Генрих Альберц: Немец дін қызметкері және саясаткер

Кіріспе

Неміс протестанттық теологы және саясаткер (1915–1993)

Генрих Альбертц (22 қаңтар 1915 – 18 мамыр 1993) – неміс протестанттық теологы, пастор және Социал-демократиялық партиясының (СДП) саясаткері. Ол 1966 жылдан 1967 жылға дейін Берлиннің (Батыс Берлин) басқарушы мэрі қызметін атқарды.

Өмір

Генрих Альбертс Бреслауда (қазіргі Вроцлав, Польша) Пруссияның Силезия провинциясында, сот уағыздаушысы және консистория кеңесшісі Хьюго Альбертс пен оның екінші әйелі Элизабеттің (туған тегі Майнхоф) отбасында дүниеге келді. Оның ағасы – қарсылық күресшісі Мартин Альбертс. 1933 жылы бітіргеннен кейін (Abitur), Бреслау, Галле және Берлин университеттерінде теологияны оқыды. Нацистік режим кезінде тыйым салынған Социал-демократиялық партияның топтарымен байланыста болды. Нацистерге қарсы шыққан Конфессиялық шіркеудің мүшесі ретінде түрмеде отырған пастор Мартин Нимеллерге қолдау көрсетті, бірнеше рет тұтқындалды және 1941 жылы Вермахтқа шақырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Альбертс Целлеге көшті, онда британдық оккупациялық билік оған қуылғандар мен көшіп келгендерді қабылдауды тапсырды. Ол SPD-ға қосылды және 1946 жылы Төменгі Саксония Ландтагының мүшесі болды. 1948 жылы ол Төменгі Саксонияның мемлекеттік кабинетінде, министр-президент Хинрих Вильгельм Копп басшылығымен, қуылғандар ісі жөніндегі министр болып тағайындалды; 1951 жылы ол әлеуметтік істер жөніндегі мемлекеттік министр болды. 1950 жылдан бастап ол SPD федералды басқармасының мүшесі де болды. Ол христиан пацифисі болды және Германия аумағында ядролық қару өндіруіне және орналастыруына қарсы болды. 1955 жылғы сайлаулардан кейін Копп кабинетінің орнын министр-президент Генрих Хеллвеге басқаратын оңшыл үкімет алмастырғанда, Альбертс мансабын Батыс Берлин мэрі Отто Сухрдың мемлекеттік хатшысы ретінде жалғастырды. 1961 жылы ол қала әкімі Вилли Брандт тұсында Ішкі істер министрі (сенатор) болды және 1963 жылы қала әкімінің орынбасары болды. Брандт канцлер Курт Георг Кизингердің Германиядағы үлкен коалициялық үкіметіне қосылғанда, Альбертс оның орнын басып, 1966 жылдың 14 желтоқсанында Abgeordnetenhaus парламенті Батыс Берлиннің басқарушы мэрі етіп сайлады. Өзінің танымал ізашарының көлеңкесінде тұрып, Альбертс 1967 жылдың 12 наурызында өткен келесі штаттық сайлауда Социал-демократтарды жетектеді. Дегенмен, SPD абсолютті көпшілігін сақтап қалды. Альбертстің билік мерзімі шаһ Мұхаммед Реза Пахлави мен оның әйелі Фарах Пахлавидің мемлекеттік сапары кезінде күшейген студенттік наразылықтармен сипатталды. 1967 жылдың 2 маусымында Пахлави Батыс Берлинде қарсы алынды, наразылық білдірушілердің Иранның құпия полициясымен және полиция күштерімен қақтығысуы болды, нәтижесінде студент Бенно Онесоргты полиция офицері Карл Хайнц Куррас атып өлтірді, бұл оқиға неміс студенттік қозғалысының дамуындағы шешуші нүкте болды. 28 қыркүйекте мэр Альбертс полицияның өлтірудегі рөлін тергеу нәтижесінде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Abgeordnetenhaus Клаус Шютцті оның орнын басуы үшін сайлады. 1970 жылдан бастап пастор болып жұмыс істеді, 1974 жылдан 1979 жылға дейін Берлиннің Целендорф ауданында. 1975 жылдың 27 ақпанында "2 маусым қозғалысы" (Бенно Онесоргтың некрологының құрметіне аталған) Батыс Берлин мэріне кандидат Питер Лоренцті ұрлағанда, Альбертс айырбастаудан өткен тұтқындарды, олардың ішінде Верена Беккер мен Габриэле Крёхер Тиедеманнды Оңтүстік Йеменге ұшуға сүйіспеншілікпен ертіп жүрді. 1979 жылы зейнеткерлікке шыққан ол 1980-ші жылдардағы неміс бейбітшілік қозғалысына және НАТО-ның екіталай шешіміне қарсы бірнеше наразылық акцияларына қатысты. Альбертс 1993 жылдың 18 мамырында Бремендегі зейнеткерлер үйінде қайтыс болды.

