Кіріспе

Кантакузинолар әулеті – грек тектес румындық аристократиялық отбасы. Отбасы Валахия мен Молдавияға бірнеше ханзадаларды берді және Византиялық Кантакузен әулетінің бір тармағынан шыққандарын айтты, атап айтқанда Византия императоры Иоанн VI Кантакузеннан (1347–1354 жылдары биледі). 1710–11 жылғы орыс-осман соғысынан кейін, отбасының бір тармағы Ресейде қоныстанды, князьдық (Княз, Великий Княздан өзгеше) мәртебесін алды. 1944 жылы ханзада Штефан Кантакузино Швецияға көшті, оның ұрпақтары сол елдің ресми таныстырылмаған дворяндығының құрамына кіреді.

Отбасы шығу тегі

Отбасы мүшелері Кантакузино әулетінің бастапқы және кейінгі тармақтары арасындағы генеалогиялық байланыстар жан-жақты зерттелгенін мәлімдейді. Отбасы алғаш рет 16 ғасырдың соңында, Константинополь құлаудан кейін бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, Михаил "Шейтаноғлу" Кантакузенос арқылы Фанариоттар қатарында пайда болды. Отбасының Византия императорлық Кантакузен әулетімен байланысы бар ма, жоқ па деген мәселе даулы, себебі сол кездегі бай гректердің көпшілігі Византиялық тегін көрсету үшін және Византияның танымал ақсүйек отбасыларынан шыққанмын деп мәлімдеу әдеттегі жағдай еді. Әйгілі византинист Стивен Рунциман кейінгі Кантакузенойларды "Византия императорларынан тікелей ұрпақ екенін айтуға болатын, мүмкін, жалғыз отбасы" деп есептейді, бірақ тарихшы Дональд Николдың пікірінше, "Румыниялық патриот тарихшылар Византия императорлық отбасыларының ішінде Кантакузенойлар ғана бүгінгі күнге дейін сақталған деп көрсетуге тырысты; бірақ 15 ғасырдың ортасынан кейінгі мұрагерлік тізбегі, ең болмағанда, белгісіз". Византиялық әулеттің шығу тегі Смирнаға дейін жетеді. Грек ғалымы Константинос Амантос "Кантакузенос" атауының κατὰ κουζηνάν немесе κατὰ κουζηνόν сөздерінен шыққандығын, ал олар Кузенас жерінен, Смирнаның жанындағы Сипилон тауының оңтүстік бөлігіне берілген атаудан туындағанын айтты. Дональд Никол осы теориямен келіседі және Кантакузенойлардың 11 және 13 ғасырларда осы аймақпен байланыста болғандығын атап көрсетеді.