Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теңдестерге бейімделуге ықпал ету
Influencing peers to conform
Теңдестер қысымы – ұқсас мүдделері, тәжірибесі немесе әлеуметтік мәртебесі бар әлеуметтік топтардың мүшелеріне тікелей немесе жанама әсер ету. Теңдес топтың мүшелері адамның сенімдеріне, құндылықтарына, дініне және мінез-құлқына көбірек әсер етеді. Топ немесе жеке тұлға өздерінің көзқарастарын, құндылықтарын немесе мінез-құлқын өзгертіп, ықпал ететін топтың немесе жеке тұлғаның мінез-құлқына сәйкес келуге ұмтылуы мүмкін. Бұл, теңдестер қысымына тап болған адам үшін оң немесе теріс әсерге ие болуы мүмкін. Әлеуметтік топтарға «формалды» мүшелігі бар топтар (мысалы, саяси партиялар, кәсіподақтар, мектептер) және мүшелігі нақты анықталмаған топтар кіреді. Алайда, адамның топқа мүше болуы немесе оған қосылуға тырысуы міндетті емес, теңдестер қысымына ұшырауы мүмкін. Адам көпшілік арасында немесе көптеген топтардың құрамында болып, теңдестер қысымына тап болуы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, жеке тұлғалармен қатар ұйымдар да теңдестер қысымына бейім. Мысалы, ұйым шешім қабылдауда ағымдағы трендтерге сүйеніп, көбірек қолдау табу немесе жаңа топтарды өсіруге тырысуы мүмкін. Теңдестер қысымы кез келген ұлттың, жыныстың және жастың адамдарына әсер етеді. Зерттеушілер балалар мен жасөспірімдерге теңдестер қысымының әсерін жиі зерттейді, ал бұл термин көбінесе осы жас топтарына қатысты қолданылады. Балалар мен жасөспірімдер үшін өздерінің жеке басын табу маңызды екенін түсіну қажет. Әлеуметтік психолог Эриксон жеке тұлғаның рөлдік шатасумен бетпе-бет келетінін, яғни осы балалардың қанағаттану сезімі үшін теңдестерге бейімделуге бейім екенін түсіндіреді. Балалар үшін ең көп зерттелетін тақырыптар – дербес шешім қабылдау қабілеттері. Ал жасөспірімдер үшін теңдестер қысымының жыныстық қатынас және зиянды заттарды қолданумен байланысы жанды түрде зерттелген. Теңдестер қысымын жеке қарым-қатынас арқылы да, цифрлық қарым-қатынас арқылы да сезінуге болады. Әлеуметтік желілер жасөспірімдер мен ересектерге күнделікті қысым көрсету және/немесе оны сезіну мүмкіндігін ұсынады. Әлеуметтік желілерді зерттеуде әлеуметтік топтардың мүшелері арасындағы байланыстар, оның ішінде әлеуметтік медианы пайдалану, ақпарат алмасу және теңдестердің санкциялау механизмдерін жақсырақ түсіну үшін зерттеулер жүргізіледі. Санкциялар ұсынылмайтын көзқарас білдіруден бастап, қорқыту мен физикалық зорлық-зомбылыққа дейін жетеді. Теңдестер санкциялауы оң немесе теріс мінез-құлықты күшейтуі мүмкін. Теңдестер санкциялауының әсері мүшелердің күтілімдеріне және қолданылатын санкцияларға тікелей байланысты. Бұл адамның әлеуметтік желідегі орнына да байланысты болуы мүмкін. Әлеуметтік желіде орталықтағы адамдар ынтымақтасуға бейім, мүмкін бұл желілердің қалыптасуымен байланысты. Алайда, бұл екі жақты процесс, сондықтан олар теріс мінез-құлыққа да қатысуы мүмкін. Мұның себебі – олардың желілерінде қайталанатын әлеуметтік қысым болуы мүмкін.
