Кіріспе

Американдық фильмдер режиссері

Чарльз Видор (туған аты – Кароли Видор; 27 шілде 1900 – 4 маусым 1959) – венгр кинорежиссері. Оның ең танымал фильмдері: «Көпір» (1929), «Таити тұрғындары» (1942), «Жабайылар» (1943), «Жапсарған бойжеткені» (1944), «Тағы да бірге» (1944), «Есте сақтауға лайық ән» (1945), «21-ге толғандар» (1945), «Гилда» (1946), «Карменнің махаббаты» (1948), «Рапсодия» (1954), «Маған сүйіңіз немесе мені тастаңыз» (1955), «Аққу» (1956), «Жокер ашыққа шықты» (1957) және «Саудагердің қоштасуы» (1957).

Өмір және мансап

Венгрияның Будапешт қаласында Кароли Видор болып туған ол, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия-Венгрия армиясында қызмет етті. Ол үнсіз фильмдер дәуірінің соңғы жылдарында, оның ішінде Алекс Кордамен бірге жұмыс істей бастап көзге түсті. Жиі қате түсінілетін нәрсеге қарамастан, ол режиссер Кинг Видормен (1894–1982) туысқан емес.

Голливудтағы алғашқы мансабы

1922 жылы Видор АҚШ-қа эмиграциялады. Ол ағылшын "Гранд Опера" компаниясында басс-бәрітонмен өнер көрсетті. "Love Song" операсында хор әншісі болып жұмыс істеді, ал "Hudson Bay" портында жұк көтеруші болып еңбек етті. Ол MGM студиясының "Фу Манчуның маскасы" (1932) фильмінде аталмаған режиссерлік жұмыстар атқарды. Франк Капра Видорды "Мистер Смит Вашингтонға барады" (1939) фильмінің екінші топ сахналарын түсіруге шақырды, себебі түсірілім кестеден қалып қойған. Видор Смиттің туған қаласындағы сахналарды режиссерлік етті. "Мен бұрынғы фильмдерге қарағанда осы фильмге көбірек қаржы жұмсадым", - деді ол кейін. Видор "Бірге қайта" (1944) фильмін түсірді, содан кейін Шопеннің өмірінен алынған "Есте сақтау үшін ән" (1945) фильмін жасады, ол үлкен сәттілікке ие болды және Корнел Уайльдты танымал етті. Айрин Даннмен түсірілген "21-ден асып" (1946) фильмінен кейін Видор Хейворт пен Гленн Фордтың басты рөлдерде ойнаған "Гилда" (1946) тағы бір классикалық фильмін түсірді.

Гарри Конмен кездесті

Видор Колумбияның жетекші режиссері болды, бірақ ол продюсер Гарри Кохнмен келіспеді. Мысалы, Кохн Видордың «Джонни О’Клок» фильмін түсіруін қалады, бірақ Видор бас тартты. Сот Видорға қарсы шешім шығарып, жұмысқа қайтаруға міндеттеді. Видор Форд пен Уильям Холденді «Колорадодан келген адам» (1949) фильмінде түсіре бастады, бірақ түсіру кестесі бойынша Кохнмен қайтадан келіспеушілік туды және түсіру барысында тым баяу болғандықтан, оны Левин ауыстырды. Мәселе шешіліп, Видор Хайворт пен Фордпен «Карменнің махаббаты» (1948) атты қымбат фильмде қайта жұмыс істеді. Колумбия Видордың келісімшартындағы опциясын пайдаланды. Ол сондай-ақ «Кеше туылған» фильмінің нұсқасын дайындады және «Жасырын агент» фильмінде бірнеше күн есімдері көрсетілмей жұмыс істеді. 1949 жылдың тамызында Видорға «The Petty Girl» (1950) мюзиклі тапсырылды. Ол оны түсіруден бас тартты, Колумбия оны жұмыстан шеттетуге мәжбүр болды, ал Видор Колумбияға олармен жасасқан келісімшартының аяқталғанын мәлімдеді. (Оның орнына «Шағын қыз» фильмін Левин түсірді). Қыркүйекте Колумбия Видорды келісімшарттан бас тартуына жол бермеу үшін сотқа шақырып, талап қойды.

МГМ

1949 жылдың желтоқсан айында Видор MGM компаниясымен ешқашан іске аспаған "Толқынның ағысы" фильмін режиссерлік етуге келісімшартқа қол қойды. Видор MGM-нің "Бұл үлкен ел" (1951) фильмінің бірнеше режиссерлерінің қатарында болды. Видор Paramount компаниясына өзі дамытқан "Thunder in the East" (1951 жылы түсірілді, 1952 жылы көрсетілді) жобасымен келді, онда Алан Лэдд түсті. Сэм Голдуин оны "Ханс Кристиан Андерсен" (1952) фильмінде пайдаланды, ол үлкен сәттілікке ие болды. Түсірілім аяқталғаннан кейін Видор SPQR романына құқық алып, оны тәуелсіз түсіретінін хабарлады, бірақ фильм іске аспады. MGM-де Видор Элизабет Тейлормен бірге "Rhapsody" (1954) мюзиклын және Рут Этингтің өмірбаяны "Love Me or Leave Me" (1955) фильмін түсірді, ол үлкен жетістікке жетті. Видор Грейс Келлидің соңғы фильмін – "Күлік" (1956) фильмін түсірді. 1956 жылы ол "Нижинскийдің өмірі" фильмін жасау үшін өзінің "Аврора" компаниясын құрғанын жариялады.

Соңғы жылдар

Видор Франк Синатра мен Джо Э. Льюиспен серіктестік құрып, соңғысының өмірбаянына арналған "Жокер жабайы" (1957) фильмін жасады. Синатра мен Видор "Кингс Го Форт" фильмінде қайта жұмыстасу жоспарлаған, бірақ кейін Дэвид О. Селзник Джон Хьюстонның орнына қиындыққа толы "Қош сау, қару" (1957) фильмін түсіру үшін Видорды жалдады. Видордың соңғы фильмі – бұл композитордың тағы бір өмірбаяны "Есте сақтау үшін ән" фильмінің табысын қайталауға жасалған әрекет болды, осы жолы Лист туралы: "Соңғысыз ән" (1960) (бастапқыда "Сақылман жалын" деп аталған). Ол түсірілім басталғалы үш апта өткен соң жүрек талмасынан қайтыс болды.

Тану

Видор Голливудтағы Даңқ аллеясында, 6676 Голливуд бульварында кино өнеріне қосқан үлесі үшін жұлдызымен танымал.