Ішкі қысым: әлеуметтік әділет теориясындағы маңызды түсінік. Қысымға ұшыраған топтардың өзіне-өзіне зиян келтіретін мінез-құлықтары мен стереотиптері. Психологиялық денсаулыққа әсер етеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әлеуметтік әділдік теориясындағы ұғым
Concept in social justice theory
Әлеуметтік әділдік теориясында ішкілендірілген қанаушылық – бұл қанаушылыққа ұшыраған топтың қанаушылардың әдістерін қабылдап, олардың қанаушылық ойларын өздерінің ең жақсы мүдделеріне қарсы қолдануын білдіретін танылған түсінік. Розенвассер (2002) оны қанаушының берген теріс сенімдерін шындық деп қабылдау, қабылдау, сіңіру және енгізу деп анықтайды. Бұл қысымшы ортада әлеуметтену процесінің бір бөлігі ретінде пайда болады. Шеттетуге ұшыраған топтардың мүшелері өз тобына қатысты қанаушылық көзқарасты сіңіріп алып, осының салдарынан өздеріне қатысты теріс стереотиптерді нығайтады. Бұл олардың психоәлеуметтік жай-күйіне және жеке басының қалыптасуына зиян келтіреді, стрестен туындаған, зиянды мінез-құлық реакцияларын тудырып, олардың бейімделу дағдыларын қалыптастыруға әкеледі. Нәтижесінде, олар өздерінің жай-күйлеріне жауапкершілікпен қатыспау арқылы "өзіне шабуыл жасалған сезімді" дамытады және жалғастырады. Сонымен қатар, өзгерістерді ынталандырушылар ретінде белсенді қатысудың болмауы, мысалы, қарсы кеңістіктерді құру және белсенді азаматтыққа қатысу, ұжымның жалпы әл-ауқатын шектеуге әкеледі. Хусейн Булхан ішкілендірілген қанаушылықты былай сипаттайды:
In social justice theory, internalized oppression is a recognized understanding in which an oppressed group accepts the methods and incorporates the oppressive message of the oppressing group against their own best interest. Rosenwasser (2002) defines it as believing, adopting, accepting, and incorporating the negative beliefs provided by the oppressor as the truth. It occurs as a part of socialisation in an oppressive environment. Members of marginalized groups assimilate the oppressive view of their own group and consequently affirm negative self stereotypes. This creates a detrimental impact on their psychosocial well being and self systems, causing them to produce and reproduce stress induced, disadvantageous behavioral responses that lead to the formation of maladaptive habits. As a result, they cultivate and perpetuate an "assaulted sense of self" by not intentionally and deliberately engaging in active responsibility for their own well being. Furthermore, the absence of proactive engagement as catalysts for change, such as fostering counterspaces and practicing active citizenship, hinders the overall welfare of the collective. Hussein Bulhan describes internalized oppression as:
"Кожев өте жақсы түсіндірген ішкілендіру және объективтендіру процестері де қанаушылықтың психологиясына қатысты. Ұзаққа созылған қанаушылық кезінде, қанаушылыққа ұшыраған топ қалауынша немесе қаламағанша қанаушыны ішкілендіреді. Олар оның ережелерін және тыйымдарын қабылдайды, оның бейнесі мен әлеуметтік мінез-құлқын сіңіреді және өздерінің қанаушыларына айналады. Сыртқы қанаушы ішкі қанаушыға айналады. Осы ішкілендіру процесінен қанаушылыққа ұшырағандардың төмендік сезімі туындайды." Аң-сезімнің түріне байланысты, ішкілендірілген қанаушылықтың түрлеріне ішкілендірілген расизм, ішкілендірілген гомофобия, ішкілендірілген сексизм, ішкілендірілген қабілетсіздік және өзіне қарсы антисемитизм жатады. Ішкілендірілген қанаушылықтың ауыртпалығы сегрегация және кемсітушілік сияқты ашық зорлық-зомбылыққа қайта-қайта ұшырау арқылы, сондай-ақ түрлі қысымшы микропроцестер мен жасырын микроагрессиялар (мысалы, қатысудан айыру және шеттету) арқылы күшейеді. Ішкілендірілген расизм – бұл қанаушы нәсілдің өз нәсіліне деген жағымсыз көзқарасын қалыптастыру және қанаушының нәсіліне деген оң көзқарасты дамыту (мысалы, нәсілдік сатқын). Нәтижесінде, бұл адамдардың