Peer pressure is a direct or indirect influence on peers, i. e., members of social groups with similar interests, experiences, or social statuses. Members of a peer group are more likely to influence a person's beliefs, values, religion and behavior. A group or individual may be encouraged and want to follow their peers by changing their attitudes, values or behaviors to conform to those of the influencing group or individual. For the individual affected by peer pressure, this can have both a positive or negative effect on them. Social groups include both membership groups in which individuals hold "formal" membership (e. g. political parties, trade unions, schools) and cliques in which membership is less clearly defined. However, a person does not need to be a member or be seeking membership of a group to be affected by peer pressure. An individual may be in a crowd, a group of many cliques, and still be affected by peer pressure. Research suggests that organizations as well as individuals are susceptible to peer pressure. For example, an organization may base a decision off of the current trends to receive more affection or grow a following group. Peer pressure can affect individuals of all ethnic groups, genders and ages. Researchers have frequently studied the effects of peer pressure on children and on adolescents, and in popular discourse the term "peer pressure" is used most often with reference to those age groups. It's important to understand that for children of adolescent age, they are faced with finding their identity. Erikson, a sociopsychologist, explains that identity is faced with role confusion, in other words, these children are trying to find a sense of belonging and are the most susceptible to peer pressure as a form of acceptance. For children, the themes most commonly studied are their abilities for independent decision making. For adolescents, peer pressure's relationships to sexual intercourse and substance abuse have been significantly researched. Peer pressure can be experienced through both face to face interaction and through digital interaction. Social media offers opportunities for adolescents and adults alike to instill and/or experience pressure every day. Studies of social networks examine connections between members of social groups, including their use of social media, to better understand mechanisms such as information sharing and peer sanctioning. Sanctions can range from subtle glances that suggest disapproval, to threats and physical violence. Peer sanctioning may enhance either positive or negative behaviors. Whether peer sanctioning will have an effect depends strongly on members' expectations and the possible sanctions actually being applied. It can also depend on a person's position in a social network. Those who are more central in a social network seem more likely to be cooperative, perhaps as a result of how networks form. However, this goes both ways and so they are also more likely to participate in negative behaviors. This may be caused by the repeated social pressures they experience in their networks.
Балалар
Балалардың өмірінде еліктеудің маңызы зор: өз өмірінде қолданатын дағдылар мен әдістерді үйрену үшін балалар әрдайым айналасындағы мінез-құлық пен көзқарастарды іздеп, оларды қабылдауға тырысады. Басқаша айтқанда, балаларға олардың өмірінде маңызды адамдар әсер етеді, мысалы, достары, ата-аналары, танымал тұлғалар (соның ішінде YouTube қолданушылары), әншілер, бишілер және т.б. Бұл ата-анасы дұрыс тамақтанбайтын немесе белсенді өмір салтын ұстанбайтын балалардың неге ересек болғанда ата-аналары сияқты әдеттерге бейімделе алатынын және неге балалар өте жас кезінде жүруге тырысатынын түсіндіруге болады. Балалар өздерінің әлеуметтік иерархиядағы орнын жас кезінен сезеді: олардың инстинктісі ересектердің пікірлері мен көпшіліктің көзқарастарына бағынуға ұмтылу. Аштің сәйкестік эксперименттеріне ұқсас, мектепке дейінгі балалар тобында жүргізілген зерттеу олардың пікірлерін нақты қате пікірге өзгерту үшін құрбыларының тобының ықпалына түскенін көрсетті. Әр балаға әр бетіне екі суреттен тұратын кітап берілді, сол бетке әртүрлі өлшемдегі жануарлар тобы, ал оң жақ бетке бір жануар салынып, әр баладан жалғыз жануардың мөлшерін көрсетуді сұрады. Барлық кітаптар бірдей көрінді, бірақ соңғы балаға кейде басқа кітап берілді. Балалар өздерінің өлшемдік бағаларын кезекпен айтты, ал сынақтан өтетін баладан соңғы сұрақ қойылды. Алайда, балаға зерттеу жүргізу алдында зерттеушілермен бірлесіп жұмыс істейтін балалар тобы болды. Кейде сынаққа тартылған балалардың бәрі дұрыс емес жауап берді. Ал соңғы бала басқа балалардың көзінше сұрағанда, көбінесе өз құрдастарымен бірдей жауап берді. Алайда, зерттеушімен жеке сөйлескенде, балалар өздерінің пікірлерін құрбыларының қысымына төтеп беруге бекінді. Бұл олардың пікірлерін қалыптастыруда құрбыларының физикалық қатысуының маңыздылығын көрсетеді.
Imitation plays a large role in children's lives; in order to pick up skills and techniques that they use in their own life, children are always searching for behaviors and attitudes around them that they can co opt. In other words, children are influenced by people that are important in their lives, such as friends, parents, celebrities (including YouTubers), singers, dancers, etc. This may explain why children with parents who eat unhealthy or don't live active lifestyles can conform to creating habits just like their parents as young adults, and why children try to walk when very young. Children are aware of their position in the social hierarchy from a young age: their instinct is to defer to adults' judgements and majority opinions. Similar to the Asch conformity experiments, a study done on groups of preschool children showed that they were influenced by groups of their peers to change their opinion to a demonstrably wrong one. Each child was handed a book with two sets of images on each page, with a groups of differently sized animals on the left hand page and one animal on the right hand, and each child was asked to indicate the size of the lone animal. All the books appeared the same, but the last child would sometimes get a book that was different. The children reported their size judgements in turn, and the child being tested was asked last. Before the child was to be tested, however, there was a group of children working in conjunction with the researchers. Sometimes, the children who answered before the test subject all gave an incorrect answer. When asked in the presence of the other children, the last child's response was often the same as his or her peers. However, when allowed to privately share their responses with a researcher, the children proved much more resistant to their peers' pressure, illustrating the importance of the physical presence of their peers in shaping their opinions.
