Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Герда "Джейн" Бернигау (1908 жылдың 5 қазаны – 1992 жылдың 23 наурызы) – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде нацистік концлагерлердегі SS оберуфсехерині.
Gerda "Jane" Bernigau (5 October 1908 – 23 March 1992) was an SS Oberaufseherin in Nazi concentration camps before and during World War II.
Лагерьдегі жұмыс
Бернигау 1908 жылдың 5 қазанында Германияның Саган қаласында (қазіргі Польшаның Жагань қаласында) дүниеге келген. 1938 жылы ол Германияның шығысындағы Лихтенбург алғашқы лагерінің қызметкерлеріне қосылды. Сол жерде жұмысын жақсы орындауға ынта білгендігі үшін, ол ақырында Грос Розен әйелдерінің спутниктік лагерьлерінің кең жүйесінде бас қараушы (Оберауфсехерин) болып тағайындалды. 1939 жылдың мамыр айында Бернигау Равенсбрюк концлагеріне күзетші ретінде жіберілді. 1942 жылдың қыркүйегінде (немесе 1943 жылы) Бернигау Санкт-Ламбрехттегі Маутхаузен-Гузен концентрациялық лагерінің спутниктік лагеріне қараушы ретінде жіберілді. Бернигау 1944 жылы Гросс-Розен концентрациялық лагеріне бас күзетші ретінде жіберілді және әйел күзетші үміткерлерін алғашқы оқытумен айналысты, олар курсты аяқтау үшін Лангенбилау/Райхенбахқа таратылды. 1944 жылы ол Үшінші рейхке адалдығы мен лагерьдегі қызметі үшін ІІ класс без қылыштары бар Крейгсвердсисткрейз орденімен марапатталды. Ол өзіне бағынышты әйел күзетшілеріне, сондай-ақ қосалқы лагерьдегі әйел тұтқындарына зор билік жүргізді. Белла Гаттерман 2008 жылы жарық көрген «Тұрмысқа тар көпір» атты кітабында былай деп жазды: «Грос Розеннің командирі лагерьлерді жиі тексеріп, жаңа лагерьлер үшін қолайлы жерлерді таңдау үшін сапарлар жасады. СС бас қадағалаушысы Джейн Бернигау Грос Розенде қызмет етті және кейде командирді жаңа лагерьтерге таңдалған сапарларда сүйемелдеді. Ол сондай-ақ оған лагерьлер мен фабрикаларға барып, тұтқындардың жұмысын реттеуге көмектесті».
Bernigau was born on 5 October 1908, in Sagan, Germany (now Żagań, Poland). In 1938, she joined the camp staff at the Lichtenburg early camp in eastern Germany. There, because of her willingness to get her job done, she was eventually promoted to chief wardress (Oberaufseherin) over the vast system of Gross Rosen women's satellite camps. In May 1939, Bernigau was sent to Ravensbrück concentration camp as a guard. In September 1942 (or 1943), Bernigau was sent as a wardress to the Mauthausen Gusen concentration camp satellite camp at Sankt Lambrecht. Bernigau was posted to the Gross Rosen concentration camp in 1944 as chief wardress and dealt with the initial training of female guard candidates until they were dispersed out to Langenbielau/Reichenbach for completion of their course. She was awarded the Kriegsverdienstkreuz II. Klasse ohne Schwerter medal in 1944 for her devotion to the Third Reich and her camp services, and she had tremendous power over her subordinate female guards as well as the women prisoners in the sub camps. In her 2008 book, A Narrow Bridge to Life, Bella Gutterman wrote: "The commander of Gross Rosen inspected the camps frequently and went on field trips to choose appropriate locations for new camps. SS Chief Supervisor Jane Bernigau did a stint in Gross Rosen and sometimes accompanied the commander on visits that had been chosen for new camps. She also joined him in visits to camps and factories where the employment of prisoners had to be regularized."
Соттан жалтару
1945 жылдың ақпан айында Бернигау Гросс-Розеннен Рейхнауға еркек СС басшыларымен бірге ілесіп келді, ал 1945 жылдың мамырында ол қашып кетіп, соғыс қылмыстары үшін ешқашан сотталған жоқ. Соғыстан кейін ол Батыс Германияда тұрды. Неміс тарихшысы Изабелл Спренгердің мәлімдемесінше, Бернигау билік органдарымен бірнеше рет сұраққа тартылды, соңғы рет 1976 жылы. Ол 1992 жылдың наурыз айында Хусум қаласында 83 жасында қайтыс болды.
In February 1945 Bernigau accompanied male SS leaders from Gross Rosen to Reichenau, from where she fled during May 1945, and was never prosecuted for war crimes. After the war she lived in West Germany. According to the German historian Isabell Sprenger, Bernigau was several times interrogated by the authorities, for the last time in 1976. She died in Husum in March 1992 at the age of 83.