African American novelist (1825–1900)
the Regency courtesan
Гарриет Э. Уилсон (15 наурыз 1825 – 28 маусым 1900) – африкалық америкалық романист. Ол Солтүстік Америкада роман жариялаған алғашқы афроамерикандық болды. Оның "Біздің Ниг" немесе "Еркін қара адамның өмірінен сызбалар" романы 1859 жылы Бостон қаласында анонимді түрде жарық көрді, бірақ ол кеңінен танымал болмады. Романды 1982 жылы ғалым Генри Луис Гейтс-кене тапты және оны АҚШ-та жарияланған алғашқы африкалық америкалық роман деп құжаттады. Нью-Гэмпширде еркін адам ретінде (еркін негр) дүниеге келген Вильсон жас кезінде жетім қалды және 18 жасқа дейін мерзімілі қызметке берілді. Содан кейін ол өмір сүру үшін күресіп, екі рет үйленді. Оның жалғыз ұлы Джордж жеті жасында кедейлер үйінде қайтыс болды, оны жесір ретінде тіршілік табуға тырысқан кезде сол жерге орналастырды. Ол бір ғана роман жазды. Кейінірек Уилсон спиритуалистік шіркеумен байланысты болды, өмірі туралы лекциялары үшін қоғамдық лекциялар кезеңінде ақы алды және пансионатта үй шаруасымен айналысты.
Harriet E. Wilson (March 15, 1825 – June 28, 1900) was an African American novelist. She was the first African American to publish a novel in North America. Her novel Our Nig, or Sketches from the Life of a Free Black was published anonymously in 1859 in Boston, Massachusetts, and was not widely known. The novel was discovered in 1982 by the scholar Henry Louis Gates, Jr., who documented it as the first African American novel published in the United States. Born a free person of color (free Negro) in New Hampshire, Wilson was orphaned when young and bound until the age of 18 as an indentured servant. She struggled to make a living after that, marrying twice. Her only son George died at the age of seven in the poor house, where she had placed him while trying to survive as a widow. She wrote one novel. Wilson later was associated with the Spiritualist church, was paid on the public lecture circuit for her lectures about her life, and worked as a housekeeper in a boarding house.
Өмірбаян
Нью-Гэмпшир штатының Милфорд қаласында туған Харриет Э. "Хатти" Адамс, ирланд текті кір жуушы Маргарет Энн (немесе Адамс) Смит пен африка және үнді текті афроамерикалық "шелектерді иеленуші" Джошуа Гриннің аралас нәсілді қызы болды. Әкесі Хатти кішкентай кезінде қайтыс болғаннан кейін, анасы Хаттиді "Хатчинсон отбасы әншілерімен байланысты" бай Милфорд фермері Нехемия Хейвард-младшийдің шаруашылығында тастап кетті. Адамс жетім қалғандықтан, сот оны Хейвард отбасына келісімшарт бойынша жұмыс істеуге міндеттеді. Бұл сол кездегі қоғамның жетім балаларға көмек көрсету және білім беруді ұйымдастырудың әдеттегі жолы еді. Мақсаты – еңбек етіп, жетім балаға баспана, тамақ және өмірлік дағдыларды үйрету арқылы оның қоғамда өз орнын табуына жағдай жасау болатын. Ғалымдар П. Габриэль Форман мен Реджинальд Х. Питтстің құжаттамалық зерттеулері бойынша, Хейвард отбасы "Біздің Нигте" суреттелген "Белмонт" отбасының шабыты болған деп саналады. (Осы отбасы жас "Фрадоны" келісімшарт бойынша құлдыққа ұстап, оны алты жастан 18 жасқа дейін физикалық және рухани жағынан зорлаған. Форман мен Питтстің зерттеу материалдары 2004 жылғы "Біздің Ниг" басылымының қосымша бөлімдеріне енгізілді.) 18 жасқа келгенде келісімшарт бойынша қызметін аяқтағаннан кейін, Хэтти Адамс (сол кезде осылай танылған) Нью-Гэмпширдің оңтүстігінде үй қызметшісі және тігінші болып жұмыс істеді.
