Кіріспе
Ацтектердің қадірлі құдайы Тонанцин () – "біздің" + нан "ана" + тзин "((ілтипаттау жұрнағы)" деген сөздерден құралған науатль тіліндегі атау. Тонантзинге тікелей сөйлескенде, ерлер Tonāntziné [], ал әйелдер Tonāntzín [] жұрнақсыз шақыру формасын қолданады.
Tonantzin ( ) is a Nahuatl title composed of to "our" + nān "mother" + tzin "(honorific suffix)". When addressing Tonantzin directly, men use the suffixed vocative form Tonāntziné [], and women use the unsuffixed vocative form Tonāntzín [].
Қатысуы
"Ана Жер", "Көректі Құдай", "Құрметті Әже", "Жылан", "Мөскін Әкелуші" және "Мөскін Анасы" сияқты қасиетті әйелдерді Тонанцин деп атауға болады, себебі бұл "Біздің Ханым" немесе "Біздің Ұлы Анамыз" сияқты құрметті лақап есім. Басқа жергілікті (науатль) есімдердің ішінде Чикомехочитль [] (әдеби мағынасы "Жеті Гүл") және Чалчиухчиуатль [] (әдеби мағынасы "Зүберек/Нефрит Әйел") бар. "Тонанцинге" Хёчильхуитль мерекесінде құрмет көрсетілген. Кейбір деректер бойынша, Гуадалупаның Әйелі Тепеяк төбесінде пайда болғанда, онда испан дін қызметкерлері Тонанциннің ғибадатханасын қиратқан еді, сол кездегі жергілікті тұрғындар Гуадалупаның Әйелін Тонанцин Коатлаксопеух деп таныған (мағынасы "Нұрлы аймақтан, құстың оттан шығуы сияқты пайда болатын Әйеліміз").
Синкретизм деген айып
Мексика қаласының 17 ғасырдағы Гвадалупе базиликасы – Ықыласқа лайық Әйелге арналған және, мүмкін, Мексиканың ең маңызды діни құрылысы – Тепеяк төбесінің іргесінде салынған. 16 ғасырда францискан монахы Бернардино де Сахагун өзінің Флоренция кодексінде үндістердің Тонанцинге табыну үшін Тепеякқа келгенін жазған. Розмари Радфорд Руэтер «Құдайлар және әйелдік құдайлар: Батыс діндерінің тарихы» кітабында былай деп жазды:
"Sahagún’s protests have been understood in modern times to mean that an Aztec Goddess named Tonantzin had a temple on the hill of Tepeyac, but this has been questioned. Tonantzin was a title for the maternal aspect of any Aztec goddess, not the name of a particular goddess. When it was used as a title for Mary, the maternal aspect of the Aztec Goddess could be read into the Spanish Marian cult by Nahua Christians. This seems to be what happened, rather than the cult of Guadalupe intentionally replacing an earlier temple or cult of an Aztec Mother Goddess at this particular site.”
It has been asserted that the word Guadalupe in this appellation may derive from Coatlaxopeuh, meaning "the one who crushes the serpent", and perhaps referring to Quetzalcoatl The name really came about because the Spanish remembered the Virgin of Guadalupe in Extremadura, Spain, and they realized that by giving this apparition the same name as the one from their homeland, the etymological slippage between their term and the Nahuatl term would further contribute toward their project of conquest through cultural colonization. Of note here is the historical fact that La Virgen de Guadalupe is of tremendous significance in Mexico, reflecting a pre Columbian understanding on the part of colonized people that Guadalupe must be understood in relation to Coatlaxopeuh, despite ongoing effort by colonizing forces to erase this historical context. In her book, Borderlands/La Frontera: The New Mestiza, Gloria E. Anzaldúa notes that "lopeuh" is a Nahuatl word meaning "the one who is at one with the beasts", and "coatl" is the Nahuatl word for serpent. In the story of the virgin's apparition to Juan Diego, Guadalupe tells Juan Diego that her name is "María Coatlalopeuh". Anzaldúa suggests this name equates to "the one who is at one with the beasts".
