Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппиндегі Рождествоның рөліне шолу
Overview of the role of Christmas in the Philippines
Рождество (;) Филиппиндегі ең маңызды мерекелердің бірі. Азиядағы екі негізгі католик мемлекетінің бірі ретінде Филиппин әлемдегі ең ұзақ Рождество маусымын тойлайды; Рождество әуендері тамыз айынан бастап ойнатылады. Мерекелік маусым қыркүйек айында біртіндеп басталып, желтоқсан айындағы Рождество кезеңінде ең жоғары нүктесіне жетеді және Жаңа жылдан кейінгі аптада, атап айтқанда, Эпифания күнінде аяқталады; алайда, тойлар қаңтар айының үшінші жексенбісіне дейін, Санто-Ниньо-де-Себу мерекесіне дейін жалғасуы мүмкін. Діни тұрғыдан алғанда, Филиппин Католик шіркеуі Рождествоны Рождество күнінен (25 желтоқсан) бастап, Иеміздің крещение күніне дейін (Эпифаниядан кейінгі жексенбі) тойлайды. «Паско» сөзі, өзіндік қолданылғанда, нақты Рождествоны білдіреді. Бұл испан тілінен шыққан сөз; «de navidad» деген соңғы бөлігі уақыт өте келе қолданыстан шығып, «pascua» сөзі жылдар бойы жергілікті тілдерге сіңірілді. Сонымен қатар, испан тіліндегі «pascua» сөзі латын тіліндегі «pascha» сөзінен шыққан, ол ежелгі грек тіліндегі «πάσχα» (páskha) сөзінен алынған, яғни «Пасха» дегенді білдіреді. Елдегі басқа тілдерде, соның ішінде чавакано (испан тіліне негіделген креол тілі), хилигайнон және илокано тілдерінде испан тілінен алынған «pascua» сөзі әлі де қолданылады, бірақ оның жазылуы әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, аталған хилигайнон және илокано тілдерінде бұл сөз «Paskwa» деп жазылады. «Krismas» – ағылшын тіліндегі «Christmas» сөзінің филиппиншеленген түрі, кейде ресми емес жағдайларда қолданылады. «Паско» сөзі Рождествомен байланысты бірнеше терминдердің түбір сөзі болып табылады, мысалы, «Капаскухан» – Рождество маусымының атауы; «намамаско» – колядкашы; «памамаско» – колядка айту; «памаско» – Рождестволық сыйлық немесе құрмет; және «пампаско» немесе «панг Паско» – сөзбе-сөз «Рождествоға арналған» дегенді білдіреді және мереке күні киілетін киімдерге қатысты болуы мүмкін. Сонымен қатар, «памамаско» – христиан балаларының үйден-үйге барып, туыстары мен достарына Рождестволық тілектер айтуы және ақшалай немесе заттай сыйлықтар сұрауы. Бұл әдетте әр Рождество күні таңертең шіркеуге барғаннан кейін жасалады.
Christmas (; ) is one of the biggest holidays in the Philippines. As one of the two predominantly Catholic countries in Asia, the Philippines celebrates the world's longest Christmas season ; Christmas music is played as early as August. The holiday season gradually begins by September, reaching its peak in December during Christmastide, and concludes within the week after New Year's Day, more specifically on the Sunday of Epiphany; however, festivities could last until the third Sunday of January, the feast day of the Santo Niño de Cebú. Liturgically, the Christmas season is observed by the Catholic Church in the Philippines from Christmas Day (December 25) to the Feast of the Baptism of the Lord (the Sunday after Epiphany). Paskó, when used by itself, specifically refers to Christmas. It comes from the Spanish phrase pascua de navidad ; the latter part, de navidad, fell out of use, leaving the word pascua to be assimilated into the local languages over the years. Meanwhile, the Spanish word pascua is descended from Latin pascha, which was borrowed from Ancient Greek πάσχα (páskha), meaning "Passover". In other languages spoken in the country, including Chavacano (a Spanish based creole), Hiligaynon, and Ilocano, the Spanish derived word pascua is still in use, although its spelling may vary. efn|For example, in the aforementioned Hiligaynon and Ilocano languages, it is spelled Paskwa Krismas, a Filipinized rendering of the English word Christmas, is also used occasionally in non formal contexts. The word Paskó serves as the root word of some Christmas related terms, such as Kapaskuhán, the name for the Christmas season; namamaskó, a caroller; pamamaskó, the act of caroling; pamaskó, a Christmas gift or present; and pampaskó, or pang Paskó, which literally means "for Christmas" and may refer to clothing worn on the day of the holiday. Add to this, pamamasko is the act of Christian children going from house to house greeting Christmas cheers their relatives or friends and asking Christmas gifts whether in cash or in kind. It is the time after they went to church on every Christmas morning.
