Мао Цзэдун бастаған «Линь Бяо мен Конфуцийді сынау» кампаниясы

Кіріспе

Мао Цзэдун бастаған саяси және интеллектуалдық науқан Линь Бяоны сынға алу, Конфуцийді сынға алу науқаны (; сонымен қатар Анти Линь Бяо, Анти Конфуций науқаны деп аталады) – Мао Цзэдун және оның әйелі Цзян Цин бастаған саяси және интеллектуалдық науқан. Ол 1973 жылдан бастап 1976 жылы Мәдени революция аяқталғанға дейін жалғасты. Науқан бірнеше кезеңде өрбіді, Маоның саяси теорияларына сәйкес Қытай тарихын түсіндіруге бағытталған академиялық тыраныс ретінде басталды. 1974 жылы бұл науқанға 1971 жылы қайтыс болған Линь Бяоны сынға алуға бағытталған тағы бір науқан қосылды, ол Маоны өлтіруге әрекеттенген деп айыпталды. 1975 жылдың басында науқан Қытай Премьер-министрі Чжоу Энлай және басқа да жоғары деңгейдегі қытай басшыларын жанама түрде сынға алу мақсатымен өзгертілді. 1975 жылдың ортасында Төрттік топ өз қарсыластарын сынау құралы ретінде «Су маржасы» туралы пікірталасқа жол берді. Науқан 1976 жылы Төрттік топ тұтқындалғанда аяқталды.

Акцияның кезеңдері

"Линьді сынға ал, Конфуцийді сынға ал" науқаны барысында болған оқиғалар "күрделі және көбінесе шатастыратын" болды, бірақ оларды төрт негізгі кезеңге бөліп қарастыруға болады. Науқанның бірінші кезеңі 1973 жылы Қытай Коммунистік партиясының 10-шы Орталық Комитетінің 1-ші пленум отырысынан кейін басталды. Осы отырыстан кейін Мао Конфуций мен конфуциандық ілімді сынауға, сондай-ақ тарихи Қытай қоғамын маоистік теориялық тұрғыдан түсіндіруге бағытталған қоғамдық пікірсайыстарды ынталандырды. Бұл алғашқы пікірсайыстар құлдық, феодализм мәселелерін және Мао мен Карл Маркс жариялаған әлеуметтік теорияларға сәйкес конфуциандық пен легалистік қарым-қатынастарды талқылауға арналды. Конфуцийдің өзі құлдықты қолдаушы, әйелдерді кемсіткен және Қытайдың дамуына кедергі келтірген, тарихи прогреске қарсы тұрған адам ретінде айыпталды. Конфуцийді сынау, Цзян Цин басқаратын партияның радикалды тобының қарсыластары "капиталистік жолшыл" деп айыптаған Линь Бяоға қарсы бұрыннан басталған науқанмен бірікті. Революциялық опералар (янбанси) науқан кезінде идеологиялық құрал ретінде пайдаланылды және 1974 жылы олардың мемлекеттік арналар арқылы насихатталуы күшейді. Үшінші кезең 1975 жылдың қаңтарында 4-ші Ұлттық Халық Конгресінде Чжоу Энлай Мемлекеттік Кеңесті қайта ұйымдастырғаннан кейін басталды. Конгресте Чжоу Мәдени революцияның 1966-1969 жылдар аралығында биліктен қуылған көптеген кадрларды қызметке қайтарды. Мәдени революцияның алғашқы кезеңімен салыстырғанда, Чжоу басқаратын қайта орналастырылған жетекшілер айтарлықтай ықпалға ие болды. 1974 жылдың 31 қаңтарында Политбюроның кеңейтілген отырысында өзінің қолдаушыларының күшті қолдауын сезінген Чжоу, қарулы күштерді "төрт үлкен бостандық" – жазу, пікір білдіру еркіндігі, кеңінен талқылау және жалпы сынға алу науқанына араластырмауды қатыстыруды сұрады. Чжоудың оңалтуына қол жеткізгендердің бірі болған Дэн Сяопин, Конфуцийді модернизацияға қарсылықпен және жақсы білім берумен байланыстыра отырып, радикалды топқа қарсы науқанды кері бұруға тырысты. Олар Конфуцийге қарсы науқанды Конфуцийшілдіктің маңызды тұлғасы – біздің заманымыздан бұрынғы 12 ғасырдың Чжоу Герцогына шабуыл жасау үшін пайдаланды. Бұл науқан 20 ғасырлық Қытайдың зияткерлік тарихындағы маңызды кезең болды, ол мамандардың зерттеулерін және халықтың оқуға және ақпаратты таратуға деген ынтасын біріктірді. Науқан барысында мыңдаған құжаттар мен мақалалар қарапайым қытай халқына, соның ішінде фабрикаларда "теориялық үйірмелер" құрған жұмысшыларға қол жетімді болды. Науқан кезінде жергілікті деңгейдегі кейбір ұйықтап қалған радикалдар саяси белсенділікті қайта бастады, мысалы, 1975 жылғы Ханчжоу оқиғасы, ол көптеген әскерлерді жұмылдыру арқылы тоқтатылды.

The events that occurred during the "Criticize Lin, Criticize Confucius" campaign were "complex and often confusing", but can be identified as occurring through four main phases. The first phase of the campaign began after the 1st Plenary Session of the 10th Central Committee of the Chinese Communist Party, in 1973. Following this session, Mao encouraged public discussions focused on criticizing Confucius and Confucianism, and on interpreting aspects of historical Chinese society within a Maoist theoretical perspective. These initial debates focused on interpreting the issues of slavery, feudalism, and the relationship between Confucianism and Legalism according to the social theories published by Mao and Karl Marx. Confucius himself was condemned as a defender of slavery and a denigrator of women who had hindered China's development by resisting historical progress. The criticisms of Confucius merged with a pre existent campaign to criticize Lin Biao, who was condemned as a "capitalist roader" by his enemies among a radical faction of the Party led by Jiang Qing. The revolutionary operas (yangbanxi) were used as an ideological tool during the campaign, and their promotion through official state channels surged in 1974. The third phase began after Zhou Enlai reorganized the State Council during the 4th National People's Congress, in January 1975. At the People's Congress, Zhou brought many cadres back to work who had been forced out of power during the 1966–1969 phase of the Cultural Revolution. In comparison with the first stage of the Cultural Revolution, the rehabilitated leaders led by Zhou were able to exercise significant influence. Feeling strong support from his supporters on 31 January 1974 at the enlarged meeting of the Politburo, Zhou was able to strongly request not to involve the armed forces in a campaign for "four great freedoms", namely, writing, free expression of opinions and extensive discussion, and general criticism. Deng Xiaoping, who was among those rehabilitated under Zhou, sought to turn the campaign back against the radical faction by linking Confucius to resistance to modernisation and better education – goals that Deng was pursuing at the time, against the radicals' opposition. In particular, they used the ongoing anti Confucius campaign to attack the 12th century BC Duke of Zhou, a major figure in Confucianism, whose name recalled that of Zhou Enlai. The campaign was an intense moment in 20th Century Chinese intellectual history, combining both specialist scholarship and with an openness to mass study. and mass dissemination of information made thousands of documents and articles available to ordinary Chinese, including worker formed study "groups for theory" in factories. During the campaign, some dormant radicals on the local level resumed political activities, one such example was the Hangzhou incident of 1975, which was put down with a massive deployment of troops.