Кіріспе

Траллалеро – Италияның солтүстігіндегі Генуяның Лигурия аймағынан шыққан полифониялық халық музыкасының бір түрі. Бұл дәстүрлі түрде ер адамдар орындайды, бірақ қазіргі заманда кейбір әйел орындаушылар да болды. Атауы «tra la le ro» деген моносиллабикалық дыбыстардан (сөздік емес дауыстар), топтардың немесе Squadre репертуарында жиі кездесетін тіркестен шыққан. Бұл әдетте сөздері жоқ, әуендері мәнсіз буынмен орындалатын бөлімдер. 1950 жылдары американдық музыкатанушы Алан Ломакс пен Диего Карпителла траллалероны жазды. Кейін Ломакс бұл оны қатты әсер еткенін айтып, өзінің ұзақ және жарқын мансабындағы ең маңызды жұмыс деп атады. Эдвард Нилл 20 ғасырдың ортасында осы дәстүрді жандандыруға күш салды, ал музыкатанушы Мауро Балманың көптеген еңбектері қазіргі академиялық зерттеулердің көп бөлігін құрайды. Траллалеро тобы тенор, баритон және бас партияларынан тұрады, оларға контральто және дауысы гитараны (читарра) еліктейтін әнші қосылады. Партиялардың атауларынан көрініп тұрғандай, аспаптық стильдерді имитациялау дәстүрлі вокалды полифонияны ығыстырады: бұл осы жанрдың ерекшелігі. Құрамында тоғыз әнші болу қалыпты саналады: әрқайсысы гитара, тенор, контральто, баритон және бес бас, бірақ кейде топтар мүшелерінің саны айтарлықтай көп болуы мүмкін. Мұндай үлкен топтарда бас жиі үш бөлімге бөлінеді: «басси профонди» немесе «терең бас», олар көбінесе ұзақ дыбыстармен немесе гулмен шектеледі, «басси альтиор» немесе «биік бас», олар терең бастарға ұқсас, бірақ аты айтқандай, әндердің белгілі бір бөлімдерінде сәл жоғары әуенмен орындайды, және «басси кантабили» немесе «ән айта алатын бас», олар көбінесе жоғары, күрделі әуенмен орындайды және басқа бас партияларына ырғақты қарсы нұсқа ұсынады. Лигуриядағы топтық үйлесім тарихи түрде таулы ауылдармен байланысты, онда екі дауыс (әдетте тенор мен баритон) бас немесе гулмен сүйемелдеумен ән айтатын. Дәстүрлі әндердің репертуары уақыт өте келе қалыптасты, ал стиль Генуяның кемежайларына, танымал порты бар қалаға көшті. Онда металл жұмысшылары, порты жұмысшылары және кеме түсірушілер траллалеро орындады, бұл практика 20 ғасырдың алғашқы үш онжылдығында ең жоғары деңгейге жетті. Кейбір траллалеро топтары әлі де Генуя мен Лигурияда өнер көрсетеді және оларды жыл сайынғы Le vie dei canti фестивалінде қыс айларында орындайды.