Тарих
Филиппинде Рождество мерекесінің тойлануы католицизмнің терең ықпалында, оның тамыры 1521 жылдан 1898 жылға дейінгі испан отаршылдығы дәуіріне дейін жетеді. Қазіргі таңда Филиппин әлемдегі Рождество маусымының ең ұзаққа созылатын тойымен ерекшеленеді, ол 1 қыркүйектен басталады.
The celebrations of Christmas in the Philippines have deep influences of Catholicism, tracing their roots back to Spanish colonial rule from 1521 to 1898. Currently, the Philippines holds the longest running festivity of the Christmas season in the world, which begins on September 1.
Іс-шаралар
Филиппиндегі әртүрлі этникалық топтардың әрқайсысы әртүрлі Рождество дәстүрлерін сақтайды, және келесілер әдетте ортақ болып табылады.
The various ethnic groups in the Philippines each observe different Christmas traditions, and the following are generally common.
Сымбаң Габи мен Миса де Галло
Simbang Gabi ("Түнгі месса"; испан тілінде: Misa de Gallo, "Қосылған масса", немесе Misa de Aguinaldo, "Сыйлық массасы") – 16 желтоқсаннан 24 желтоқсанға дейін (Рождество қарсаңында) өтетін таңғы миссалардың тоғыз күндік циклі. Simbang Gabi негізінен католиктер мен Aglipay шіркеуінің жаттырушылары, сондай-ақ Рождествоға дейінгі таңғы құлшылық дәстүрін қабылдаған кейбір евангелисттік христиан және тәуелсіз протестант шіркеулері тарапынан сақталады. Миссаға қатысу Құдайға деген құлшынысты көрсету және Мәсіхтің тууына деген үмітті күшейту мақсатын көздейді. Халық арасында сенім бар, онда тоғыз миссаның барлығын тыңдаған адамның тілегі орындалады деп есептеледі. Simbang Gabi мерекесінде таңғы құлшылық ерте сағат 04:00-де (немесе сирек жағдайда 02:30-да) немесе кейін сағат 06:00-де (немесе сирек жағдайда 06:30-да) басталады. Ал кейбір приходтарда, шіркеулерде және басқа да жерлерде, алдын ала миссалар алдыңғы күні кешкі сағат 20:00-де, немесе ерте сағат 16:00-де, немесе кешкі сағат 21:00-де, тіпті 22:00-де басталуы мүмкін. Миссаны тыңдағаннан кейін, католик отбасылары шіркеуден тыс жерде филиппиннің дәстүрлі мерекелік тағамдарын сатып алып, оларды шіркеу аумағында немесе үйде жейді. Сатушылар көптеген жергілікті дәмді тағамдарды ұсынады, олардың ішінде бибинка (күріш ұны мен жұмыртқадан жасалған торт, жоғары және төмен жағында көмірмен пісіріледі); putò bumbóng (бамбук түтіктерінде буланған, жабысқақ күлгін күріш, маймен майланып, содан кейін қоңыр қант пен кептірілген кокос ұнтағымен себіледі). Ішімдіктерге кофе, салабат (имбир шайы) және шоколад (қою, испандық ыстық шоколад) кіреді. Кейбір Aglipay шіркеулері қауымды "паинит" (сөзбе-сөз "жылу") – миссаның демеушісінің үйінде кофе немесе какаомен бірге берілетін, негізінен күріштен жасалған тәттілерден тұратын миссадан кейінгі шайға шақырады. Бибинка мен putò bumbóng кешкі миссаға қатысушыларға кешкі аспен бірге ұсынылады.
