Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нейрапраксия – бұл шеткі жүйке жүйесінің бұзылысы, онда жүйке өткізгіштігінің бұғатталуынан қозғалыс және сезім функциялары уақытша жоғалады, әдетте толық қалпына келуге дейін орташа есеппен алты-сегіз аптаға созылады. Нейрапраксия сөзі апраксия сөзінен туындаған, ол бұлшықет немесе сезім функциясының бұзылуысыз күрделі үйлестірілген қозғалыстарды орындау қабілетінің жоғалуы немесе нашарлауын білдіреді. Бұл жағдай көбінесе сыртқы соққылар немесе соққы салдарынан ми және қаңқа жүйке талшықтарының зақымдануынан туындайды, бұл жүйкеге қайталамалы немесе ұзаққа созылған қысымның жиналуына әкеледі. Осы қысымның нәтижесінде ишемия пайда болады, жүйке зақымданады, ал организм қысым көзінен барлық бағытта таралған ісінумен жауап береді. Бұл зақымдану жүйке талшығының бір бөлігінде толық немесе ішінара әрекет потенциалының өткізілуін тоқтатып, зақымданудан төменгі жатқан жүйке байланысының бөліктерінде функцияның төмендеуіне немесе жоғалуына, соның салдарынан бұлшықет әлсіреуіне алып келеді. Нейрапраксия миелин қабығына уақытша зақым келтіреді, бірақ жүйкені зақымсыз қалдырады және уақытша жағдай болып табылады; сондықтан нейрапраксияда Валлериандық дегенерация болмайды. Перифериялық жүйке зақымдануының Седдон жіктеу жүйесіне сәйкес, бұл жағдайды нейрапраксия деп санау үшін, жүйке өткізгіштігі қалпына келтірілгеннен кейін қозғалыс және сезім функциялары толық және салыстырмалы түрде жылдам қалпына келуі керек; әйтпесе, зақымдану аксонометмез немесе нейрометмез ретінде жіктеледі. Осылайша, нейрапраксия – перифериялық жүйке зақымдануының ең жеңіл түрі болып табылады. Нейрапраксия кәсіби спортшылардың, әсіресе американдық футболшылардың арасында жиі кездеседі және оны дәрігермен емдеуге болады және емдеу қажет.
Neurapraxia is a disorder of the peripheral nervous system in which there is a temporary loss of motor and sensory function due to blockage of nerve conduction, usually lasting an average of six to eight weeks before full recovery. Neurapraxia is derived from the word apraxia, meaning “loss or impairment of the ability to execute complex coordinated movements without muscular or sensory impairment”. This condition is typically caused by a blunt neural injury due to external blows or shock like injuries to muscle fibers and skeletal nerve fibers, which leads to repeated or prolonged pressure buildup on the nerve. As a result of this pressure, ischemia occurs, a neural lesion results, and the human body naturally responds with edema extending in all directions from the source of the pressure. This lesion causes a complete or partial action potential conduction block over a segment of a nerve fiber and thus a reduction or loss of function in parts of the neural connection downstream from the lesion, leading to muscle weakness. Neurapraxia results in temporary damage to the myelin sheath but leaves the nerve intact and is an impermanent condition; thus, Wallerian degeneration does not occur in neurapraxia. In order for the condition to be considered neurapraxia, according to the Seddon classification system of peripheral nerve injury, there must be a complete and relatively rapid recovery of motor and sensory function once nerve conduction has been restored; otherwise, the injury would be classified as axonotmesis or neurotmesis. Thus, neurapraxia is the mildest classification of peripheral nerve injury. Neurapraxia is very common in professional athletes, especially American football players, and is a condition that can and should be treated by a physician.
Белгілері мен симптомдары
Нейрапраксия әртүрлі жүйке түрлеріне қатысты болуы мүмкін, сондықтан зақымдану симптомдарының ауырлығы мен қарқындылығы әртүрлі болады. Нейрапраксияның жалпы белгілері – сезімнің бұзылуы, бұлшық әлсіздігі, зақымдалған жүйке немесе жүйкелер аймағындағы тамыр-қимыл және тершеңдеу параличі, сондай-ақ зақымдалған жерде жүйкенің жоғары сезімталдығы. Субъективті симптомдардың ішінде – ұю, қышыну және күйдіру сезімі байқалады. Объектілі симптомдар көбінесе жанасу, ауырсыну, жылу және суыққа қатысты минималды болады. Нейрапраксия кезінде зақымдалған жүйкеге стимуляция жасағанда, зақымданудың дистальды бөлігіне қарағанда проксимальды бөлігінде әрекет потенциалының амплитудасы көбірек төмендейді. Шеткі жүйкелер миелинмен қапталған, салыстырмалы түрде ірі, кеңістікте күрделі жасушалар болып табылады. Олардың мөлшері мен байланыстары оларды зақымдануға көбірек бейімдейді және өздігінен жаңару қабілетін шектеуі мүмкін, бірақ нейрапраксияда бұл жағдай осылай емес. Микроскопиялық зерттеулер миелин қабығының зақымдануын көрсеткен, бірақ аксон зақымдалмаған. Сондықтан дистальды жүйке талшықтары дегенерацияланбайды және миелин зақымдануын жаңаруға болады.
