайларға айналды. Осы құдайлардың аттары – Ксипетотек, Тезкатлипока, Кетцалькоатль және Уицилопочтли, олар ата-аналарынан жарату өнерін мұра етті. Бұрыннан бар материядан, 600 жылдық бейқұлықтан кейін, Тезкатлипока мен Кетцалькоатль вертикальды және горизонтальды ғаламдарды ұйымдастырды. Горизонтальды ғалам негізгі немесе жарты шар бағыттарынан, ал вертикальды ғалам – жоғары және төменгі екі бөліктен тұрды. Жоғары бөлігін Тлалоканның (ғаламның орталық бөлігі) әр төрт бұрышында өсетін төрт алып ағаш ұстап тұрды. Мұндай бейнелер әлем ағашы идеясында да кездеседі, мысалы, скандинав мифологиясындағы Иггдрасиль, қытай мифологиясындағы Цзянь Му немесе индуист мифологиясындағы Ашватха фикусы. Бұл ағаштар Үстірт (жоғары әлем) пен Төмендік (төменгі әлем) жерді Тлатичпакқа (жер) біріктіруге кедергі келтірді. Жер – крокодил тәрізді теңіз құбыжығы Ципактлидің денесінен пайда болған, адамзатқа тамақ беретін қатты, тірі жер болды. Ципактли – табиғат анасы, одан Тлатичпак жері мен топырағы жаратылды. Аңыз былай баяндайды: Ципактлидің шашынан ағаштар, гүлдер мен өсімдіктер өсіп шықты, терісінен жазықтар, аңғарлар мен өзен шөгінділері пайда болды, көздерінен құдықтар, үңгірлер мен бұлақтар ағып шықты, аузынан өзендер, көлдер мен ағыстар құйылып шықты, мұрынынан аңғарлар, қатарлар мен үстірттер пайда болды, иығынан тісті таулар, жанартаулар мен таулар жарқылдады. Олар ғаламды көлденең және тік бағытта ұйымдастырғанда, төрт жаратушы құдай әрбір билік құрайтын құдайлар жұбын жасады: су (Тлалок пен Халчиухтликуэ), жер (Тлальтекухтли мен Тлальсиуатль), от (Шиухтекухтли мен Чантико) және өлгендер (Миклантекухтли мен Миктекасиуатль).
The nine regions of Mictlán (also known as Chiconauhmictlán) in Aztec mythology take shape within the Nahua worldview of space and time as parts of a universe composed of living forces. According to Mexica mythology, in the beginning, there were two primordial gods, Omecíhuatl and Ometecuhtli, whose children became the creator gods. The names of these creator gods were Xipetótec, Tezcatlipoca, Quetzalcóatl, and Huitzilopochtli, and they inherited the art of creation from their parents. From the preexisting matter, after 600 years of inactivity, Tezcatlipoca and Quetzalcóatl organized the vertical and horizontal universes, where the horizontal universe was composed of cardinal or hemispheric directions and the vertical universe was composed of two parts, a higher and a lower. The higher part was supported by four gigantic trees, growing in each corner of the Tlalocán (the central part of the universe). Such imagery is also found in the idea of a world tree, such as Yggdrasil in Norse mythology, Jian Mu in Chinese mythology or the Ashvattha fig in Hindu mythology. These trees impeded the joining of the Overworld (the higher world) and the Underworld (the lower world) to Tlaltícpac (the earth). The earth was a land formed from the body of Cipactli, the crocodilomorphic sea monster, and was a solid, living land that generated food for humankind. Cipactli was mother nature, from whom was created the surface and soil that was Tlaltícpac. The myth recounts the following. From Cipactli's hair sprang trees, flowers and plants, from her skin sprang plains, valleys and river sediments, from her eyes came wells, caves, and fountains, from her mouth sprang rivers, lakes and streams, from her nose came valleys, ranges and mesas, from her shoulders the saw toothed mountain ranges, volcanoes and mountains. As they organized the universe horizontally and vertically, the four creator gods forged the pairs of gods who would control each area of power: the water (Tlaloc and Chalchiuhtlicue), the earth (Tlaltecuhtli and Tlalcíhuatl), fire (Xiuhtecuhtli and Chantico) and the dead (Mictlantecuhtli and Mictecacíhuatl).