Каунас Коллелі: Литвадағы еврей білім ошағының тарихы
Kovno Kollel
Каунас Коллелі: Литвадағы еврей білім ошағы, 1877 ж. құрылған. Раввин Исроэл Салантердің мусар қозғалысын дамытуға бағытталған тора ғалымдарының оқу орны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каунаста, Литвада орналасқан еврей білім беру мекемесі – Ковно Коллелі, сондай-ақ Ковноның Коллель Перушимі немесе Коллель Кнес Беис Ицчок деп те аталады. Ол 1877 жылы рабби Исраил Липкин Салантер 67 жасында құрған. Ковно Коллелінің мақсаты – иудей заңын шешудегі біліктілік (хора'а) және рухани тәрбие (мусар) салаларын дамыту, сонымен қатар ерекше Тора ғалымдарын олардың билік деңгейіне жетуіне қолдау көрсету және бағыт-бағдар беру болды.
Jewish educational institution in Kaunas, Lithuania
Kovno Kollel also known as Kollel Perushim of Kovno or Kollel Knesses Beis Yitzchok, was a kollel located in Kaunas, Lithuania. It was founded in 1877 by Rabbi Yisrael Lipkin Salanter when he was 67. Kovno Kollel's purpose was the furtherance of hora'ah (expertise in deciding matters of Jewish law) and musar by supporting and guiding exceptional Torah scholars in their development as authorities.
Тарих
1877 жылы рабби Исраил бен Зеев Вольф Липкин, сондай-ақ Исраил Салантер ретінде танылған, Литваның Каунес (Ковно) қаласында Коллель (жас, көбінесе үйленген ерлерге арналған ешива) құрды. Бұл Коллельдің мақсаты – болашақ ғалымдарға этикалық мінез-құлық пен рухани берілгендікті қадағалауға баса назар аударған, хасидтік емес православиелік Мусар қозғалысының (Липкин оның негізін қалаушы) жолдарын үйрету болды. Жобаға Ковно раввині және posek hador (замананың еврей заңнамасындағы көрнекті білімімен ерекшеленген тұлға), рабби Ицхак Элчанан Спектор батасын берді және ақырында оның есімімен атала бастады. Бірнеше онжылдықтар бойы Ковно Коллелі өсіп, беделі артып, Мусар қозғалысымен тығыз байланысты болды. Мұның бәрі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Ковнодағыдей, өте жандағы еврей қауымы бар қалада мүмкін болды. Нацистер Ковноға басып кірген кезде Коллель, қаланың көптеген еврей тұрғындары сияқты, трагикалық тағдырға ұшырады.
In 1877, Rabbi Yisroel ben Ze’ev Wolf Lipkin – also known as Yisroel Salanter – founded a Kollel (a yeshiva for young, mostly married, men) in the city of Kaunes (Kovno), Lithuania. The purpose of this Kollel was to teach aspiring scholars the ways of the Musar movement (of which Lipkin was the founder), a non Hasidic Orthodox movement that sought to emphasize ethical conduct and spiritual devotion. The project received the blessings, and eventually the name, of the Kovno Rav and posek hador (the generation's outstanding authority in Jewish law), Rabbi Yitzchak Elchanan Spektor, the rabbi of Kovno. Over the course of several decades the Kovno Kollel grew in size as well as reputation and came to be closely associated with the Musar movement – all of which was possible in a city with as vibrant a Jewish community as that which was found in Kovno before the Second World War. When the Nazis invaded and occupied Kovno the Kollel suffered the same tragic fate as most of the city’s Jewish residents.
Жаңалықтар
1877 жылға дейін иешивалар студенттерге үйленгенге дейін ғана (жас кезінде) қаржылай көмек көрсетті. Раввин Салантер үйленген студенттерге Талмудты тереңдетіп оқуы үшін шағын жалақы төлеуді енгізді. Ол бұл жаңалықты қорғады, өйткені ол көшбасшылар дайындап жатыр деді. Оның пікірінше, жақсы даярланған қауымдық лидерлердің қажеттілігі осы қатаң шараны талап етті. Бұл адамдар ақырында қоғамға қызмет ететін еді, сондықтан олардың оқығаны үшін күтініш берудің қажеті жоқ. 1877-1878 жылдары он ғалым әкімшілік жауапкершілікті қабылдады және рошеи коллельдің (коллель басшыларының) бірі болды, ал раввин Аврахам Шенкер мен раввин Финкель ішкі істерді басқарды. Соңғысының жетекшілігімен «Эйц При» кітабы жарық көрді, онда раввин Салантер мен Спектордың мақалалары, соның ішінде сол кезде көп танылмаған раввин Исраэль Мейр Хакохеннің («Хафетц Хайм») алғы сөзі жарияланды. 1880 жылы Финкель коллельді тастап, Шығыс Еуропа бойынша көптеген коллельдер құруға кірісті. 1880 жылы Спектор да коллельден кетті, ал Салантердің шәкірті Ицхак Блейзер оның жаңа басшысы болды. Блейзердің басшылығымен коллель «замандастарының пікірінше, Муссар қозғалысының бекінісі» саналды және Муссар қозғалысының қарсыластары оған шабуыл жасады. Кейін Ковно коллелі Ковноның маңындағы Слабодкаға көшірілді, онда раввин Шимон Цви Дубианский рош коллель болып тағайындалды және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қызмет етті.
Until 1877, yeshivas only subsidized students until they got married (at an early age). Rabbi Salanter instituted the practice of paying a small salary to married students to continue their advanced Talmudical studies. He defended this innovation because he said that he was training leaders. His argument was that the need for well trained communal leaders mandated this drastic action. The justification was that these individuals would eventually serve the community, and it was not that because they sat and learned that they should be supported. By 1877 1878, ten scholars accepted the administrative responsibilities and was one of the roshei kollel (heads of the kollel), while Rabbi Avrohom Shenker and Rabbi Finkel conducted the internal affairs. Under the latter's guidance, the book Eitz Pri was published, featuring essays by Rabbis Salanter and Spektor including a foreword by the then lesser known Rabbi Yisroel Meir HaKohen (the "Chafetz Chaim"). In 1880, Finkel left the kollel so he could devote himself to establishing more kollelim throughout Eastern Europe. In 1880, Spektor also left the Kollel, and Salanter's student Yitzchak Blazer became its new head. Under Blazer's direction, the kollel came to be "considered by its contemporaries as a bastion of the Mussar movement," and was attacked by the Mussar movement's opponents. The Kovno Kollel was later transferred to Slabodka, a suburb of Kovno, where Rabbi Shimon Zvi Dubiansky was appointed rosh kollel and served there until the outbreak of World War II.