Кіріспе

Аксонометз – дене мүшелерінің бірінің шеттік жүйкесінің зақымдануы. Осындай жарақатта аксондар мен миелин қабығы зақымданады, бірақ эндоневр, периневр және эпиневр зақымдалмайды. Жарақаттанған жерден төменгі моторлық және сезімдік функциялар уақыт өте келе толығымен жоғалады, бұл қанмен қамтамасыз етудің жетіспеуінен немесе исхемиядан туындаған Валлериандық дегенерацияға алып келеді. Аксонометз көбінесе нейрапраксияға қарағанда ауыррақ қысылу немесе соққы салдарынан пайда болады. Аксонометз көбінесе созылу жарақаттарынан кейін дамиды. Мұндай созылу жарақаттары буынды шығаруға немесе мүшені сынуға әкелуі мүмкін, нәтижесінде шеттік жүйкелер зақымданады. Егер жүйке аксонының тікелей зақымдануынан туындаған өткір ауыру сезілмесе, адам мүшесіндегі қалыптан тыс сезімдер арқылы жүйке зақымдануын анықтай алады. Дәрігер мәселені толық диагностикалау үшін жүйке өткізгіштігінің жылдамдығын (ЖӨЖ) тексеруді ұсынуы мүмкін. Егер жүйке зақымдануы анықталса, 3-4 аптадан кейін жасалған электромиография денервация және фибрилляция белгілерін, яғни бұлшық еттердің бұзылуын және шағылысуын көрсетеді.

NCV (нервтік өткізгіш жылдамдығы) өзгерістері

ЭМГ тестісі көбінесе жүйке өткізгіштік зерттеуі деп аталатын тағы бір тестпен бірге жасалады, ол жүйкелердің өткізу функциясын өлшейді. Жүйке өткізгіштік зерттеуі (NCV) жарақаттан кейін 3-4 күн өткен соң алыс сегментте жүйке өткізудің жоғалуын көрсетеді. NCV зерттеуі бойынша, аксонометтез кезінде алыс сенсорлық-моторлық жауаптар байқалмайды.

Емдеу

Шванн жасушалары жүйке өсіру факторларын өндіру арқылы жүйкеге қорғаныс береді, және осы жасушалар сақталып қалғандықтан, мұндай жүйке зақымдануын емдеуге болады, соның нәтижесінде қалыпты сезім мен сезімталдық қайта жаңартылады. Жүйке жазылуына көмектесу үшін хирургиялық араласу жасалуы мүмкін. Операция жүйкелердің қайта өсуіне көмектеседі, зақымдалған бөлігінен жоғары орналасқан жүйке өскіндеріне қайда жалғасу керектігін көрсетеді. Зақымдалған жүйке аксондары операциядан кейін қайтадан жалғаса алады.