Жасөспірімдік кезең
Жасөспірімдік кезең – адамның құрбы-құрдастарының қысымына ең сезімтал болатын шағы, себебі осы жаста құрбылар мінез-құлыққа зор ықпал етеді, ал құрбылық қысым жасөспірімдік өмірдің айқын белгісі саналады. Өмірінің осы кезеңіне енген балалар алғаш рет айналасындағы адамдарға назар аудара бастайды және өзара қарым-қатынаста пікір қалыптастырудың маңыздылығын сезінеді. Жастардың құрбыларына ұқсауға тырысуы ең көбінесе стиль, талғам, сыртқы түрі, идеологиясы және құндылықтары арқылы көрінеді. Жасөспірімдердің тәуекелге баруының себебі көбінесе құрбылық қысым болады, өйткені мұндай жағдайлар көбінесе құрбылардың арасында орын алады. Бірақ құрбылардың ықпалы оң жаққа да бұрылуы мүмкін, мысалы, балалар қайырымдылыққа көмектесуге, оқуда үлгерімді болуға немесе қоғамдық жұмыстарға қатысуға құрбыларының ықпалымен ұмтылуы мүмкін. Ересек болған соң, құрбылардың пікірінің маңызы төмендейді. Қоғамда қабылданған балалар көбірек оң нәтижелерге жетеді және көптеген мүмкіндіктерге ие болады, бірақ зерттеулер көрсеткендей, әлеуметтік қабылдау (көпшілік арасында болу) топтағы нормаларға байланысты қауіпті мінез-құлыққа түсу мүмкіндігін арттырады. Көпшілікке танымал балалар тобындағылар тәуекелдік, есірткіге байланысты және заңбұзушылық әрекеттерге бейім болуы мүмкін, егер мұндай мінез-құлық олардың тобында мақұлданса. Қысымға ең көп ұшырайтындар – танымал балалар, себебі олар құрбыларының пікіріне ең сезімтал болады, бұл оларды топтың ықпалына осал етеді. Жыныс жасөспірімдерге құрбылық қысымның мөлшеріне де әсер етеді: қыздар киім таңдауы немесе сөйлеу мәнері сияқты топқа ұқсау үшін қысымды күштірек сезінеді. Сонымен қатар, қыздар мен ұлдар өмірінің әртүрлі салаларында әртүрлі қысымға тап болады, бұл әр жыныстың әртүрлі құндылықтары мен басымдықтарын көрсетеді. Бұл никотин мен алкоголь сияқты түрлі заттарға қатысты да айтылады. Бұл байланыс жақсы зерттелген, бірақ оны әсер ететін факторлар да бар. Мысалы, ата-ананың бақылауы заттарды қолданумен кері байланысты; бірақ бақылау жеткіліксіз болған жағдайда, жасөспірімдер заттарды қолдануды бастаған кезде құрбыларының қысымына көбірек бой ұсынады, бірақ тәжірибелік қолданудан тұрақты қолдануға ауысқан кезде бұл әсер азаяды. Колдуэлл және әріптестері бұл зерттеуді кеңейтіп, құрбылық қысымның ата-ананың бақылауы аз болған әлеуметтік жиналыстарда тәуекелділікті арттыратын фактор екенін анықтады, егер адам өзін құрбылық қысымға сезімтал деп санаса. Керісінше, кейбір зерттеулер құрбылық қысымның заттарды қолдануға қарсы қорғаушы фактор бола алатынын көрсетті. Құрбылық қысымның көптеген жағымсыз салдары бар. Аллен және әріптестері 13 және 14 жастағы жастардың құрбылық қысымға бейімділігі болашақтағы құрбылық қысымға жауап беруді ғана емес, сонымен қатар жалпы функционалдықтың кең ауқымын болжайтынын көрсетті. Мысалы, депрессияның көріністері, танымалдылықтың төмендеуі, жыныстық белсенділік және сыртқа шығу мінез-құлқы құрбылық қысымға бейім жасөспірімдерде көбірек байқалады. Айта кетейік, заттарды қолдану да құрбылық қысымға бейімділікпен болжалады, яғни бейімділік жоғары болса, алкоголь мен есірткіні қолдану да жоғары болады.