«Сахагунның наразылығы қазіргі заманда ацтектердің Тонанцин атты құдайшасының Тепеяк төбесінде ғибадатханасы болғанын білдіретіндей көрінеді, бірақ бұл мәселе даулы. Тонанцин – ацтектердің әйел құдайларының атауы емес, аналық қасиетті білдіретін сөз. Ол Марияның атағы ретінде қолданылғанда, ацтек құдайшасының аналық аспектісі науатл христиандарымен испандық Мария культінің арасында түсіндірілуі мүмкін. Гуадалупа культі бұл жердегі ежелгі ғибадатхананы немесе ацтек Ана құдайшасына табынуды қасақана алмастырмаған сияқты. Бұл атаудағы Гуадалупа сөзі «жыланды жеңген» деген мағынаны білдіретін Коатлаксопеухтен шыққан болуы мүмкін, және бұл Кетцалькоатльға сілтеме болуы да мүмкін. Атаудың пайда болуына себеп – испандықтардың Эстремадурадағы Гуадалупаның Әйелі еске түскені және олар осы көрініске өздерінің туған жеріндегідей ат бергені, соның арқасында олардың термині мен науатль термині арасындағы этимологиялық айырмашылық мәдени отарлау арқылы жаулап алу жобасына одан әрі үлес қосатынын түсінгендері. Бұл жерде тарихи фактіні атап өткен жөн: Гуадалупаның Әйелі Мексикада зор маңызға ие, бұл отарлауға ұшыраған халықтың Колумбияға дейінгі түсінігін көрсетеді, яғни Гуадалупаны Коатлаксопеухпен байланыстырып қарастыру қажет, отарлаушы күштердің осы тарихи контексті жоюға тырысуына қарамастан. Глория Э. Анзальдуа «Шекаралар/Ла Фронтера: Жаңа метиса» кітабында «лопеух» сөзі науатль тілінде «жануарлармен үйлесімде болатын адам» дегенді білдіреді, ал «коатль» сөзі науатль тілінде «жылан» дегенді білдіреді деп жазған. Гуадалупаның Хуан Диегоға аян беруі туралы әңгімесінде Гуадалупа Хуан Диегоға өзінің аты «Мария Коатлалопеух» екенін айтады. Анзальдуа бұл есімнің «жануарлармен біріккен» деген мағынаны білдіретінін айтады.
"Sahagún’s protests have been understood in modern times to mean that an Aztec Goddess named Tonantzin had a temple on the hill of Tepeyac, but this has been questioned. Tonantzin was a title for the maternal aspect of any Aztec goddess, not the name of a particular goddess. When it was used as a title for Mary, the maternal aspect of the Aztec Goddess could be read into the Spanish Marian cult by Nahua Christians. This seems to be what happened, rather than the cult of Guadalupe intentionally replacing an earlier temple or cult of an Aztec Mother Goddess at this particular site.”
It has been asserted that the word Guadalupe in this appellation may derive from Coatlaxopeuh, meaning "the one who crushes the serpent", and perhaps referring to Quetzalcoatl The name really came about because the Spanish remembered the Virgin of Guadalupe in Extremadura, Spain, and they realized that by giving this apparition the same name as the one from their homeland, the etymological slippage between their term and the Nahuatl term would further contribute toward their project of conquest through cultural colonization. Of note here is the historical fact that La Virgen de Guadalupe is of tremendous significance in Mexico, reflecting a pre Columbian understanding on the part of colonized people that Guadalupe must be understood in relation to Coatlaxopeuh, despite ongoing effort by colonizing forces to erase this historical context. In her book, Borderlands/La Frontera: The New Mestiza, Gloria E. Anzaldúa notes that "lopeuh" is a Nahuatl word meaning "the one who is at one with the beasts", and "coatl" is the Nahuatl word for serpent. In the story of the virgin's apparition to Juan Diego, Guadalupe tells Juan Diego that her name is "María Coatlalopeuh". Anzaldúa suggests this name equates to "the one who is at one with the beasts".
Қазіргі қолданысы
Тонанцин кейде әйел есімі ретінде қолданылады; Калифорниялық тума актриса Тонанцин Кармело – соның бір мысалы. Тона, Тонзи, Тони, Нанцин және Нэнси деген аттармен де шақыруға болады. Тонанцин (соңғы буынға екшеумен жазылады) Сандра Циснерос жазған "Кішкентай ғажайыптар, орындалған уәделер" атты әңгімесінде (1991) "Woman Hollering Creek and Other Stories" жинағынан шабыттандыратын рөлде көрінеді. Бұл әңгімеде Циснерос жас Чикана суретшінің бейнесін сомдайды. Гилберт Эрнандес пен Хайме Эрнандестің "Махаббат пен зымырандар" комикстер сериясында Тонанцин – Гилберттің Паломар әлеміндегі маңызды кейіпкердің есімі. Бұл кейіпкер көбінесе ацтектердің қасиетті құдайымен байланыстырылады.