Simbang Gabi ("Night Mass"; Spanish: Misa de Gallo, "Rooster's Mass", or Misa de Aguinaldo, "Gift Mass") is a novena of dawn Masses from December 16 to 24 (Christmas Eve). The Simbang Gabi is practiced mainly by Catholics and Aglipayans, with some Evangelical Christian and independent Protestant churches having adopted the practise of pre Christmas dawn services. Attending the Masses is meant to show devotion to God and heightened anticipation for Christ's birth, and folk belief holds that God grants the special wish of a devotee that hears all nine Masses. Morning observance of Simbang Gabi this holiday begins as early as 04:00 (or rarely, 02:30) or as late as 06:00 (or rarely, 06:30) PST, while in some parishes, some churches and others, anticipated Masses begin the previous evening at 20:00 PST, or as early as 16:00 or as late as 21:00 PST or even 22:00 PST. After hearing Mass, Catholic families buy traditional Filipino holiday fare for breakfast outside the church and eat it either within the church precincts or at home. Vendors offer many native delicacies, including bibingka (rice flour and egg based cake, cooked using coal burners above and under); putò bumbóng (a purple, sticky rice delicacy steamed in bamboo tubes, buttered then sprinkled with brown sugar and shredded dried coconut meat). Drinks include coffee, salabát (ginger tea) and tsokolate (thick, Spanish style hot chocolate). Some Aglipayan churches invite the congregation to partake of the "paínit" (literally, "heater"), a post Mass snack of mostly rice pastries served with coffee or cocoa at the house of the Mass sponsor. The bibingka and putò bumbóng are also served to those attending the anticipated evening Masses together with dinner.
Рождество қарсаңы
Католик филиппиндіктер үшін 24 желтоқсандағы Рождество қарсаңы (""; lang es) түн ортасындағы миссамен және дәстүрлі Noche Buena ("жақсы түн") тойымен тойланады. Отбасы мүшелері шамамен түн жарысында бірге тамақтанады. Кейбір отбасылар осы кезде сыйлықтарды да ашады.
For Catholic Filipinos, Christmas Eve (""; lang es) on December 24 is celebrated with the Midnight Mass, and the traditional Noche Buena (Filipino Spanish "Good Night") feast. Family members dine together at around midnight. Some families would also open presents at this time.
Noche Buena (жақсы түн)
Рождество қарсаңында түн ортасында желетін Рождестволық кешкі ас Noche Buena деп аталады (жаңа жыл қарсаңында Medianoche деп аталатын кешкі аспен шатастырмау керек). Осы тамаққа ұсынылатын дәстүрлі тағамдар: лечон, панситтің түрлі нұсқалары (лапша), филиппин спагеттисі, хамонадо, хамон, кесо де бола, моркон, эмбутидо, тауық галантинасы, алмондигас (шалқандас), паэлья (арроз валенсиана, бринге және т.б.), лумпия, мендо, мехадо, кальдерета, кайос, тауық пастелі, рельенонг бангус (толтырылған сүт балығы), lengua estofado, адобо және барбекюдің түрлі нұсқалары (инихау). Бұл тағамдардың көбісі ақ күрішпен беріледі. Десерттер мен қосымша тағамдар: úbe halayá, турон, leche flan, макарон салат, мембрильо, жеміс салат, буко салат, crema de fruta, енсаймада, шампоrado, манго флоат, жеміс торт, кастаньяс (қуырылған қастандар) және түрлі kakanin (көкөніс торттары) – puto bumbong, bibingka, суман, бико және сапин сапин. Танымал сусындар: шоколад, кофе, газдалған сусын, шарап, сыра, алкогольді сусындар және жеміс шырындары.
The Christmas dinner eaten around midnight on Christmas Eve is known as Noche Buena (not to be confused with the New Year's Eve dinner known as Medianoche). Common traditional dishes served for the meal include: lechón, various types of pancit (noodles), Filipino spaghetti, hamonado, jamón, queso de bola, morcón, embutido, chicken galantina, almondigas (meatballs), paelya (arroz valenciana, bringhe, etc. ), lumpia, menudo, mechado, caldereta, callos, chicken pastel, relyenong bangús (stuffed milkfish), lengua estofado, adobo, and various types of barbecue (inihaw). Almost all of these dishes are eaten with white rice. Desserts and side dishes include úbe halayá, turon, leche flan, macaroni salad, membrilyo, fruit salad, buko salad, crema de fruta, ensaymada, champorado, mango float, fruitcake, castañas (roasted chestnuts), and various other kakanin (rice cakes) like puto bumbong, bibingka, suman, biko, and sapin sapin. Popular beverages are tsokolate as well as coffee, soda, wine, beer, alcoholic drinks, and fruit juices.