Adolescence is the time when a person is most susceptible to peer pressure because peers become an important influence on behavior during adolescence, and peer pressure has been called a hallmark of adolescent experience. Children entering this period in life become aware for the first time of the other people around them and realize the importance of perception in their interactions. Peer conformity in young people is most pronounced with respect to style, taste, appearance, ideology, and values. Peer pressure is commonly associated with episodes of adolescent risk taking because these activities commonly occur in the company of peers. Peer pressure can also have positive effects when youth are pressured by their peers toward positive behavior, such as volunteering for charity, excelling in academics, or participating in a service project. The importance of peer approval declines upon entering adulthood. Even though socially accepted children are more prone to experience higher, more frequent, positive fulfillments and participate in more opportunities, research shows that social acceptance (being in the popular crowd) may increase the likelihood of engaging in risky behavior, depending on the norms in the group. Groups of popular children showed an increased propensity to engage in risky, drug related and delinquent behavior when this behavior was likely to receive approval in their groups. Peer pressure was greatest among more popular children because they were the children most attuned to the judgments of their peers, making them more susceptible to group pressures. Gender also has a clear effect on the amount of peer pressure an adolescent experiences: girls report significantly higher pressures to conform to their groups in the form of clothing choices or speech patterns. Additionally, girls and boys reported facing differing amounts of pressures in different areas of their lives, perhaps reflecting a different set of values and priorities for each gender. This has been shown for a variety of substances, including nicotine and alcohol. While this link is well established, moderating factors do exist. For example, parental monitoring is negatively associated with substance use; yet when there is little monitoring, adolescents are more likely to succumb to peer coercion during initiation to substance use, but not during the transition from experimental to regular use. Caldwell and colleagues extended this work by finding that peer pressure was a factor leading to heightened risk in the context of social gatherings with little parental monitoring, and if the individual reported themselves as vulnerable to peer pressure. Conversely, some research has observed that peer pressure can be a protective factor against substance use. Peer pressure produces a wide array of negative outcomes. Allen and colleagues showed that susceptibility to peer pressure in 13 and 14 year olds was predictive of not only future response to peer pressure, but also a wider array of functioning. For example, greater depression symptomatology, decreasing popularity, more sexual behavior, and externalizing behavior were greater for more susceptible teens. Of note, substance use was also predicted by peer pressure susceptibility such that greater susceptibility was predictive of greater alcohol and drug use.
Темекі шегу
Есірткілерді қолданудың себебі тек құрбы-құрдастардың ықпалы ғана емес. Есірткілерді қолдануға қабілеттіліктің генетикалық алғышарттары бар екенін дәлелдейтін мәліметтер бар, сондай-ақ кейбір ғалымдар гендер мен ортаның өзара әрекеттесуін құрбылардың ықпалы тұрғысынан зерттей бастады. Ұлттық деңгейдегі өкілдік үлгіде зерттеу жүргізілген жасөспірімдердің арасында, генетикалық бейімділігі барлардың есірткіге көптеп қолданатын жақын достары болу ықтималдығы жоғары, және олар осындай достардың кері әсеріне осал болуы мүмкін. Нақты кандидат гендерді зерттеу нәтижелері әртүрлі. Мысалы, никотин қолдануды зерттеуде Джонсон және оның әріптестері жоғары тәуекелді аллелі (CHRNA5) бар адамдарда, құрбыларының темекі шегуі никотинге тәуелділікке тигізетін әсері төмен екенін анықтады. Бұл әлеуметтік ортаның есірткіні қолдануды бастау және оны жалғастыру процесінде маңызды рөл атқармайтынын көрсетеді, және осы топтағы адамдарға арналған емдеу шараларын генетикалық ерекшеліктерін ескере отырып жасау қажет.
