Кіріспе
Екі шаманың бірдей екенін көрсететін қатынас. Математикада теңдік – екі шаманың немесе, жалпы алғанда, екі математикалық өрнектің арасындағы қатынас, олардың мәндері бірдей екенін немесе өрнектер бірдей математикалық объектіні көрсететінін білдіреді. A мен B арасындағы теңдік A = B деп жазылады және "A тең B" деп оқылады. "==" символы "теңдік белгісі" деп аталады. Тең емес екі объекті ерекше деп айтылады. Мысалы: x = y дегеніміз, x және y бірдей объектіні көрсетеді. Егер x кез келген сан болса, онда екі өрнектің мәні де бірдей болады. Бұл теңдік белгісінің екі жағы да бірдей функцияны көрсетеді дегенді де білдіреді. "екі жағдайда да" (if and only if) деген сөз тіркесі жиын құрастыру белгісін қолданатын тұжырым, егер белгілі бір қасиетті қанағаттандыратын элементтер, басқа бір қасиетті қанағаттандыратын элементтермен бірдей болса, онда жиын құрастыру белгісінің екі қолданылуы да бірдей жиынды анықтайды. Бұл қасиет көбінесе "бірдей элементтері бар екі жиын тең" деп тұжырымдалады. Бұл жиын теориясының негізгі аксиомаларының бірі, ол экстенсионалдылық аксиомасы деп аталады.
In mathematics, equality is a relationship between two quantities or, more generally, two mathematical expressions, asserting that the quantities have the same value, or that the expressions represent the same mathematical object. Equality between A and B is written 1=A = B, and pronounced "A equals B". The symbol "1==" is called an "equals sign". Two objects that are not equal are said to be distinct. For example:
means that x and y denote the same object. The identity means that if x is any number, then the two expressions have the same value. This may also be interpreted as saying that the two sides of the equals sign represent the same function. if and only if This assertion, which uses set builder notation, means that if the elements satisfying the property are the same as the elements satisfying then the two uses of the set builder notation define the same set. This property is often expressed as "two sets that have the same elements are equal." It is one of the usual axioms of set theory, called axiom of extensionality.
Этимология
Сөздің этимологиясы латын тіліндегі aequālis ("тең", "ұқсас", "салыстыруға болады", "бірдей") сөзінен басталады, ол aequus ("тең", "деңгей", "әділ", "тура") сөзінен туындаған.
Негізгі қасиеттері
Осы соңғы үш қасиет теңдікті эквиваленттік қатынас жасайды. Олар бастапқыда натурал сандарға арналған Пеано аксиомаларының ішінде болған. Симметриялық және транзитивті қасиеттер жиі негізгі деп есептелсе де, оларды алмастыру және рефлексивті қасиеттерден тудыруға болады.
Теңдік - предикат
A және B толыққанды көрсетілмеген немесе кейбір айнымалыларға тәуелді болған жағдайда, теңдік – бұл пікір, ол кейбір мәндер үшін рас, ал басқалары үшін жалған болуы мүмкін. Теңдік – екілік қатынас (яғни екі аргументті предикат), ол аргументтерінен шындық мәнін (жалған немесе рас) тудырады. Компьютерлік бағдарламалауда екі өрнектен оны есептеу салыстыру деп аталады.
Жеке тұлғалар
A және B кейбір айнымалылардың функциялары ретінде қарастырылса, онда A = B дегеніміз A мен B бірдей функцияны анықтайды дегенді білдіреді. Мұндай функциялардың теңдігі кейде сәйкестік деп аталады. Мысалы, кейде, бірақ әрқашан емес, сәйкестік үштік сызықпен белгіленеді:
Теңдеулер
Теңдеу – нақты белгіленген теңдіктің дұрыс болуын қамтамасыз ететін, белгісіздер деп аталатын бірнеше айнымалылардың мәндерін табу есебі. "Теңдеу" термині айнымалылардың нақтылы мәндерінде ғана орындалатын теңдік қатынасын да білдіре алады. Мысалы, бірлік шеңбердің теңдеуі – осыған ұқсас. Теңдеуді толық сәйкестендіруден немесе теңдік қатынасының басқа қолданылуынан ажырататын арнайы белгілеу жоқ: өрнектердің мағынасы мен контекстінен дұрыс түсіндіруді табу қажет. Толық сәйкестендіру нақтылы домендегі барлық айнымалылар үшін дұрыс деп есептеледі. "Теңдеу" кейде толық сәйкестендіруді білдірсе де, көбінесе теңдеудің дұрыс болатын айнымалы кеңістігінің бөлігін анықтайды.
Шамамен теңдік
Кейбір логикалық жүйелерде теңдік туралы ұғым жоқ. Бұл бүтін сандарды, негізгі арифметикалық амалдарды, логарифмді және экспоненциалдық функцияны қолданатын формулалармен анықталған екі нақты санның теңдігін анықтау мүмкін еместігін көрсетеді. Басқаша айтқанда, мұндай теңдікті шешетін алгоритм болмайды. Нақты сандар немесе басқа да нысандар арасындағы "шамамен тең" екілік қатынасы (символмен белгіленеді), тіпті оны дәл анықтаған жағдайда да, транзитивті емес (өйткені көптеген шағын айырмашылықтар үлкен мәнге жиналуы мүмкін). Дегенмен, дерлік барлық жерде теңдік транзитивті болып табылады. Тестілеу кезінде күмәнді теңдікті ≟ символымен белгілеуге болады.
Жинақ теориясындағы теңдік
Жинақтардың теңдігі жинақтар теориясында екі түрлі тәсілмен аксиомаланады, аксиомалар теңдік операторы бар немесе жоқ бірінші реттік тілге негізделгендігіне қарай.