Панулуян
Әр түрлі провинциялар мен мектептерде Жүсіп пен жүкті Мариямның баспана іздеу сапары қайта жандандырылады. Бұл көшпелі ойын, дәстүрлі түрде "Панулуян", "Пананаваган" немесе "Пананапатан" деп аталады және испандық Las Posadas үлгісімен жасалады. "Панулуян" қараңғыда орындалады, актерлер Жүсіп пен Мариям рөлінде алдын ала белгіленген үйлерге барады. Олар "үй иелерін" (сонымен қатар актерлер) оятып, баспана сұрап ән айтады. Иелер оларды кейде ән айтып, кейде одан да қаталдықпен үйден қуады, үйлері басқа қонақтарға толы екенін айтады. Соңында Жүсіп пен Мариям шіркеуге жетеді, онда сарайдың көшірмесі орнатылған. Исаның тууы түн ортасында "Misa de Gallo" арқылы тойланады.
In different provinces and schools, the journey of Joseph and the pregnant Virgin Mary in search of lodging is re enacted. The pageant, traditionally called the "Panunulúyan", "Pananawágan", or "Pananapátan", is modeled after the Spanish Las Posadas. The Panunulúyan is performed after dark, with the actors portraying Joseph and the Virgin Mary going to pre designated houses. They perform a chant meant to rouse the "owners of the house" (also actors) to request for lodging. The owners then cruelly turn them away, sometimes also in song, saying that their house is already filled with other guests. Finally, Joseph and Mary make their way to the parish church where a replica of the stable has been set up. The birth of Jesus is celebrated at midnight with the Misa de Gallo.
Рождество күні
Филиппинде Рождество күні көбінесе отбасылық той. 25 желтоқсанда Миса де Галло тойланады, және бұл әдетте барлық отбасы мүшелерінің (шіркеуге бармайтындар да бар) қатысатын бірнеше қасиетті қызметтердің бірі болып табылады. Миса де Галло көбінесе кешкі сағат 10-нан түнгі жартысына дейін өткізіледі, көптеген филиппиндіктер Рождество қарсаңында Ноче Буэна мерекесін түгел түн бойы тойлауға дайындық жасайды. Рождествоның басталуымен фейерверктер мен түрлі көңіл көтеру құралдары қолданылуы мүмкін. Әдетте таңертең филиппиндіктер туыстарына, әсіресе егдеулерге құрмет көрсету үшін барады. Осы құрмет көрсету дәстүрі "Пагмамано" арқылы іске асырылады. Құрмет көрсетуші егдеу адамның қолының арқасын алып, маңдайына тигізеді де, "Мано, pô" (шамамен "[Сіздің] қолыңызды сұраймын") деген сөздерді айтады. Егдеу адам әдетте бата айту арқылы немесе жай ғана ишараны мойындап жауап береді, содан соң "Агуинальдо" яки ақша, көбінесе анг пао сияқты мөрленген конвертке салынған жаңа банкноттар сыйлайды. Әсіресе, крест ата-аналары өз шағаларына, басқа жас туыстарына қарағанда көбірек сыйлық немесе агуинальдо беруге әлеуметтік жауапкершілік сезінеді. "Пагмаманодан" кейін мерекелік түскі ас ұсынылуы мүмкін. Меню отбасының қаржылық мүмкіндіктеріне байланысты: бай отбасылар әсем дастарқан жасайды, ал төмендеу отбасылар қарапайым, бірақ ерекше тағамдар пісіруді жөн көреді. Кейбір отбасылар осы күні түскі ас ішкеннен кейін сыйлықтарды ашады. Кеш келгенде, отбасы мүшелері әдетте үйге қайтады немесе ішімдік ішіп, ойын-сауық ойнап, әңгімелесіп отырады. Кейбіреулер кешкі асқа тағы бір той ұйымдастыруы мүмкін, ал азағын қорғап, бұрынғы мерекелерден кейін күні бойы үйде демалысқа шешінеді.
