Кіріспе

Тото – Л. Франк Баумның «Оз» балалар кітаптары сериясы мен олардан туындаған туындылардағы ойдан шығарылған ит. Ол алғаш рет У. В. Денслоудың «Оздың ғажайып сиқыршысы» (1900) кітабының бірінші басылымы үшін салған кішкентай терьер ретінде бейнеленген. Ол кейін «Оз» кітаптарында да, «Оз сиқыршысы» (1939) және «Сиқыршы» (1978) сияқты көптеген бейімдемелерде де қайтадан пайда болады.

Классикалық кітаптар

Тото бірінші және көптеген келесі кітаптардың басты кейіпкері Дороти Гейлге тиесілі. Бірінші кітапта ол ешқашан сөйлемеген, бірақ Оз елінің тумасы болған басқа жануарлар сөйлеген. Келесі кітаптарда басқа жануарлар Озға немесе оған ұқсас жерлерге жеткенде сөйлей алу қабілетін алды, бірақ ол тілсіз қалды. «Оз елінің Тик-Ток» кітабында байланыс қайта жаңартылады: ол Оз еліндегі басқа жануарлар сияқты сөйлей алатынын және жай ғана сөйлемеуді таңдайтынын айтады. «Оздың жоғалған ханшайымы» кітабында ол көбінесе үнемі сөйлейді. Басқа маңызды орындарға «Озға жол», «Оздың зәулім қаласы», «Оздағы атасы» және «Оздағы сиқырлы еліктеушілер» кіреді, онда ол еліктеушілерді бірінші болып таниды. «Оздың ғажайып сиқыршысы» кітабында Баум Тотоның тұқымын нақты атамаған, бірақ «оның ұзын, жібектей шашы және кішкентай қара көздері болған, олар күлкілі, кішкентай мұрнының екі жағында көтеріңкі көңілмен жыпылықтайтын» деп сипаттаған. Дегенмен, бірінші кітаптағы иллюстрациялардан кейбір адамдар оның Каирн терьері екеніне келген, ал басқалары оның Йоркшир терьері екенін санайды, себебі сол кезде бұл тұқым өте танымал болды және иллюстрацияға жақсы сәйкес келді. Келесі кітаптарда ол ешқашан түсіндірілмеген себептермен Бостон терьеріне айналады, бірақ кейіннен келесі кітаптарда бұрынғы келбетіне оралады. Тото бірнеше маңызды тұста орталық рөл атқарады: ол кітаптың басында және соңында қашып кетеді, ал Дороти оны ұстап алу үшін жоспарын өзгертеді; ол сиқыршының жалған екенін көрсету үшін пердені жұлып алады. Ғалым Кери Вейл бұл рөлді талдайды: Тото Франк Баумның повествосының қозғаушы күші, өйткені Доротидің итке деген махаббаты оны Канзастың көңілсіз моральдық ландшафтынан және оның төрешісі мисс Галчтан қашуға итермелейді. «Доротиді күлдірген және оны айналасындағы орта сияқты сұрланудан сақтаған Тото болды», - деп жазды Баум әңгіменің бастапқы нұсқасында.

Кейінгі еңбектері

Грегори Магуайрдың "Зұлым: Батыстың зұлым сиқыршысының өмірі мен дәуірі" романында Тото екінші дәрежелі кейіпкер, ол тек жаман және жалықтыратын деп сипатталады. "Wicked" мюзиклында ол Глинда оны қатемен "Додо" деп атағанда ғана қысқаша айтылады. Майкл Морпурго 2020 жылы "Тото: Оз сиқыршысы, ит түсінігінде" деген кітап жариялады.

Терри және MGM фильмі

1939 жылғы "Оз сиқыршысы" фильмінде Тото рөлін Терри есімді әйел кейрн терьер ойнады. Оған аптасына 125 доллар жалақы төленді, бұл кейбір адам актерлерінен де көп болды (Мунчкиндер рөлін сомдаған әншілер аптасына 50-100 доллар алған екен). Түсірілім барысында Терридің аяғы, Уинки күзетшілерінің бірі қатысымен, сынды. Ол жазылғанша екінші итті пайдалануға тура келді. Фильмнің үлкен танымалдылығының арқасында және осы рөл оны ең көп есте қалдырғандықтан, оның иесі мен жаттықтырушысы оның ресми атын Тото деп өзгертті. Ол барлығы 13 фильмде ойнады. Ол 11 жасында қайтыс болды. Уиллард Кэрролл оның "өмірбаянын" жазды, "Мен, Тото" (2001). Терри 1945 жылы қайтыс болғанда, Карл Спитц оны Калифорния штатының Студио-Ситидегі ранчосында жерледі. Бірақ 1958 жылы Вентура тас жолының салынуы оның қабірін қиратты. 2011 жылдың 18 маусымында Лос-Анджелестегі Голливуд мәңгілік зиратында оған тұрақты ескерткіш ашылды.