Born Harriet E. "Hattie" Adams in Milford, New Hampshire, she was the mixed race daughter of Margaret Ann (or Adams) Smith, a washerwoman of Irish ancestry, and Joshua Green, an African American "hooper of barrels" of mixed African and Indian ancestry. After her father died when Hattie was young, her mother abandoned Hattie at the farm of Nehemiah Hayward Jr., a wealthy Milford farmer "connected to the Hutchinson Family Singers". As an orphan, Adams was bound by the courts as an indentured servant to the Hayward family, a customary way for society at the time to arrange support and education for orphans. The intention was that, in exchange for labor, the orphan child would be given room, board and training in life skills, so that she could later make her way in society. From their documentary research, the scholars P. Gabrielle Foreman and Reginald H. Pitts believe that the Hayward family were the inspiration for the "Bellmont" family depicted in Our Nig. (This was the family who held the young "Frado" in indentured servitude, abusing her physically and mentally from the age of six to 18. Foreman and Pitts' research material was incorporated in supporting sections of the 2004 edition of Our Nig.) After the end of her indentured servitude at the age of 18, Hattie Adams (as she was then known), worked as a house servant and a seamstress in households in southern New Hampshire.
Неке және отбасы
Адамс 1851 жылғы 6 қазанда Милфордта Томас Уилсонға үйленді. Қашқан құл болған Уилсон Нью-Англия аймағында өмірінен алынған лекциялар оқып жүрген. Ол шіркеулерде және қала алаңдарында лекция беруді уақыт-уақыт жалғастырғанмен, Хэттиге ешқашан құл болмағанын және осы әңгімені құлдықты жоюшылардан қолдау алу үшін құрастырғанын айтты. Содан кейін Уилсон жұмыс іздеу ниетімен Бостонға көшіп келді. 1870 жылғы 29 қыркүйекте Уилсон Бостонда Джон Галлатин Робинсонға қайта үйленді. Ол Шербрук, Квебек немесе Вудбери, Коннектикут штатында туған болуы мүмкін. Робинсонның түбі ағылшын және неміс халқынан тараған; ол Уилсоннан шамамен 18 жас кіші еді. 1870 жылдан 1877 жылға дейін олар 46 Карвер көшесінде тұрды, содан кейін олар ажырасып кеткен сияқты. Осы күннен бастап қала тізімдерінде Уилсон мен Робинсон Бостонның Оңтүстік аймағындағы бөлек жатақханаларда тіркелген. Ажырасу туралы ешқандай жазба табылған жоқ, бірақ сол кезде ажырасулар жиі кездеспеген.
Adams married Thomas Wilson in Milford on October 6, 1851. An escaped slave, Wilson had been traveling around New England giving lectures based on his life. Although he continued to lecture periodically in churches and town squares, he told Hattie that he had never been a slave and that he had created the story to gain support from abolitionists. After that, Wilson moved to Boston, hoping for more work opportunities. On September 29, 1870, Wilson married again, to John Gallatin Robinson in Boston. An apothecary, he was either a native of Sherbrooke, Quebec or of Woodbury, Connecticut. Robinson was of English and German ancestry; he was nearly 18 years younger than Wilson. From 1870 to 1877, they resided at 46 Carver Street, after which they appear to have separated. After that date, city directories list Wilson and Robinson in separate lodgings in Boston's South End. No record has been found of a divorce, but divorces were infrequent at the time.
Роман жазу
Бостонда тұрып, Уилсон «Біздің Ниг» атты шығармасын жазды. 1859 жылдың 14 тамызында ол оған авторлық құқық алды және романның бір данасын Массачусетс штатының АҚШ округтік сотының кеңсесіне тапсырды. 1859 жылдың 5 қыркүйегінде романды Джордж С. Рэнд пен Эйвери, Бостон қаласындағы баспа компаниясы, анонимді түрде жариялады. Уилсон кітаптың алғы сөзінде, науқас баласы Джоржды күтіп-бағу үшін ақша жинау мақсатында роман жазғанын айтады. 1863 жылы Харриет Уилсон Нью-Гэмпшир штатының Милфорд қаласының «Кедейлерді қадағалаушылар есебі» тізімінде тіркелді. 1863 жылдан кейін ол 1867 жылға дейін жазбалардан жоғалып, «Banner of Light» атты Бостондық спиритуалистік газетте Массачусетс штатының Шығыс Кембридж қаласында тұратыны туралы хабарлама жарияланды. Кейін ол Чарльз өзенінен өтіп, Бостон қаласына көшіп, спиритуалистік ортада «қоңыр түсті медиум» деп танылды. 