Кіріспе

Он екі елі ішегі мен жамбас ішегі арасындағы бұлшықет

Он екі елі ішегінің ілмек бұлшықеті (он екі елі ішегінің ілмек буыны, Трейц бұлшық еті немесе Трейц буыны деп те аталады) диафрагманың оң жақ тірегінен, қызыл өңештің айналасынан өте шығып пайда болады, кейін асқазан артериясы мен жоғарғы мезентериалды артерияның тамырларының айналасындағы дәнекер тіні ретінде жалғасады, бүйрек безінің артынан өтіп, мезентерияның жоғарғы бөлігіне еніп, он екі елі ішегі мен жамбас ішегінің қосылыс жеріне, он екі елі-жамбас иық бүгілуіне бекітеді. Осы жерде бұлшық еттер он екі елі ішегінің бұлшық қабаттарымен үздіксіз жалғасады. Классикалық сипаттамаға қарамастан, бұлшықет тек қана он екі елі-жамбас иық бүгілуіне шамамен 8% адамдарда ғана бекітеді; көбінесе, 40-60% жағдайда он екі елі ішегінің үшінші және төртінші бөліктеріне қосымша бекітеді; ал 20-30% жағдайда тек үшінші және төртінші бөліктерге ғана бекітеді. Сонымен қатар, жеке-жеке бірнеше бекіністер де жиі кездеседі.

Эмбриология

Эмбриологиялық тұрғыдан он екі елі ішектің ілмек бұлшығы мезодермадан пайда болады. Ол ұсақ ішектің эмбриологиялық айналуында жоғары сақтаушы белдеу ретінде маңызды рөл атқарады. Ішек-қарынды қарастырғанда, ішек бұрылысының болуын анықтау үшін бұл ерекше маңызды нүкте, және бұл синдром көбінесе кішкентай балаларда қайталамалы құсу эпизодтары кезінде күдіктенеді. Радиологиялық бейнелерде Трейц байламының қалыпты орналасуын көру, балада ішек бұрылысын жоққа шығару үшін маңызды; бұрылыс болған жағдайда оның орналасуы бұрмаланған болады. Жоғарғы мезентериялық артерия синдромы (ЖМА) – өте сирек кездесетін, өмірге қауіпті жағдай, ол туа біткен және созылмалы немесе туындаған және жедел болуы мүмкін. ЖМА синдромы қарын аортасы мен жоғарғы мезентериялық артерия арасында он екі елі ішектің қысылуымен сипатталады, және туа біткен жағдайда қысқа ілмек бұлшығынан туындауы мүмкін. Хирургиялық емдеудің бірі – Стронг операциясы, ол ілмек бұлшығын кесуді қамтиды, бірақ бұл жиі жасалмайды.

Тарих

Он екі елі ішектің аспалы бұлшығын алғаш рет 1853 жылы Вацлав Треиц (Václav Treitz) musculus suspensorius duodeni (латынша) деп атады және оны кең негізді төменгі бұлшық еттік бөлігі мен жоғарғы мезентериялық және арқалық артериялардың басталу орындарының маңындағы ұлпалармен біріккен жоғарғы тірек бөлігі ретінде сипаттады. Клиникалық дәрігерлер оны Треицтің байламы деп, ал анатомистер он екі елі ішектің аспалы бұлшығы деп атайды. Оны сондай-ақ "көптеген адамдар туралы айтатын, бірақ көбі көрмеген полярлық мұз қақпағына" теңеген.