Heinrich Albertz was born in Breslau (present day Wrocław, Poland), in the Prussian province of Silesia, to the court preacher and consistorial councilor Hugo Albertz and his second wife Elisabeth, née Meinhof. His elder half brother was the Resistance fighter Martin Albertz. Having obtained his baccalaureate (Abitur) in 1933, he went on to study theology at the universities of Breslau, Halle and Berlin. Under the Nazi regime, he maintained contact to circles of the banned Social Democratic Party. As a member of the Confessing Church opposing the Nazis, he showed solidarity with the imprisoned pastor Martin Niemöller, was arrested several times and finally conscripted into the Wehrmacht in 1941. After World War II Albertz moved to Celle, where the British occupation authorities entrusted him with the reception of expellees and displaced persons. He joined the SPD and in 1946 became a member of the Landtag of Lower Saxony. In 1948 he was appointed minister for expellee affairs in the Lower Saxon state cabinet under Minister President Hinrich Wilhelm Kopf; in 1951 he became state minister of social affairs. Since 1950 he was also a member of the SPD federal board. He was a Christian pacifist and opposed the production and placement of nuclear weapons on German soil. When the Kopf cabinet was succeeded by the right wing government of Minister President Heinrich Hellwege upon the 1955 state elections, Albertz continued his career as a state secretary under the West Berlin mayor Otto Suhr. In 1961 he became Senator (minister) of the Interior under Mayor Willy Brandt and deputy mayor in 1963. When Brandt joined the German grand coalition government of Chancellor Kurt Georg Kiesinger, Albertz succeeded him and was elected governing mayor of West Berlin by the Abgeordnetenhaus parliament on 14 December 1966. Albertz, standing in the shadow of his popular predecessor, led the Social Democrats into the following state election held on 12 March 1967. Nevertheless, the SPD was able to maintain its absolute majority. Albertz' term in office was characterized by the rising student revolts culminating during the state visit by Shah Mohammad Reza Pahlavi and his wife Farah Pahlavi. On 2 June 1967, Pahlavi was received in West Berlin, accompanied by violent clashes of protesters with Iranian secret police collaborators and massive police forces, whereby the student Benno Ohnesorg was shot by police officer Karl Heinz Kurras, an incident that became a turning point in the devolution of the German student movement. On 28 September Mayor Albertz was forced to resign after an investigation into the police's role in the killing. The Abgeordnetenhaus elected Klaus Schütz his successor. From 1970 he worked as a pastor, from 1974 to 1979 in Berlin Zehlendorf. When on 27 February 1975 the Movement 2 June militant group (named after the obit of Benno Ohnesorg) abducted the Christian Democrat candidate for Mayor of West Berlin Peter Lorenz, Albertz agreed to accompany the exchanged prisoners, among them Verena Becker and Gabriele Kröcher Tiedemann, on their flight to South Yemen. Retired in 1979, he joined the German peace movement of the 1980s and several protests against the NATO Double Track Decision. Albertz died in a Bremen nursing home on 18 May 1993.