1867 жылдан 1897 жылға дейін «Хэтти Э. Уилсон ханым» «Banner of Light» газетінде транс оқушысы және лекторы ретінде тіркелді. Ол жергілікті спиритуалистік қауымдастықта белсенді болып, қажет болған жерде лекция оқыды, толғанған күйде немесе қалыпты сөйлеп. Ол лагерь жиындарында, театрларда, үйлерде және Жаңа Англияның барлық айманында Виктория Вудхалл, Кора Л. В. Скотт және Эндрю Джексон Дэвис сияқты спикерлермен бірге сөз сөйледі. 1870 жылы Уилсон Америка спиритуалистер қауымдастығының конгресіне делегат ретінде Чикагоға дейін сапар шекті. Уилсон еңбек реформасы және балалар білімі туралы лекциялар оқыды. Оның сөздерінің мәтіні сақталмағанмен, газет хабарларында ол өмірлік тәжірибесі туралы жиі айтқаны, кейде өткір, ал кейде әзіл-қалжыңмен баяндағаны айтылады. Уилсон спиритуалистік медбике және емші («көрнекілік дәрігері») ретінде жұмыс істеді; «рухани емші» ретінде ол медициналық кеңес беруге дайын болды және үйге шақырылған. Ол спиритуалистер балалары үшін жексенбілік мектеп ретінде қызмет еткен Балалар прогрессивті лицейлерін ұйымдастыруға және басқаруға белсенді қатысты; Рождество мерекесін ұйымдастырды, қойылымдар мен пьесаларға қатысты және жиналыстарда квартет құрамында ән шырқады. Ол гүлденген орталықтарымен де танымал болды, ал балаларға жасаған тәттілері ұзақ уақыт бойы есте қалды. Ол бөлмелерді жалға беріп, жалдамалы ақыны жинап, үйді күтіп-ұстады. Уилсонның «Біздің Ниг» романынан кейінгі өмірінде жариялану үшін тағы бір еңбек жазғанына дәлел жоқ. 1900 жылдың 28 маусымында Хэтти Э. Уилсон Массачусетс штатының Куинси қаласындағы Куинси ауруханасында қайтыс болды.
While living in Boston, Wilson wrote Our Nig. On August 14, 1859, she copyrighted it, and deposited a copy of the novel in the Office of the Clerk of the U. S. District Court of Massachusetts. On September 5, 1859, the novel was published anonymously by George C. Rand and Avery, a publishing firm in Boston. Wilson writes in the book's preface that she wrote the novel to raise money to help care for her sick child, George. In 1863, Harriet Wilson appeared on the "Report of the Overseers of the Poor" for the town of Milford, New Hampshire. After 1863, she disappeared from records until 1867, when she was listed in the Boston Spiritualist newspaper, Banner of Light, as living in East Cambridge, Massachusetts. She subsequently moved across the Charles River to the city of Boston, where she became known in Spiritualist circles as "the colored medium." From 1867 to 1897, "Mrs. Hattie E. Wilson" was listed in the Banner of Light as a trance reader and lecturer. She was active in the local Spiritualist community, and she would give "lectures," either while entranced, or speaking normally, wherever she was wanted. She spoke at camp meetings, in theaters and meeting houses and in private homes throughout New England; she shared the podium with speakers such as Victoria Woodhull, Cora L. V. Scott and Andrew Jackson Davis. In 1870, Wilson traveled as far as Chicago, Illinois as a delegate to the American Association of Spiritualists convention. Wilson delivered lectures on labor reform and children's education. Although the texts of her talks have not survived, newspaper reports imply that she often spoke about her life experiences, providing sometimes trenchant and often humorous commentary. Wilson worked as a Spiritualist nurse and healer ("clairvoyant physician"); as a "spiritual healer," she was also available for medical consultations and would make house calls. She was active in the organization and operation of Children's Progressive Lyceums, that served as Sunday Schools for the children of Spiritualists; she organized Christmas celebrations; she participated in skits and playlets; and at meetings she sometime sang as part of a quartet. She was also known for her floral centerpieces, and the candies she would make for the children were long remembered. She rented out rooms, collected rents and provided basic maintenance. In Wilson's life after Our Nig, there is no evidence that she wrote anything else for publication. On June 28, 1900, Hattie E. Wilson died in the Quincy Hospital in Quincy, Massachusetts.