Substance use is likely not attributed to peer pressure alone. Evidence of genetic predispositions for substance use exists and some have begun to examine gene x environment interactions for peer influence. In a nationally representative sample, adolescents who had a genetic predisposition were more likely to have close friends who were heavy substance users and were furthermore, more likely to be vulnerable to the adverse influence of these friends. Results from specific candidate gene studies have been mixed. For instance, in a study of nicotine use Johnson and colleagues found that peer smoking had a lower effect on nicotine dependence for those with the high risk allele (CHRNA5). This suggests that social contexts do not play a significant role in substance use initiation and maintenance and that interventions for these individuals should be developed with genetics in mind as well
Ішу
Жасөспірімдерге құрбы-құрдастарының ықпалы қаншалықты әсер ететіні жақсы зерттелгенмен, бұл әсердің қай жастан бастап төмендеуі белгісіз болды. Алкоголь немесе есірткі қолдануға құрбылардың қысымы бастауыш мектеп оқушылары мен өте жас жасөспірімдерге олардың қол жеткізімі шектеулі болғандықтан және олардың тәжірибесі аз болғандықтан, аз әсер етеді деп қабылданады. Сэмтер және оның әріптестері 10-18 жас аралығындағы кең ауқымды зерттеуде, құрбылардың қысымына төзімділік шкаласын қолданып, жас ұлғайған сайын, құрбылардың қысымына төзімділік артатынын анықтады. Бұл зерттеу сонымен қатар, қыздардың, әсіресе жасөспірімдік шақтың ортасында (13-15 жас) ұлдарға қарағанда құрбылардың ықпалына көбірек төзімді екенін көрсетті. Жасөспірім ұлдардың құрбылардың қысымына осалдығы, ұлдар арасында есірткі қолданудың жоғары деңгейімен байланысты түсіндіріледі. Қыздар үшін, ата-ананың жағымды және белсенді мінез-құлқы (әлеуметтік қолдау, тұрақты тәртіп) есірткі қолдануға құрбылардың қысымына қарсы тұру қабілетін арттырады. Колледжде алкогольге байланысты құрбылардың қысымы түрлі факторларға байланысты деп есептеледі: үлгі алу, әлеуметтік нормалар және алкоголь ұсыну. Алкоголь ұсыну мейірімділік ретінде қарастырылуы мүмкін, бірақ кейде бұл күшпен жасалған ұсыныс болуы мүмкін. Студенттер өздерінің әлеуметтік жағдайы құрбыларының іс-әрекеттерін орындамаса, төмендеп кеткенін сезінуі мүмкін. Бұл үлгі алуға сәйкес келеді, яғни өзіңізге ұнайтын адамдардың мінез-құлқына еліктеу. Бұл көбінесе студенттер көпшілікке тартымды көріну үшін құрбылардың қысымына бой алдырғанда болады. Соңында, колледж аясында жиі кездесетін, қалыпты әлеуметтік нормалар бар, мысалы, есірткі және ішімдік ішу. Студенттердің ішуіне ең көп қолданылатын түсіндірме – "барлығы солай істейді". Колледжге түскеннен кейін, студенттердің алкогольді тұтыну мөлшерінің артуын көру жиі кездеседі, әсіресе үйде тұрмайтын студенттерде. Олардың ата-аналарының ықпалынан колледждегі құрбыларының ықпалына ауысуы себепті, студенттердің құрбыларын үлгі алуы жиі кездеседі, бұл әлеуметтік ортаға бейімделу үшін үлгі алудың артуынан туындайды.
Though the impact of peer influence in adolescence has been well established, it was unclear at what age this effect begins to diminish. It is accepted that such peer pressure to use alcohol or illicit substances is less likely to exist in elementary school and very young adolescents given the limited access and exposure. Using the Resistance to Peer Influence Scale, Sumter and colleagues found that resistance to peer pressure grew as age increased in a large study of 10 to 18 year olds. This study also found that girls were generally more resistant to peer influence than boys, particularly at mid adolescence (i. e. ages 13–15). The higher vulnerability to peer pressure for teenage boys makes sense given the higher rates of substance use in male teens. For girls, increased and positive parental behaviors (e. g. parental social support, consistent discipline) have been shown to be an important contributor to the ability to resist peer pressure to use substances. It is believed that peer pressure relating to alcohol use in college is caused by a variety of factors including: Modeling, social norms, and being offered alcohol. Offering alcohol can be seen as a kind gesture, but in some cases a forceful one. Students may feel like their social position could become compromised if they don't follow the actions of their fellow peers. This correlates to modeling, a term used to describe the action of copying/imitating the actions of your peers to fit in. This usually occurs when students give into peer pressure to seem more attractive to the perceived majority. Lastly, you have common, socially acceptable norms that frequently occur in college settings such as substance abuse and drinking. One of the most commonly used excuses among students to which why they drink is because "everyone does it". Upon entering college, it's common to see students begin to increase their alcohol intake, especially for those who do not live at home. Because they have shifted from being influenced by their parents to being influenced by their college peers, it's common to see students reflect their peers, most likely due to an increase of modeling to fit in to social settings.
