Кіріспе

Жауынгерлік жалау – жауға түсер алдында соғыс кемесінің мачтасына көтерілетін үлкен әскери жалау (ту). Тым тығыз оқ түтінінен туындаған шатасу мүмкіндігінде, жалау қосымша идентификацияны қамтамасыз еткендіктен, оның үлкен өлшемге ие болуына себеп болды. 17 және 18 ғасырлардағы Британдық Корольдік флоты үшін оның мөлшері шамамен … болған. Кеме жалауын желбіретіп ұшқанша, ол шайқасқа белсенді қатысушы саналды; ал шайқасқа дейін жалған жалауды көрсету – қабылданған амал болды. Егер кеме бағынып берсе, онда ол жалауын түсіретін (мұны «түстерді түсіру» деп атайды). Осыдан «Түстерді мачтаға қадау» деген сөз тіркесі пайда болды, ол соғысуға деген нық қабілеттілікті және ешқашан бағынбауды білдіреді. Іс жүзінде, соғыс кемелері бірнеше жауынгерлік жалауды бірден ұшыратын, соның арқасында шайқас барысында жалау жойылса немесе түсірілсе, шатасу болмайтын еді. Керісінше, кеме соғысқа қабілетсіз көрінсе де, жалауын желбіретіп ұстауы – ақымақтық емес, қайраттылықтың белгісі болды. Мысалы, неміс линкоры «Бисмарк» британдық оқтардың барлық қаруларын тоқтатып тастағаннан кейін де жауынгерлік жалауын ұшыруын жалғастырды және жалау желбіреп тұрған күйінде суға батты. Жауынгерлік жалау – экипаждың рухы үшін маңызды элемент саналды және оған үлкен құрмет көрсетілді. Соғыс кемесі суға батып, тастап кетуге мәжбүр болған жағдайда, жауынгерлік жалау сияқты жалаулар кеме суға бату алдында алынып, аға (жан сақтап қалған) офицерге тапсырылатын. Кейбір елдер ұлттық жалауларын жауынгерлік жалау ретінде пайдаланады, ал басқалары – әскери-теңіз жалауларын қолданады. Кейде арнайы жалаулар жасалып, жауынгерлік жалау ретінде қолданылды, мысалы, 1812 жылғы соғыста Эри көліндегі шайқаста АҚШ Теңіз күштері қолданған жалау. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің соғыс кемелері кейде шетелдік порттарға кіргенде немесе шыққанда, немесе ұлттық мерекелерде, оны «Мерекелік түстер» деп атайды, жауынгерлік жалауды құрмет көрсету мақсатында ұшырады.