A variety of nerve types can be subjected to neurapraxia and therefore symptoms of the injury range in degree and intensity. Common symptoms of neurapraxia are disturbances in sensation, weakness of muscle, vasomotor and sudomotor paralysis in the region of the affected nerve or nerves, and abnormal sensitivity of the nerve at the point of injury. It has been observed that subjective sensory symptoms include numbness, tingling, and burning sensations at the site of the injury. Objective sensory symptoms are generally minimal in regards to touch, pain, heat, and cold. In neurapraxia, stimulation to the injured nerve results in a greater reduction in the action potential amplitude on the proximal site of the injury as opposed to the distal site. Peripheral nerves are myelinated, relatively large, spatially complex cells whose size and connectivity typically make them more susceptible to damage and compromise their capacity to self repair, although this is not the case in neurapraxia. Microscopic evidence has shown that there is damage to the myelin sheath, but not to the axon. Therefore, distal nerve fibers do not degenerate and the myelin damage can be repaired.
Патологияның кезегі
Жарақаттан кейінгі алғашқы 24 сағаттағы патологияның реті жүйке зақымдануының жалпы үлгісіне сәйкес келеді. Жарақаттың алғашқы физикалық белгісі – жарақат орнының жанындағы ошақтық ісіну. Жасушалық деңгейде, жүйке түтікшелері мен нейрофиламенттердің фрагментациясы жүйкеге түсетін қысым нәтижесінде пайда болады. Зақымданудың ең көп кездесетін механизмі – жүйке қысылысы, онда сыртқы қысым жүйкеге қан ағынының азаюына және жүйке талшықтарының деформациясына алып келеді. Аксонометез, жүйкенің көптеген тірек құрылымдары сақталғанда, бірақ жүйке талшықтарының зақымдануы байқалатын жағдайда пайда болады. Валлериандық дегенерация көбінесе жарақат орнына жақын жерде жүзеге асады. Уақытша нейропраксияның эпизодтары әдетте бірнеше секундқа созылады және симптомдар толығымен жоғалады.
The order of pathology within the first 24 hours after injury follows a general pattern of nerve injury. The first physical manifestation of the injury is focal swelling adjacent to the site of the injury. In the cellular dimension, a fragmentation of neurotubules and neurofilaments occurs as a result of pressure exerted on the nerve. The most common mechanism of injury is nerve compression in which external pressure causes decreased blood flow to the nerve and deformation of the nerve fibers. Axonotmesis occurs when the majority of the supporting structures of the nerve are preserved, but disruption of the nerve fibers is still observed. Wallerian degeneration often occurs in the near the proximity of the injury site. Typical episodes of transient neurapraxia only last a few seconds and symptoms dissipate entirely.
Американдық футбол
Американдық футболшыларда мойын жүйкесінің нейропраксиясы көбінесе жоғары жылдамдықты соқтығысуларға және ашық алаңдағы қақтығыстарға қатысатын позицияларда ойнайтын спортшыларда кездеседі. Ұлттық футбол лигасындегі нейропраксия жағдайларын алғаш рет 1986 жылы Джозеф Торг, М.Д., Ұлттық футболдың бас және мойын жарақаттарының тізілімін (1975 жылы құрылған) құрған адам сипаттаған. Бас тіпті аз ғана төмен еңкейген кезде, мысалы, «найзамен шабуыл» жасағанда, мойын омыртқасы соқтығысу күшін тиісті түрде сіңіре алмайды. Футбол алаңында нейропраксияның алдын алу үшін «найзамен шабуыл» сияқты әрекеттерді тыйым салудан өзге, жаттықтырушылар мен тренерлердің дұрыс қақтығысу техникасын оқытуы және нығайтуы маңызды.
Cervical cord neurapraxia among American football players is commonly observed in athletes playing positions involving high speed collisions and open field tackling. Cases of neurapraxia in the National Football League were first described in 1986 by Joseph Torg, M. D., founder of the National Football Head and Neck Injury Registry (established in 1975). The cervical spine cannot properly absorb the force of a collision when the head is even slightly lowered as is the case in spearing. In addition to outlawing acts such as spearing, prevention of neurapraxia on the football field relies on instruction and reinforcement of proper tackling technique by coaches and trainers.
Танымал мәдениетте
M*A*S*H 4-маусымының 1-бөлімінде Бенджамин "Hawkeye" Пирс Уолтер "Radar" О'Райлидің әскери бақылау пунктін өткені үшін невропраксияға шалдыққан дейді. Оларды қиындыққа түсірмеу үшін аурудың себептері мен емделу жолдары туралы жалған айтады. Радар бұл аурудың рас екендігін сұрағанда, ол: "Иә, бірақ оған тек тырнақтарын шайнаған адамдар ғана шалдығады" (Радар сол кезде тырнақтарын шайнап жатқан еді) деп жауап береді.
In M*A*S*H Season 4 Episode one, Benjamin "Hawkeye" Pierce claims that Walter "Radar" O'Reilly has neurapraxia as an excuse for driving past a military checkpoint. Hawkeye lies about the causes and treatments to keep them from getting into trouble. When questioned by Radar if it was a real disease, he answered "Yes, but only people that bite their nails can get it" (which Radar was currently doing).