Кейінгі фильм нұсқалары

Диснейдің 1985 жылғы «Озға оралу» фильмінде Тото рөлін Тензи есімді әйел Бордер терьері сомдады. 1978 жылғы «The Wiz» фильмінде Тото рөліне қара сұр шнауцер таңдалды. «Оз сиқыршысы» мультфильмінде Тото Франк Уэлкер дауыстық эффектілерімен қатар пайда болады. ABC телефильмі «Маппеттердің Оз сиқыршысы» фильмінде оны Пепе Король Шкамп ойнады. 1996 жылғы «Оз балалары» анимациялық сериалында Дот пен Неддидің Тото 2 есімді күшігі бар. Бір эпизодта ол әйел екені айтылады. VeggieTales-тің «The Wonderful Wizard of Has» эпизодында оның орнын «Tutu» есімді шошқа басады. Sci Fi Channel мини-сериалы «Tin Man»-де ол адам кейпінде бейнеленген. Ол бастапқыда ДГ мен оның әпкесінің тәрбиешісі болды, ал «Тото» деген есімі ДГ-ның бала кезінде «Тәрбиеші» деп айта алмауынан туындаған. Оны Блу Манкума сомдады. Тото сонымен қатар «Inkheart» фильмінде де көрінеді. Онда «Күміс тілділер» кітаптан кейіпкерді дауыстап, анық айту арқылы тірілте алады. Мегги қателікпен Тотоны «Оздың ғажайып сиқыршысы» кітабынан шығарып алады, ол оның серігіне айналады (соңында ол кітапқа қайтарылады). Ол зұлым көлеңкелік монстрді жеңуге де көмектеседі. Дисней каналының «Чита қыздары» фильмінде басты кейіпкердің Тото есімді иті бар. Бұл есім оған, мүмкін, кейіпкерлердің бірі Доротея (Дороти) деп аталғаны үшін берілген. Дегенмен, бұл ит қара Кейрн терьерінің орнына бишон фриз. Тото «Дороти және Оз сиқыршылары» фильміне түсті. Ол тіпті Нью-Йоркке кітаптарын басып шығаруға шақырылған кезде де Доротимен бірге тұрды. Тото «Оз аңыздары: Дороти қайтып оралды» фильмінде пайда болды. Тото – NBC телехикаясы «Земральдты қала» сериалындағы неміс шопаны. Бастапқыда Доротиді Озға жіберген алғашқы дауыл кезінде полиция машинасынан табылған полиция иті, ол Оз арқылы саяхаттағанда Дороти оны «балаға асырап алады». Канзастағы аты белгісіз, бірақ оны Дороти Мунджакин тіліндегі «ит» деген сөзден атаған. Тото Крис Кокс дауыстаған «Оздағы жоғалғандар» телесериалында пайда болады. Тото «Дороти және Оз сиқыршысы» телесериалында пайда болады. Тото «Лего киносы 2: Екінші бөлімде» пайда болады. Дороти мен оның достарымен бірге Тото өзін Оз елінен Систар жүйесіндегі Гармония қаласына көшірілгенін көреді. 2018 жылдың 12 шілдесінде Warner Animation Group Тото туралы анимациялық фильм шығаратынын хабарлады. Ол балалар кітабы «Тото: Оз сиқыршысының ғажайып тарихы» негізінде жасалған. Фильм АҚШ-та 2024 жылдың 2 ақпанында көрсетілуге жоспарланған еді. 2023 жылдың 5 сәуірінде Alto Knights бастапқы көрсету күнін иеленді. 2013 жылғы Super Sentai сериалы «Zyuden Sentai Kyoryuger» Дебот армиясының мүшелері «Оздың керемет сиқыршысы» кейіпкерлерінің мотивтерімен жасалған. «Қырағай салт атты D» Тото мотивімен жасалған. «Аз сиқыршысы» арнайы Alphablocks эпизодында О Тото рөлін «О О» деп сомдайды.

Шеберлік 101

Wizard101-де Тото мырза Тото ретінде бейімделген, ол терьерге ұқсайтын адам-ит. "Канзаста енді жоқ" атты қосымша тапсырмада ойыншылар Дороти Гейлмен кездеседі, ол олардан достары, мырза Тото мен Тін Адамды тексеруін сұрайды, оларды кешкі асқа шақырған еді. Тото оларға әлі кетпегендерін, себебі Тін Адам май құю ыдысын таба алмаған және Дороти үйіне бара жатқанда тоқтап қалудан қорқады, дейді. Содан кейін Тото ойыншыға Доротиге олардың "әдеттегідей кешіккенін" айтуды тапсырады.

Ықпал

Тото есімінің бастауы – Баум отбасының коттеджіне жақын орналасқан Индиана штатындағы Тото деген шағын қала. Тото кино және теледидардағы ең танымал иттердің бірі ретінде кеңінен танылған. Мысалы, Time журналы 2015 жылы Тотоны "Кино мен теледидардағы ең танымал иттер" тізіміне енгізді. Сондай-ақ Англияда Нил Оливер The Sunday Times газетінде 2020 жылды былай сипаттады: "Қыңырлықтардың құйыны. "Оз елінің сиқыршысы" повесіндегі Тото сияқты, біз де үйден алысқа кетіп қалдық. Менің ойымша, енді Канзаста емеспіз. Тото сияқты, біздің кішкентай дауыстарымызды ешкім түсінбейді. Осы түсініксіз жаңа орында біз басқалар сөйлегенде үнсіз болуымыз керек". Соңғы тұжырым тыныш бақылаушы болудың маңыздылығын көрсетеді. Америкалық Toto рок-тобының мүшелері, топтың аты осы иттің құрметіне қойылғанын айтты. Олар демо-кассеталарында пайда болған атаудың бастапқы көзі болғанымен, латын сөзі "toto" ("барлықты қамтитын") мағынасына негізделіп таңдады. TOTO – "TOtable Tornado Observatory" ("Торнадоны бақылайтын портативті обсерватория") деген сөздердің бас әріптерінен жасалған акроним, бұл атау "Оз елінің сиқыршысы" фильміндегі Доротидің итінен алынған. Бұл – торнадодан алынған деректерді тіркеуге арналған in situ құралы.