Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қауіпті күйдегі Оңтүстік Американың жергілікті тілі
Endangered South American Indigenous language
Кариб немесе Каринья – Оңтүстік Американың Калина халқы (Карибтер) сөйлейтін кариб тілі. Оған шамамен 7400 адам, негізінен Бразилия, Гвиана және Венесуэлада сөйлейді. Бұл тіл қазіргі таңда жоғары деңгейде қауіпті деп саналады. Басқа түрлері: Кали'на, Кари'ня, Каринья, Каринья, Калихна, Калинья; ал басқа жергілікті атаулары: Мараворно және Марворно.
Carib or Kari'nja is a Cariban language spoken by the Kalina people (Caribs) of South America. It is spoken by around 7,400 mostly in Brazil, The Guianas, and Venezuela. The language is currently classified as highly endangered. Other variants include Kali'na, Kari'nja, Cariña, Kariña, Kalihna, Kalinya; other native names include Maraworno and Marworno.
Жіктеу
Каринья тілі – кариб тілдер тобының гвианалық кариб тармағына жатады.
Kari'nja is classified as a Cariban language, in the Guianan Carib branch.
Географиялық таралуы
Каринья басқыншыларымен байланысқа түскендіктен, кейбір тілдерде, тілдік тұрғыдан аравак тілдері болғанына қарамастан, каринья сөздері енгізілген. Кариб негізіндегі lingua generale бір кезде Ояпок пен оның төңірегіндегі ескі миссияларда қолданылған, ол кем дегенде Уача саласы бойымен 20 ғасырға дейін сақталған сияқты. Суринамда Ваямбо өзенінің жанында Кономеруме деген ауыл бар. 349 адам тұратын бұл ауылдағы көпшілік өздерін этникалық кариньялықтар деп есептейді. Тілді білушілерге келсек, ересектердің оны жақсы білетіні хабарланады. 65 жастан асқандар бұл тілді қауымдастықтағы мүшелер арасында негізгі тіл ретінде қолданады. 45 пен 65 жас аралығындағы адамдар көбінесе тілді егде жастағы тұрғындармен немесе отбасының ересек мүшелерімен сөйлескенде ғана қолданады, ал қалған уақытта ресми тілдерді: голланд және Сранан Тонго тілдерін пайдаланады. 20-40 жас аралығындағы жастар көбінесе тілді түсінеді, бірақ сөйлей алмайды, ал балалар мектепте каринья туралы аздаған мәліметтерді оқиды.
Due to contact with Kari'nja invaders, some languages have Kari'nja words incorporated into them, despite being Arawakan languages linguistically. A Carib based lengua generale was once used in the old missions of the Oyapock and surrounding regions, apparently surviving at least along the Uaçá tributary into the 20th century. In Suriname, there is a village called Konomerume which is located near the Wajambo River. With about 349 people living there, a majority identify as ethnically Kari'nja and as for who knows the language, the adults are reported to at least have a decent knowledge of it. Those above the age of 65 use the language as a primary language among the members of the community. Speakers between the ages of 45 and 65 tend to use the language only when speaking with older residents or elder members of their family, while for the most part using the official languages: Dutch and Sranan Tongo. Younger adults between the ages of 20 to 40 for the most part understand the language but do not speak it, and children learn bits about Kari'nja in school.
Сөздік
Каринья тілінің төрт диалектісі де аймақтың басты тілінен (Бразилия, Суринам, Гайана, Француз Гвианасы) сөздер қабылдаған. Мысалы, Суринамда қолданылатын Каринья тілі голланд және сраннантонго тілдерінен сөздер алған.
All four dialects of Kari'nja have loan words from the primary language of the area (Brazil, Suriname, Guyana, French Guiana). For example, the Kari'nja spoken in Suriname borrows words from Dutch and Sranantongo.