Christmas Day in the Philippines is primarily a family affair. The Misa de Gallo is celebrated on December 25 and is usually one of several Masses that all family members (including non churchgoers) are present. The Misa de Gallo is often celebrated between 10 pm and midnight, a schedule preferred by many Filipinos who stay up late on Christmas Eve for the night long celebration of the Noche Buena. Fireworks and most merrymaking devices are sometimes used at the start of Christmas. Preferably in the morning, Filipinos typically visit their extended family, especially to pay their respects to senior relatives. This custom of giving respect is enacted through the "Págmamáno". A supplicant takes the back of an elder's hand and presses it against the forehead while giving the greeting, Máno, pô (lit. "[Thy] hand, please"). The elder often responds by reciting a blessing or simply acknowledging the gesture, and in return gives "Aguinaldo" or money in the form of crisp banknotes, often placed in a sealed envelope such as an ang pao. Godparents in particular are socially obligated to give presents or aguinaldo to their godchildren, to whom they often give larger amounts compared to other younger relatives. A festive lunch may follow the "Págmamáno". The menu is heavily dependent upon the finances of the family with richer families preparing grand feasts, while poorer families choose to cook simple yet special dishes. Some families choose to open presents on this day after the lunch. When nighttime falls, members of the family usually return home or linger to drink, play parlor games, and chat. Some may opt to have another feast for dinner, while a minority spend the entire day at home to rest after the previous days' festivities.
Айыпсыз балалар
Қасиетті Нәсіміздер күні немесе Childermas 28 желтоқсанда Niños Inocentes ретінде еске алынады. Филиппин халқы бұрын бұл күнді бір-біріне көңілді әзілдер жасау арқылы тойлаған, бұл "Апрель ақымағы" күніне ұқсас еді. Осы күні кең таралған әзілдердің бірі – қайтару ниеті болмай ақша қарызға алу. Есімдерінен ақша алуға тырысқан несие берушілер көбінесе шаршап, оларға бұл күні ақша бермеу туралы ескертілген. Мұндай әзілдердің құрбандарына бұрын "На Ниньос Иносентес қа!" деп айтылатын.
Holy Innocents' Day or Childermas is commemorated on December 28 as Niños Inocentes. Filipinos once celebrated the day by playing practical jokes on one another, similar to April Fool's Day. One of the widely practiced pranks on this day is to borrow money without the intention of paying back. Creditors are usually helpless in getting remuneration from borrower, and are instead forewarned not to lend money on this day. Victims of such pranks were once called out, "Na Niños Inocentes ka!"
Жаңа жыл қарсаңы
31 желтоқсанда (Bisperas ng Bagong Taón) филиппиндік отбасылар Media Noche үшін жиналады – алдағы жылға қатысты молшылыққа деген үміттерін білдіретін, шатырлы түнгі дастарқан. Ол келесі күні таңға дейін жалғасады, әдетте Рождество кешінде өткізілетін Noche Buena сияқты. Филиппиндіктер жаңа жылды қарсы алу үшін де, сондай-ақ айналасындағы зұлым күштерді қууға сеніп, шу көтереді. Жыл сайынғы тыйымға қарамастан (ұлттық үкімет шектеулеріне байланысты), көптеген қалалар мен елді мекендердегі адамдар көбінесе фейерверк жарып, немесе ыдыс-аяқтарды соғу, көлік дабылдары мен басқа да қауіпсіз әдістермен көңіл көтереді. Басқа да дәстүрлер мен сенімдерге мыналар жатады: балаларды түн ортасында секіруге ынталандыру, осылайша олардың бойының өсуіне көмектесу; апельсин сияқты дөңгелек пішіндес жемістерді көрсету; монета мен ақшаны символдайтын нүктелі және дөңгелек суреттері бар киім кию; жылдың он екі айында сәттілік үшін түн ортасында он екі жүзім жеу (испандық әдет); және жылдың бірінші күні береке-бірлік кіруі үшін барлық терезелер мен есіктерді ашық ұстау.
On December 31 (Bisperas ng Bagong Taón), Filipino families gather for the Media Noche a lavish midnight feast that supposedly symbolizes their hopes for prosperity in the coming year, and lasts until the following morning as with the Noche Buena taken on Christmas Eve. Filipinos make noise both to greet the New Year and in the belief that the din exorcises their surroundings of malevolent spirits. In spite of the yearly ban (due to the national government restrictions), people in most towns and cities customarily light firecrackers, or employ safer methods of merrymaking such as banging on pots and pans and blowing car horns. Other traditions and beliefs include encouraging children to jump at the stroke of midnight to increase their height; displaying circular fruit such as oranges; wearing clothes with dots and other circular designs to symbolize coins and money; eating twelve grapes at midnight for good luck in the twelve months of the year (a Spanish custom); and opening all windows and doors to let in the blessings on the first day of the year.