өзіне жек көру сезіміне және өздерінің нәсілдік тобына жататындығын жоққа шығаруына әкеледі. Ішкілендірілген сексизмде адамдар (әдетте әйелдер) өздерінің мәдениетінде қалыптасқан жынысына қатысты қанаушылық көзқарасты қабылдайды. Мысалы, соластық – әйелдердің өздеріне және басқа әйелдерге қатысты қабылданған жыныстық мінез-құлық ережелерін бұзуын сынауы. Ішкілендірілген қабілетсіздік көбінесе мүгедектердің күнделікті өміріндегі патологиялық сипаттамаларға және қолдаудың жетіспеуіне немесе оның толыққанды болмауына байланысты туындайды. Медициналық мекемелер патологиялық парадигма сияқты жүйелермен байланысты болғандықтан, ішкілендірілген қабілетсіздікті тудыруға және оған ықпал етуге маңызды рөл атқарады, бұл мүгедектердің эмансипациялық өзгерістерді жүзеге асыруға және өзін-өзі тануға тырысуын ғылымға қарсы көзқараспен қарауға себеп болады. Ішкілендірілген қанаушылық иммигранттар арасында да болуы мүмкін, және буынаралық травмаға негізделген, бұл олардың ұрпақтарына да әсер етуі мүмкін. Егер қабылдаушы қоғам шетелдіктің ұлтын, ана тілін немесе мәдениетін бағаламаса, иммигрант өзін төмен сезінеді. Бұл өзін-өзі жек көруге әкелуі мүмкін, ол үстемдік ететін нормаларға артық мойынсұнумен көрінеді. Иммигрант осы жағдайға бейімделуге тырысып, ассимиляция мен аккультурация арқылы өмір сүруге көнеді.
"The processes of internalization and objectification that Kojeve explained so well also are relevant to the psychology of oppression. For in prolonged oppression, the oppressed group willy nilly internalize the oppressor without. They adopt his guidelines and prohibitions, they assimilate his image and his social behaviors, and they become agents of their own oppression. The oppressor without becomes an introppressor an oppressor within. The well known inferiority complex of the oppressed originates in this process of internalization." Depending on the form of discrimination, types of internalized oppression include internalized racism, internalized homophobia, internalized sexism, internalized ableism, and auto antisemitism. The trauma of internalized oppression is amplified by repetitive exposure to explicit violence such as segregation and discrimination, as well as implicitly through various forms of oppressive microprocesses and insidious microaggressions (e. g., privation of inclusion and peripheralizing). Internalized racism is about fostering a negative attitude towards one's own race, created by the oppressing race, and nurturing a positive attitude towards the oppressor's race (e. g., race traitor). As a result, it leads individuals to experience chronic self hatred and deny their membership in their own racial group. In internalized sexism, individuals (generally women) adopt oppressive attitudes towards their gender which are held by their culture. An example is slut shaming, where women criticize transgressions of accepted codes of sexual conduct on themselves and other women. Internalized ableism is often a result of relentless pathologization and lack of or inadequate support disabled people face on a daily basis. The fact the medical establishment is a significant factor that causes and contributes to interalized ableism with frameworks such as the pathology paradigm mean that disabled people trying to enact emancipatory change and self identify are often deemed as "anti science" by individuals and institutions which subscribe to scientism. Internalized oppression may also exist among immigrants, and based upon the transgenerational trauma, it may affect their descendants as well. If the host community devalues a foreigner's ethnic origin, native language or culture, an immigrant is led to feel inferior. This can lead to self hatred, which manifests itself in an exaggerated conformity to dominant norms. An immigrant may cope to it by assimilating and acculturating.
