Кіріспе

Әйелдік аспан құдайлары

Ацтек мифологиясында, Цитзимиттл (көпше түрі Цитзимимех немесе) – жұлдыздармен байланысты аспан құдайларының бір түрі. Олар көбінесе бас сүйектері мен кемелік сүйектермен безенілген көйлек киген әйел бейнесінде бейнеленген. Испан жаулаушылығынан кейінгі сипаттамаларда олар жиі «шайтан» немесе «ібіліс» деп сипатталған, бірақ бұл олардың ацтектердің испаниялықтарға дейінгі сенім жүйесіндегі қызметін толыққанды көрсетпейді. Цитзимимелер әйел құдайлар болғандықтан, олар құнарлылыққа байланысты болған. Олар Cihuateteo және басқа да әйел құдайлармен, мысалы Tlaltecuhtli, Cōātlīcue, Citlālicue және Cihuacōātl сияқтылармен байланысты болды, сондай-ақ олар акушерлер мен босанған әйелдерге табыныс шақырылған. Цитзимимелердің басшысы – Ицпапалотл қадірлісі, ол Цитзимимелер мекендейтін Тамоанханның билеушісі болды. Цитзимимелер жұлдыздармен, әсіресе күн тұтылу кезінде Күннің айналасында көрінетін жұлдыздармен байланысты болды. Бұл Цитзимимелер Күнге шабуыл жасады деп түсіндірілді, сондықтан күн тұтылу кезінде Цитзимимелер жерге түсіп, адамдардың денесіне кіріп, оларды баурап алады деген сенім пайда болды. Егер Цитзимимелер 52 жылдық цикл аяқталғаннан кейін құрбандыққа шалынған адамның кеуде қуысында от жағуға үлкермесе, бесінші Күн аяқталып, олар соңғы адамдарды жеу үшін түсетін болды делінген. Цитзимимелер ацтектер әлемінің басқа да қауіпті кезеңдерінде де қорқыныш тудырды, мысалы, бес бақытсыз күнде, Nemontemi деп аталатын, ол xiuhpōhualli (күн жыл санағы) тұрақсыз кезеңін белгіледі, және Жаңа От тойында, жаңа күнтізбе циклының басталуын білдіретін шарада; екеуі де өзгеріс қорқынышымен байланысты кезеңдер еді. Цитзимимелер ацтек дінінде екі қызмет атқарды: олар әйелдердің қорғаушылары және адамзаттың аналары болды. Олар сонымен қатар күшті және қауіпті болды, әсіресе ғарыштық тұрақсыздық кезеңдерінде.

Танымал мәдениетте

Цитзизимитль – әлемнің түкпір-түкпірінен келген 8 құбыжықтың бірі, ол "Дизориент экспресстегі құпиялар" атты "Be Cool, Scooby Doo!" эпизодында қарсылас ретінде пайда болды. Цитзизимитль "Dungeon Crawl Stone Soup" ойынында жоғары деңгейдегі демон ретінде бейнеленген. Цитзизимитль – бұл танымал веб-комикс "Erfworld"-де айтылатын Warlady Skyy Appletini. Үстелдік RPG "Pathfinder"-де Цитзизимитль – ғарышпен байланысты, күшті өлі емес жаратылыстар. Цитзизимитль "Victor and Valentino" мультсериалында қайта-қайта келетін қарсылас ретінде көрсетіледі. "Жаңа Дон" эпизодында олар көп басы бар, шоқжұлдыз үлгісімен ұқсас, биік қара тұлғалар ретінде бейнеленген, сонымен қатар адам денесіне еніп, оны бақылау қабілетіне ие, ал олардың әлсіздігі – күн сәулесі. Олар "Жұлдызды түнде" қайта пайда болады, онда Вик пен Валдың достарының денелерін басып алып, олардан әжелері туралы ақпарат алуға тырысады. "Кармелита" эпизодында олардың жансыз заттарды да иеленуге қабілетті екені көрсетіледі, мысалы, бір Цитзизимитль көлікке кіріп алған. Олар сондай-ақ сериалдың басты қарсыласы Тезбен де байланыста болып көрінеді. 3-ші маусымның "Бір басқа Дон" эпизодында танымал кейіпкер Изабелланың сериалдың басынан бері Цитзизимитль кейпінде келгені анықталады. Цицимимех – "Onyx Equinox" қарсыластары, бірақ олар Миктекачиуатльмен байланысты. Көбінесе өте агрессивті және кісі өлтіруші болғанымен, олардың бала тудырудағы рөліне сілтеме жасалғанда, олар әлі де нәресте құдайды тыныштандырады. Цитзизимитль – "Megami Tensei" франшизасының көптеген бейне ойындарында ойнаушы шақыра алатын демон, соның ішінде "Shin Megami Tensei IV: Apocalypse", "Persona 4" және оның жаңартылған нұсқасы "Persona 4 Golden", сондай-ақ "Persona 2: Innocent Sin" PSP нұсқасы. Олар Казума Канеконың суреттерінде бас сүйегінен сансыз қолдар өсіп шыққан, қызыл халат киген әйелдер ретінде бейнеленген, олардың көптеген қолдары аспаннан жұлдыздарды ұстап алады, ал денелері олар жұтқан жұлдыздарды қамтитын кеңейген қарынмен аяқталады.