Үш патшаның күні
Рождество ресми түрде қаңтар айының бірінші жексенбісіне келетін, көбінесе Үш патша күні (lang es; ) деп аталатын Эпифания мерекесімен аяқталады. Бұл соңғы құрмет көрсету Илоило қаласындағы Жародағы Шамдар Анамыздың мерекесімен белгіленеді, онда бейне Жаро соборында, Шамдар Анамыздың ұлттық қасиетті орнында сақталған, онда Тридентиндік миссалар естелік ретінде өткізіледі. Осындай мерекелер ел бойынша Шамдар Анамызды қамқоршы еткен қалаларда, соның ішінде Кесонның Канделярия қаласында, оның қалалық мерекесі осы күні тойланады.
Christmas officially ends on the Feast of the Epiphany, more commonly known as Three Kings' Day (lang es; ), which falls on the first Sunday of January. This final salvo is marked by the Feast of Our Lady of the Candles in Jaro, Iloilo City, where the image is enshrined in the Jaro Cathedral, the National Shrine of Our Lady of the Candles, where Tridentine Masses are celebrated in commemoration. Similar celebrations are held nationwide in towns where Our Lady of the Candles is its patroness, including Candelaria, Quezon, whose town fiesta is celebrated on this date.
Жасалған әшекейлер
Діннен қол үзгендіктен, Санта-Клаус, Рождество ағаштары, жалтылдауық, жасанды шыршалар, бұғылар және қар сияқты әшекейлер танымал болды. Рождество шамдары гирляндалармен, Белем жұлдызының құйрығындай, жұлдыз тәрізді, Рождество ағаштары, періштелер және тағы да көптеген түрлі жолдармен, тіпті үйдің сыртын шамдармен жабуға дейін қолданылады. Осыған қарамастан, Филиппин өзінің дәстүрлі әшекейлерін сақтап келеді.
Due to secularization, decorations such as Santa Claus, Christmas trees, tinsel, faux evergreens, reindeer, and snow have become popular. Christmas lights are strung about in festoons, as the tail of the Star of Bethlehem in Belens, star shapes, Christmas trees, angels, and in a large variety of other ways, going as far as draping the whole outside of the house in lights. Despite these, the Philippines still retains its traditional decorations.
Сөздері
Әр Рождество маусымында филиппин үйлері мен ғимараттары жұлдыз тәрізді шамдармен әшекейленеді, олар испан тілінен алынған "farol" сөзінен шыққан "пароль" деп аталады, яғни "шам" немесе "лампа". Бұл шамдар үш патша деп белгілі болған қасиеттілерді (тагалог тілінде Tatlóng Harì) жетелеген Бетлехем жұлдызын бейнелейді. Пароль филиппин халқы үшін батыстықтарға Рождество шыршасы сияқты қымбат және танымал. Шамның ең көп таралған түрі – төменгі екі ұшында екі "құйрығы" бар бес қабырғалы жұлдыз. Төрт, сегіз және он қабырғалы жұлдыздар да кең таралған, ал сирек кездесетіндері алты, жеті, тоғыз және он екіден астам қабырғалы болады. Ең алғашқы парольдер бамбук, жапон күріш қағазы ("papél de Hapón") немесе крепе қағазы сияқты қарапайым материалдардан жасалып, шам немесе кокос майымен жағылған. Қарапайым парольді он бамбук таяқшасы, қағаз және желіммен оңай жасауға болады. Қазіргі парольдің пішіндері шексіз, олар целлофан, пластик, арқан, капиц қабығы, шыны және тіпті қайта өңделген қоқыс сияқты әртүрлі материалдардан жасалады. Пароль жасау – халықтық қолөнер, көптеген филиппин балалары оны мектепте немесе бос уақытында жасайды. Үлкен шамдар фестивалі – Сан-Фернандо, Пампанга қаласында Рождество қарсаңынан бір күн бұрын, сенбі күні өткізілетін жыл сайынғы фестиваль. Фестивальде алып шамдардың жарысы өтеді, және фестивальдің танымалдылығы қалаға "Филиппиннің Рождестволық астанасы" деген атақ берді.