Себептер
Ішкі қысым – "адам өзі жататын топтарға қатысты қанаушылық көзқарастар мен пікірлерді бойына сіңіргенде пайда болатын құбылыс". Бұл "расизм, сексизм, мүмкіндігі шектеулілікке қатысты көзқарас, топтық айырмашылық, гетеросексизм, гендерлік және діни қысым, антисемитизм сияқты әлеуметтік қысымдардың" кез келген үстем топтың пайдасына "егізілгенінен және [олардың] жұмыс істеуінен" туындайды.
Internalized oppression "occurs when a person comes to internalize oppressive prejudices and biases about the identity group(s) to which he or she belongs". It occurs when "[s]ocial oppression such as racism, sexism, ableism, classism, heterosexism, gender and religious oppression, and anti Semitism" are "implanted by and [work] toward the benefit of any dominant group.
Әсерлер
Егер әйелдер өздерін бағынышты, қабілетсіз немесе өз іс-әрекеттерін бақылай алмайтын жайлы ойлайтын адамдармен қарым-қатынаста болса, олар өздерін осылай сезінуі мүмкін, тіпті олардың санасында болмаса да. Іштей сіңірілген қысым өзінің тәуелсіздікке ие еместігіне, билікке лайық еместігіне және жыныстық құштарлықтың нысанасынан артық емес екендігіне сендіреді (жыныстық объективтендіруді қараңыз). Набина Либоу: «Қылмыстық және моральдық бұрмалушылыққа қатысты стереотиптерді іштей сіңірген адамдар өздерін моральдық қоғамда заңнан тыс деп есептеуі мүмкін» және «осы көзқарастарды одан әрі нығайтатын мінез-құлыққа баруы мүмкін» деп жазды. Мұндай стереотиптерді орындау адамды моральдық қағидалардан шеттетуге және оның бұзылған моральдық бейнесін күшейтуге әкеледі. Қылмыстық және моральдық бұрмалушылық туралы стереотиптерді іштей сіңіру кең таралған кінә сезіміне алып келуі мүмкін. Күнделікті сезілетін кінә сезімі депрессия сияқты психикалық денсаулық мәселелеріне ұшыратуы мүмкін, ал кінә сезіміне ұдайы тону ішек майының пайда болуы, глюкозаға төзімсіздік және 2 типті диабеттің дамуы сияқты денсаулық сақтау проблемаларымен байланысты.
"If women are surrounded by people who view them as subordinate, incapable, or lacking control over their actions, women are likely to come to understand themselves in a similar way, even if subconsciously." Internalized oppression fosters the beliefs that the self cannot be autonomous, is unworthy of wielding power, and is little more than an object of sexual gratification (see sexual objectification). Nabina Liebow wrote, "People of color who internalize stereotypes regarding criminality and moral deviance can view themselves as outlaws in the moral community" and may "engage in behavior that further perpetuates these biases Fulfilling these stereotypes further pushes someone outside the moral fold and intensifies one's damaged moral identity [I]nternalizing stereotypes about criminality and moral deviance can lead to a pervasive feeling of guilt Persistent feelings of guilt can result in mental health setbacks such as depression" and "repeated exposure to guilt and similar feelings has been linked with a range of health challenges such as "dysfunctional coping, abdominal obesity, and glucose intolerance complicit in the development of Type 2 diabetes".