"Бірінші роман" конкурсы
Ғалым Генри Луис Гейтс 1982 жылы «Біздің Ниг» романын қайта тауып, оны Америка Құрама Штаттарында африкалық американдық жазған алғашқы роман деп құжаттады. Роман Гейтстің кіріспесімен қайта басылды және кейіннен бірнеше басылымда жарық көрді. 2006 жылы Солтүстік Каролина университетінің профессоры Уильям Л. Эндрюс және Батыс Мичиган университетінің тарих профессоры Митч Качун Джулия К. Коллинздің «Кастаның қарғысы; немесе құл әйел» (1865) атты туындысын жарыққа шығарды, ол алғаш рет AME шіркеуінің газеті «The Christian Recorder» журналында бөлім-бөлім жарияланған. Олар 2006 жылы оны кітап түрінде басып шығарып, «Кастаның қарғысы» АҚШ-та африкалық американдық жазған алғашқы «шын мәнінде қиялдаған» роман деп есептелуі керек екенін мәлімдеді. Олар «Біздің Ниг» романы көркем әдебиеттен гөрі автобиографиялық туынды екенін айтты. Гейтс оған жауап ретінде, сол дәуірдегі көптеген романдар мен көркем шығармалардың бір бөлігі нақты өмірдегі оқиғаларға негізделгенін және сол себепті автобиографиялық сипатқа ие болғанымен, олар әлі де роман санатында екенін атап өтті. Лоис Левин «Зұлмат үйінде өмір сүру: Гарриет Уилсонның «Біздің Ниг» романының кеңістіктік, нәсілдік және мәтіндік динамикасы» атты мақаласында, романның солтүстіктегі бос қара нәсілді адам туралы болғанына қарамастан, «бос қара нәсілді» де әлі де қанаушылыққа ұшырайтынын дәлелдейді. Левиннің сөзіне сүйенсек, романның «ақ үйі» мынаны білдіреді: «Америкалық қоғам үшін үлгі үй құлдықтың кеңістіктік қағидалары бойынша салынған». Фрадо «бос қара нәсілді» адам, бірақ оған төменгі таптың өкілі ретінде қарап, құлға жасалғандай зорлық-зомбылық көрсетіледі. Левин Уилсонның тіпті «бос қаралардың» да нәсілшіл қоғамда толыққанды бостандыққа ие емес деген көзқарасын білдіргенін айтады.
Scholar Henry Louis Gates Jr. rediscovered Our Nig in 1982 and documented it as the first novel by an African American to be published in the United States. and it was republished with an introduction by Gates. It has subsequently been republished in several other editions. In 2006, William L. Andrews, an English literature professor at the University of North Carolina at Chapel Hill, and Mitch Kachun, a history professor at Western Michigan University, brought to light Julia C. Collins' The Curse of Caste; or The Slave Bride (1865), first published in serial form in The Christian Recorder, newspaper of the AME Church. Publishing it in book form in 2006, they maintained that The Curse of Caste should be considered the first "truly imagined" novel by an African American to be published in the U. S. They argued that Our Nig was more autobiography than fiction. Gates responded that numerous other novels and other works of fiction of the period were in some part based on real life events and were in that sense autobiographical, but they were still considered novels. In her article "Dwelling in the House of Oppression: The Spatial, Racial, and Textual Dynamics of Harriet Wilson's Our Nig", Lois Leveen argues that, although the novel is about a free black in the north, the "free black" is still oppressed. The "white house" of the novel represents, as Leveen puts it: "The model home for American society is built according to the spatial imperatives of slavery." Frado is a "free black", but she is treated as a lower class person and is often abused as a slave would be. Leveen argues that Wilson was expressing her view that even the "free blacks" were not free in a racist society.
Мұра мен құрмет
Гейтс 1982 жылы жасаған еңбегінен бастап Уилсон Америка Құрама Штаттарында роман жариялаған алғашқы афроамерикалық ретінде танылды. Харриет Уилсон жобасы 2006 жылы Уилсонның мүсініне тапсырыс берді – Ферн Каннингэм салған бұл мүсін Нью-Гэмпшир штатының Милфорд қаласындағы Бицентиеньель паркінде орналасқан. Нью-Гэмпшир штатының Қара мұра жолында Уилсонды құрметтейтін тарихи белгі 2023 жылғы 20 мамырда Милфордта ашылды.
Since Gates' work in 1982, Wilson has been recognized as the first African American to publish a novel in the United States. The Harriet Wilson Project commissioned a statue of Wilson in 2006—sculpted by Fern Cunningham, the statue is located in Bicentennial Park in Milford, New Hampshire. A historical marker on the Black Heritage Trail of New Hampshire honoring Wilson was unveiled in Milford on May 20, 2023.