Every Christmas season, Filipino homes and buildings are adorned with star shaped lanterns, called paról from the Spanish farol, meaning "lantern" or "lamp". These lanterns represent the Star of Bethlehem that guided the magi, also known as the Three Kings (Tagalog: Tatlóng Harì). Paról are as beloved and iconic to Filipinos as Christmas trees are to Westerners. The most common form of the lantern is a 5 pointed star with two "tails" at the lower two tips. Other popular variations are four, eight, and ten pointed stars, while rarer ones sport six, seven, nine, and more than twelve points. The earliest paróls were made from simple materials like bamboo, Japanese rice paper (known as "papél de Hapón") or crêpe paper, and were lit by a candle or coconut oil lamp. Simple paróls can be easily constructed with just ten bamboo sticks, paper, and glue. Present day paról has endless possible shapes and forms and is made of a variety of materials, such as cellophane, plastic, rope, capiz shell, glass, and even recycled refuse. Paról making is a folk craft, and many Filipino children often craft them as a school project or for leisure. The Giant Lantern Festival is an annual festival held the Saturday before Christmas Eve in San Fernando, Pampanga. The festival features a competition of giant lanterns, and the popularity of the festival, has earned the city the moniker, "Christmas Capital of the Philippines".
Белен
Филиппиндегі Рождествоның тағы бір дәстүрлі символы – белен, яғни Мәсіхтің тууының крешесі немесе сахналық бейнесі. Испан тіліндегі Бейт-Лехемнің атауы Беленнен алынған. Ол бақшадағы нәресте Исаны, Құдай ана Мариямды, Әулие Жозефті, бақташыларды, олардың мал-жанын, патшаларды және тұрақ жануарларын көрсетеді. Беленнің үстінде періште, Жұлдыз немесе олардың екеуі де болуы мүмкін. Испандықтар беленді 16 ғасырдан бері таныстырды. Филиппин үшін белен – кең таралған және ерекше Рождество символы, ол көбінесе жарық көзі ретінде сахнаға қосылатын «пароль» (Бетлехем жұлдызын бейнелейтін Рождество шамдары) сияқты құрметті. Американдықтар Рождество шыршасын әкелгенге дейін белен де, пароль да филиппин үйлеріндегі дәстүрлі Рождество әшекейлері болды. Филиппиндегі көптеген шіркеулер Рождествода алтарьларын беленге айналдырады. Оларды мектептерде (онда бала тууының қойылымдары да қойылады), мемлекеттік ғимараттарда, коммерциялық мекемелерде және қоғамдық орындарда кездестіруге болады. Белендер үйлерде, шіркеулерде, мектептерде және тіпті кеңселерде де кездеседі. Офистердегі белендер әртүрлі материалдардан жасалған, Рождество шамдарымен, жұлдыз үшін парольдермен және боялған фондық суреттермен безендіріліп, әсемдеуге болады. Метро Маниланың танымал сыртқы белені – 1952 жылдан бастап Манила қаласындағы Ризал даңғылындағы Манила COD дүкенінің ғимаратында орналасқан белен. 1966 жылы дүкен мен белен Кубао, Кесон қаласына көшірілді. 2003 жылы COD ғимараты жабылғаннан кейін белен Сан-Хуандағы Гринхиллс сауда орталығына көшірілді (2002 жыл). Гринхиллстегі соңғы көрсетілім 2016 жылдың қарашасынан 2017 жылдың қаңтарына дейін болды, содан кейін 2018 жылы Кубаодағы Таймс-сквер паркіне қайта оралды. Бұл белен – жарық пен дыбыспен ұсынылатын қойылым, онда оқиға баяндамашылар арқылы айтылады және фигураларды жоғары-төмен қозғалуы үшін немесе бұру үшін автоматтар қолданылуы мүмкін. Әр жыл сайын оның иесі беленнің тақырыбын өзгертеді, мысалы, жәрмеңке оқиғасы немесе Санта Клаустың саяхаты сияқты түрлі нұсқаларды ұсынады. Тарлак қаласы, Тарлак провинциясы «Филиппиннің Белен астанасы» деп танылады және жыл сайын «Belenísmo sa Tarlac» байқауын өткізеді. Бұл Тарлак қаласының мекемелері мен тұрғындары қатысатын белен жасау конкурсы. Беленнің әртүрлі тақырыптағы алып түрлері маусым бойы Тарлак қаласының мекемелері мен көшелерінде көрсетіледі.