Көріністері
Одри Лордтың пікірінше, ішкі қысымның көріністері ерікті оқшаулануды қамтиды. Ол, қысымға ұшыраған топтың ересек мүшелері мен сол топтың жас мүшелері арасындағы қарым-қатынасты "жек көруге, күдік тудыруға немесе шамадан тыс" деп сипаттайды. Бұл ұрпақтар арасындағы айырмашылық "тарихи ұмытылуға" алып келеді, нәтижесінде қысымға ұшыраған азшылықтар оқу процесін қайталап, білімді келесі буынға жеткізе алмайды. Лорд, қанаушылыққа ұшыраған адамдардың "өзінің бір жағын бөліп алып, оны мағыналы тұтас ретінде көрсетуге, ал өзінің басқа жақтарын жасыруға не жоққа шығаруға" ұмтылатынын айтады; олар қоршаған жалған стереотиптерді бұзуға немесе зорлық-зомбылыққа қарсылық білдіруге тартыншақ болуы мүмкін. Ең көп кездесетін көрінісі – өзін-өзі жек көру. Расистік көріністерге "көп қырлы және күшті психологиялық, әлеуметтік және экономикалық өзін-өзі қирату"; "ақтарға мойынұсынуға бейімділік" және "жеткіліксіз қара" сезімі жатады. Өздерін кемсіз, бұзық, қылмыскер және моральдық жағынан лайықсыз деп санайды. Сандра Бартки дене бейнесіндегі, гендерлік өрнектегі және билік қатынастарындағы бұзылыстарды әйелдердегі ішкі сексизмнің көрінісі деп атады.
According to Audre Lorde, manifestations of internalized oppression include voluntary isolation. She describes the relationship between older members of an oppressed group and younger members of the same group as "contemptible or suspect or excess." This generation gap leads to "historical amnesia", with oppressed minorities repeating the learning process and failing to convey knowledge to subsequent generations. Lorde cites oppressed individuals as "encouraged to pluck out some one aspect of [one]self and present this as the meaningful whole, eclipsing or denying the other parts of the self"; they may hesitate to breach the false stereotypes surrounding them or verbalize resistance to violence. The most common manifestation is self hatred. Racial manifestations include "multifaceted and extreme psychological, social, and economic self sabotage"; a tendency to "defer to whites", and feelings of being "not black enough". The self is viewed as a diminished, deviant, criminal and undeserving moral agent. Sandra Bartky identified disturbances in body image, gender expression and power dynamics as manifestations of internalized sexism in women.
Емдеу жолдары
Ол былай дейді: "Маған ең үлкен энергия тек өзімнің барлық жақтарын біріктіргенде ғана қол жетімді болады, ашық түрде, өмір сүрудің нақты көздерінен келетін күштің барлық түрлі өзім арқылы еркін ағып, сырттан таңылған шектеулерсіз, алға және артқа жүріп тұруына мүмкіндік беру арқылы". "Жәбірлеудің ішкілендірілген үлгілерін түп-тамырымен жою үшін" әйелдер "бізбен тең, кем де емес, артық та емес әйелдер арасындағы айырмашылықтарды мойындап, бір-біріміздің айырмашылықтарымызды біздің көзқарастарымызды және ортақ күрестерімізді байыту үшін, биліктің жаңа анықтамаларын және айырмашылықтарға қатысты жаңа қарым-қатынас үлгілерін анықтау және дамыту үшін, жұмыста және күресте өзімізді ашу арқылы, бірақ ортақ мақсаттарды бөлісетін, өзімізден өзгеше деп санайтын адамдармен бірге өзін-өзі анықтауды күшейту керек". Ішкі қысымды түсіну және жеңу үшін Джозеф пен Уильямс "әлеуметтендіру, стереотиптер, ішкілендірілген жәбірлеу және үстемдік мәселелерін таныстыру және талқылау" семинарын өткізді. Бұл "әлеуметтік әділеттілікті дамыту моделі, басқыншы және жәбірленуші топтарының өкілдері бірлесіп, "расизмге қарсы іс-қимыл жоспарын әзірлеуге қатысушыларды" бағыттайтын "басқыншы/жәбірленуші моделін" қолдады". Олар "раса, расизм және ішкілендірілген расизм туралы талқылаудан қалған" қорқынышты "раса туралы ашық, адал, ойлы және терең оймен сөйлесуге" және "жарақатты айту қажеттілігі, шындықты бетке шығару қажеттілігі, бұрыннан бар және қазірге дейін елеусіз қалған тарихқа жарық түсіру қажеттілігі" мәселелерді талқылаудан қорқудан гөрі артық екенін айтты. Ішкі қысымға ұшырағандар өздері қалай бағытталғанын білуі керек, "әр күндік таңдау ретінде ішкілендірілген бағыныштылықты қабылдамау процесіне қатысуды" үйренуі керек.