Әлеуметтік психологиялық түсіндірме
"Тұлғалық ауысу эффектісі" деп аталатын әлеуметтік қысым процесінің қалай жұмыс істейтінін түсіндірген әлеуметтік психолог Венди Трейнор, Фестингердің екі маңызды әлеуметтік психологиялық теориясын (ішкі қақтығысты қарастыратын диссонанс және сыртқы қақтығысты қарастыратын әлеуметтік салыстыру) біртұтас жүйеге біріктірді. Трейнордың бастапқы "тұлғалық ауысу эффектісі" гипотезасына сәйкес, әлеуметтік қысым процесі былай жұмыс істейді: топ стандартына сәйкес келмегендіктен туындаған сыртқы қақтығыс (әлеуметтік қабылдамау) қаупіне тап болғанда адамның ішкі үйлесімділігі бұзылады. Осылайша, адам топ стандартына бейімдеседі, бірақ осы сыртқы қақтығысты жойған бойда ішкі қақтығыс пайда болады (өйткені адам өзінің қағидаларын бұзған). Осы ішкі қақтығыстан (өзін-өзі қабылдамаудан) арылу үшін "тұлғалық ауысу" жүзеге асырылады, онда адам топтың қағидаларын өзінің қағидалары ретінде қабылдап, ішкі қақтығысты жояды (бұрын жойылған сыртқы қақтығыстан өзге), үйлесімділікке оралады. Әлеуметтік қысым процесі (қақтығыссыз) үйлесімділік күйінде басталып, аяқталғанымен, қақтығыс пен оны шешу процесінің нәтижесінде адам жаңа тұлғамен – жаңа ішкі қағидалар жиынтығымен кетеді.
A explanation of how the peer pressure process works, called "the identity shift effect," was introduced by social psychologist Wendy Treynor, who weaves together Festinger's two seminal social psychological theories (on dissonance, which addresses internal conflict, and social comparison, which addresses external conflict) into a unified whole. According to Treynor's original "identity shift effect" hypothesis, the peer pressure process works in the following way: One's state of harmony is disrupted when faced with the threat of external conflict (social rejection) for failing to conform to a group standard. Thus, one conforms to the group standard, but as soon as one does, eliminating this external conflict, internal conflict is introduced (because one has violated one's own standards). To rid oneself of this internal conflict (self rejection), an "identity shift" is undertaken, where one adopts the group's standards as one's own, thereby eliminating internal conflict (in addition to the formerly eliminated external conflict), returning one to a state of harmony. Although the peer pressure process begins and ends with one in a (conflict less) state of harmony, as a result of conflict and the conflict resolution process, one leaves with a new identity—a new set of internalized standards.
Әлеуметтік желілер
Әлеуметтік желілер – пір тұтатын жастардың, әсер ету мен қысым көрсетуге арналған үлкен жаңа сандық кеңістік. Зерттеулер әлеуметтік желілерді пайдаланудың түрлі артықшылықтары бар екенін көрсетеді, мысалы, әлеуметтенудің ұлғаюы, жаңа идеялармен танысу және өзіне сенімділіктің артуы. Дегенмен, жарнамалық қысым, тиісті емес мінез-құлыққа немесе әңгімелерге ұшырау, сондай-ақ жалған ақпарат сияқты теріс әсерлердің дәлелдері де бар. Мұндай сандық пір тұтатын жастардың қысымы жастар, ересектер және бизнес арасында болады. Кейде адамдар тәулік бойы қолжетімді болуға немесе мінсіз болуға мәжбүр сезінеді. Бұл цифрлық әңгімеде, әсіресе, басқалардың «ұнату» түймесін қанша рет басатыны адамдарға әсер ететіндіктен, сәйкес келуге қысым туындауы мүмкін. 2014 жылы 13-17 жас аралығындағы 789 респонденттің 39% ұнату және пікір алу үшін мазмұн жариялауға қысым сезінген. Әлеуметтік желілердегі басқалардың өзін қалай көрсетуі жастарды сол қасиеттерді немесе әрекеттерді еліктеуге итермелеуі мүмкін. 2014 жылы 789 респонденттің 40% -ы, 13-17 жас аралығындағылар, әлеуметтік желілерде басқаларға жақсы көріну үшін ғана мазмұн жариялау қажеттігін сезінді. Әлеуметтік желілер мен әлеуметтік топтардың адамдарға әсер ететін тағы бір саласы – өнімдерді сатып алу. Әлеуметтік желілердегі топтардың өнімдерді сатып алуға әсері тіпті жазылымдарға да таралады. Егер әлеуметтік желідегі топтың бір мүшесіне сыйлық ретінде жазылымдық өнімді сол топтың басқа мүшесі берсе, сыйлық алған адам жазылым төлемін қабылдап, қызмет үшін ақы төлеуі мүмкін. Кейбір зерттеулер әлеуметтік желілердің Қытайдағы тұтынушылардың сатып алу шешімдеріне әлемнің басқа елдеріне қарағанда күштірек әсер ететінін көрсетеді. Сонымен қатар, қытайлық тұтынушылар әлеуметтік желідегі достарының жақсы пікірін көрген жағдайда, олар тауарды сатып алу мүмкіндігін қарастырады. Кейбір елдерде әлеуметтік желілерді пайдалану деңгейі өте төмен немесе мәдениеттерде оған онша мән берілмейді. Осының салдарынан, сандық пір тұтатын жастардың қысымының күші мен әсері әлем бойынша әртүрлі болуы мүмкін. Жалпы алғанда, бұл тақырыпты және оның жаһандық ауқымын зерттеу жұмыстары шектеулі.