Another traditional Filipino Christmas symbol is the belén—a creche or tableau depicting the Birth of Christ. Derived from the Spanish name for Bethlehem, Belén, it depicts the infant Jesus in the manger, surrounded by the Virgin Mary, St. Joseph, the shepherds, their flock, the Magi and some stable animals, and is surmounted by an angel, the Star or both. Belén were introduced by the Spanish since the 16th century. They are an ubiquitous and iconic Christmas symbol in the Philippines, on par with the parol (Christmas lanterns depicting the Star of Bethlehem) which are often incorporated into the scene as the source of illumination. Both the Belén and the parol were the traditional Christmas decorations in Filipino homes before Americans introduced the Christmas tree. Most churches in the Philippines also transform their altars into a Belén at Christmas. They are also found in schools (which also hold nativity plays), government buildings, commercial establishments, and in public spaces. Belén can be seen in homes, churches, schools and even office buildings; the ones on office buildings can be extravagant, using different materials for the figures and using Christmas lights, parols for the Star, and painted background scenery. A notable outdoor belén in Metro Manila is the one that used to be at the Manila COD department store building in Avenida Rizal in Manila from 1952 until the store and display itself was relocated to Cubao, Quezon City in 1966. In 2003, the belén was transferred to the Greenhills Shopping Center in San Juan when the COD building closed down in 2002. The last known display in Greenhills was held from November 2016 to January 2017, before returning to Cubao in 2018 at the Times Square Park. This belén is a lights and sounds presentation, the story being narrated over speakers set up and most probably using automatons to make the figures move up and down, or turn, etc. Each year, the company owning it changes the theme from the Nativity Story, with variations such as a fairground story, and Santa Claus' journey. Tarlac City, Tarlac is known as the "Belén Capital of the Philippines" holds the annual "Belenísmo sa Tarlac". It is a belén making contest which is participated by establishments and residents in Tarlac. Giant versions of the belén with different themes are displayed in front of the establishments and roads of Tarlac for the entire season.
Карольдік
Филиппинде балалар шағын топтармен үйден-үйге барып, Рождество әндерін орындайды, оны филиппиндер "pangangaroling" деп атайды. Импровизацияланған музыкалық аспаптардың ішінде сымға тізілген алюминий бөтелке қақпақтарынан (танзандар) жасалған дауылпаз бар. "Namamasko po!" деп ән айтып, әншілер үй иелерінен сыйлық монета күтеді. Содан кейін, әншілер жомарт үй иелеріне "Рахмет, рахмет, ang babait ninyo (сіз өте мейірімдісіз), рахмет!" деп ән айтып алғыс білдіреді. Филиппиннің дәстүрлі Рождество әнінің мысалы – "Maligayang Pasko" атты әндер жинағының бір бөлігі, ол көбінесе "Sa maybahay ang aming bati" деп аталады. Ән айту дәстүрі испандық үстемдіктің ұзақ жылдарына барып тіреледі, сол кезде испандық Латын Америкасында осы уақытта кең таралған дәстүрлер филиппин жағдайларына бейімделді.
In the Philippines, children in small groups go from house to house singing Christmas carols, which they called pangangaroling. Makeshift instruments include tambourines made with tansans (aluminum bottle caps) strung on a piece of wire. With the traditional chant of "Namamasko po! ", these carolers wait expectantly for the homeowners to reward them with coins. Afterward, the carolers thank the generous homeowners by singing "Thank you, thank you, ang babait ninyo (you are so kind), thank you!" An example of a traditional Filipino carol is a part of a series known as "Maligayang Pasko", which is commonly called "Sa maybahay ang aming bati". The tradition of carols stems from the long years of Spanish rule, in which traditions practiced in Spanish Latin America during this time of the year were adopted to suit Philippine conditions.
Агуиналдо
Бұл сөз Филиппинде Рождество маусымында қайта-қайта естіледі. Бүгінде бұл термин – жомарт жандардан алынған сыйлық немесе ақша ретінде түсіндіріледі. "Агуинальдо" – испан тіліндегі "бонус" сөзі. Бұл терминнің кеңінен таралуы испан кезеңіндегі филиппин жұмысшыларының Рождество мерекесінде бай жұмыс берушілердің жомарттығынан қосымша төлем алуынан бастау алған болуы мүмкін.
This is a word heard repeatedly during the Christmas Season in the Philippines. Presently, the term is interpreted as gift or money received from benefactors. Aguinaldo is a Spanish term for bonus. Its prevalent use may have originated from Filipino workers of the Spanish era, receiving extra pay from the generosity of the rich employers during the celebration of the Christmas season.