According to Audre Lorde, "[T]he master's tools will never dismantle the master's house My fullest concentration of energy is available to me only when I integrate all the parts of who I am, openly, allowing power from the particular sources of my living to flow back and forth freely through all my different selves, without the restrictions of externally imposed definition". "To root out internalized patterns of oppression" women must "recognize differences among women who are our equals, neither inferior nor superior, and devise ways to use each other's difference to enrich our visions and our joint struggles to identify and develop new definitions of power and new patterns of relating across difference sharpen[ing] self definition by exposing the self in work and struggle together with those whom we define as different from ourselves, although sharing similar goals". To understand and overcome internalized oppression, Joseph and Williams developed a workshop to "introduce and discuss issues of socialization, stereotyping, internalized oppression, and domination." This "social justice education model encouraged an agent/target model of leadership" in which representatives of the oppressor and oppressed classes joined together to guide "participants in developing a plan of action to address racism." They recommended that fear "left over about discussing race, racism, and internalized racism" be set aside to "talk forthrightly, honestly, reflectively, and thoughtfully about race", and the "need to voice hurt, the need to surface realities, the need to shine light on a history that was and continues to be ignored" is greater than the fear of discussing the issues. The internally oppressed must learn how they have been indoctrinated, to "engage in a process of rejecting internalized subordination as an everyday choice".
Қарым-қатынас теориясы
Француз философы Мишель Фуко "парламенттік институттардың және саяси еркіндіктің жаңа тұжырымдамаларының қалыптасуы қараңғы қарсы күштермен, денеге бағытталған жаңа және бұрын-соңды болмаған тәртіптің пайда болуымен бірге жүрді деп санайды. Қазіргі кезде денеден тек саяси адалдық немесе еңбегінің нәтижелерін бекіту ғана емес, көбірек талап етіледі: жаңа тәртіп денеге еніп, оның күштерін және іс-әрекеттерін реттеуге тырысады, оның қозғалыстарының экономикасын және тиімділігін басқарады. "Бағынышты денелерді" жасау үшін дене қызметінің процестеріне үздірілмейтін күш қолдану қажет, олардың нәтижесіне ғана емес; бұл "биліктің микрофизикасы" дененің уақытын, кеңістігін және қозғалыстарын бөліп, үзеді". XVIII ғасырдың ағылшын философы Джереми Бентамның "Паноптиконы" – Фуко идеяларының теориялық моделі. Оның үнемі бақылауы, сыртқы күштің қысымы арқылы, тұтқынды саналы және тұрақты түрде көрінуге итермелейді, бұл биліктің автоматты түрде жұмыс істеуін қамтамасыз етеді; әрбір адам өзіне өзі түрмеші болады".
French philosopher Michel Foucault "has argued that the rise of parliamentary institutions and of new conceptions of political liberty was accompanied by a darker counter movement, by the emergence of a new and unprecedented discipline directed against the body. More is required of the body now than mere political allegiance or the approbation of the products of its labor: the new discipline invades the body and seeks to regulate its very forces and operations, the economy and efficiency of its movements the production of 'docile bodies' requires that an uninterrupted coercion be directed to the very processes of bodily activity, not just their result; this 'micro physics of power' fragments and partitions the body's time, its space, and its movements". The 18th century English philosopher Jeremy Bentham's Panopticon is a theoretical model of Foucault's ideas. Its constant state of surveillance, imposed by an oppressive external force, serves to induce in the inmate a state of consciousness and permanent visibility that assures the automatic functioning of power'; each becomes to himself his own jailer".