Social media provides a massive new digital arena for peer pressure and influence. Research suggests there are a variety of benefits from social media use, such as increased socialization, exposure to ideas, and greater self confidence. However, there is also evidence of negative influences such as advertising pressure, exposure to inappropriate behavior and/or dialogue, and fake news. These versions of digital peer pressure exist between youth, adults and businesses. In some cases, people can feel pressure to make themselves available 24/7 or to be perfect. Within this digital conversation there can be pressure to conform, especially as people are impacted by the frequency of times others hit the like button. In 2014, 39% of the 789 respondents, in ages 13 17, felt pressured to post content for likes and comments. The way others portray themselves on social media might lead to young people trying to mimic those qualities or actions in an attempt to conform. In 2014, 40% of 789 respondents, in ages 13 17, felt the need to only post content to look good to others on social media. Another area in which social media and social network groups influence people is in the purchasing of products. The effects of social networking groups on purchasing products even translates to subscriptions. If a subscription based product was given to a member of an online social networking group as a gift by another member of the same group, the person receiving the gift is more likely to adopt the cost of the subscription and keep paying for the service. Some research suggests social media has a greater influence on purchasing decisions for consumers in China than in other countries in the world. In addition, Chinese consumers say that they are more likely to consider buying a product if they see it discussed positively by friends on a social media site. Some countries have a very low usage rate of social media platforms, or have cultures that do not value it as highly. As a result, the power and impact of digital peer pressure may vary throughout the world. Overall, there is limited research on this topic and its global scope.
Холокост
Холокост – геноцидтердің ең танымалдарының бірі. 1940 жылдары Адольф Гитлер басқарған нацистік Германия Еуропадағы еврей халқына қарсы жүйелі тазалау науқанын бастады, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін шамамен алты миллион еврейді өлтірді. Холокостқа кейбір немістердің кінәлі екені анық; СС офицерлері мен сарбаздары еврей геноцидіне қатысып, жазалаушылар, түрме күзетшілері және еврейлерді жасырғандарды іздеушілер ретінде әрекет етті. Кітабының соңында Браунинг 101-ші батальонның іс-әрекеттеріне қатысты теориясын ұсынады: авторитет пен әріптестердің қысымы – күшті мәжбүрлеу құралы болды. Біріншіден, нацистік басшылық елдің сарбаздарының психологиялық денсаулығын сақтауға тырысты, сондықтан сарбаздарды осы кісі өлтірулерге мәжбүрлемеді. Неміс қатарларында атыс жасағына немесе еврейлерді іздеу тобына қосылудан бас тартқан сарбаздар мен полиция қызметкерлеріне ешқандай жағымсыз салдар болған жоқ. Оларға басқа немесе қосымша міндеттер жүктеліп, кейде олардың "батылсыздығын" айыптап, сөзбен қорланды. Офицерлерге ресми санкция берілмегенімен, жазаны орындай алмау – "әлсіз" көшбасшының белгісі екені жақсы білінетін, сондықтан олар жоғарылаудан шеттетілетін. Екіншіден, 101-ші батальон командирі майор Трапп осы іс-әрекеттерге қатысудан сарбаздарын қорғауға тырысты, тіпті осыған қарсы шыққандарды қолдады. Ол "еврейлерді іздеу" және шабуылдарға тек еріктілер ғана қатысатынын қадағалады. Браунинг өзінің тұжырымын кеңейту үшін Милграмның авторитет туралы эксперименттеріне сүйенді. Трапптың аса күшті авторитет еместігін мойындаған Браунинг, нацистік басшылық пен "жоғарғы деңгейден" берілген бұйрықтарға назар аударды. Сонымен қатар, Браунингтің талдауы бойынша, көптеген сарбаздар өз міндеттерінен бөлініп қалмауының себебі – әріптестердің қысымы болды, полиция қызметкерлері өз жолдастарының алдында "бетін жоғалтқысы келмеді". Кейбіреулер бірді атып тастап, жұмыстан кеткені, бірден қорқақ болудан жақсы деп есептеді. Кейбір жоғары лауазымды офицерлер еврейлерді өлтіруден бас тартқандарды жек көретін, ал жазалауға таңдалғандар немесе еврейлерді іздеуге жіберілгендер нағыз "ер" саналды және оларға мақтау айтылды. Кейбіреулер үшін міндеттен бас тарту олардың отандастарының ауыртпалығын көтеруі керек дегенді білдірді, ал жолдастарын тастап кетуден қорқу және кінә сезімі оларды өлтіруге итермеледі. Ол әріптестердің немесе авторитеттің қысымы қарапайым немістердің осындай іс-әрекеттерге қатысуын түсіндіре алмайды деп санайды. Оның пікірінше, 101-ші батальон полиция қызметкерлерінің (және осыған ұқсас жағдайдағылардың) өлтіру үшін олардың барлығы іске толық беріліп, жартылай жүрекпен емес болуы керек. Ол былай деді: "Адамды бір нәрсе жасауға қысым ету үшін, басқалардың бәрі оны істегісі келуі керек. Әриптестердің қысымы, әрине, жеке адамдарға немесе шағын топтарға әсер етуі мүмкін, бірақ бұл көпшіліктің оған дайын болуына байланысты. Сондықтан әріптестердің қысымы туралы аргумент өзіне қайшы. Егер халықтың көпшілігі еврейлерді өлтіргісі келмеген болса, онда оны жасамауға теңдестер қысым болған болар еді" (37). Мысалы, Ниждов қаласында полиция батальоны неміс полициясын өлтіргеніне кек ретінде оннан астам қарт поляктарды өлтірді. Сондықтан полиция батальонындағы немістердің еврейлерге ғана қарсы екендігін айту қиын. Неміс-канад тарихшысы Рут Беттина Бирн Волкер Риесспен бірлесіп, Голдхагеннің Людвигсбургтегі мұрағаттық деректерін тексерді. Олардың нәтижелері оның қолданыстағы жазбаларды таңдау және бағалаудағы кездейсоқтығын, ал бастапқы дереккөздердің толық жиынтығына қарағанда, растайды. Сонымен қатар, Холокост тарихшысы Конрад Квит Голдхагеннің неміс антисемитизміне ғана назар аударуы оны басқа факторларды қарастырудан алдыртты деп санайды. Ол мысал ретінде яһуди еместердің қырғынын келтіреді: "[Голдхаген] "Евтаназия бағдарламасы" аясында мүгедектерді өлтіру, 2,7 миллион совет тұтқындарын жою, ромаларды жою немесе "Германия халқы мен ұлтының" жаулары деп саналатын жүздеген мыңдаған басқа адамдарды өлтірудегі "Гитлердің ерікті қылмыскерлерінің" мотивтерін жарыққа шығармайды. Неміс жауапкершілігіне баса назар аудару Голдхагенге басқа ұлттардың [мысалы, латыштардың] геноцидке қатысуға дайындығын назардан тыс қалдыруға мүмкіндік береді, олар ауқымды жергілікті әріптестер армиясынан тартылып, әйелдер мен балаларды өлтіру сияқты "кір жұмысты" орындауға жиі шақырылды және олар көп жағдайда өз неміс әріптестерін қатыгездігі мен спонтанды зорлық-зомбылығымен басып өтті".
The Holocaust is one of the most well known of genocides. In the 1940s, Nazi Germany, led by Adolf Hitler, began a systematic purge against the Jewish people living in Europe, killing around six million Jews by the end of World War II. It is clear that some Germans are culpable for the Holocaust; SS officers and soldiers clearly bought into the Jewish genocide and participated as executioners, jailers, and hunters (for hiding Jews). At the end of his book, Browning supplies his theory on 101's actions: a combination of authoritative and peer pressure was a powerful coercive tool. First, the Nazi leadership wanted to keep the country's soldiers psychologically healthy, so soldiers were not forced to commit these murders. Throughout the German ranks, nothing negative happened to the soldiers and policemen who refused to join in on a firing squad or Jewish search party. They would simply be assigned other or additional duties, and perhaps subject to a little verbal abuse deriding their "cowardice". For the officers, no official sanction was given, but it was well known that being unable to carry out executions was the sign of a "weak" leader, and the officer would be passed for promotions. Second, Major Trapp, the head of Battalion 101, consistently offered protection from committing these actions, even so far as supporting one man who was blatantly and vocally against these practices. He established "ground" rules in which only volunteers were taking on 'Jewish Hunts" and raids. Browning relies on Milgram's experiments on authority to expand his point. Admitting that Trapp was not a particularly strong authority figure, Browning instead points to the Nazi leadership and the orders of the "highest order" that were handed down. Furthermore, according to Browning's analysis, one reason so few men separated themselves from their task was peer pressure—individual policemen did not want to "lose face" in front of their comrades. Some argued that it was better to shoot one and quit than to be a coward immediately. Some superior officers treated those who did not want to execute Jews with disdain; on the other hand, those selected for the executions or Jewish hunts were regarded as real "men" and were verbally praised accordingly. For some, refusing their tasks meant that their compatriots would need to carry the burden and the guilt of abandoning their comrades (as well as fear of ostracization) compelled them to kill. He does not believe that peer pressure or authoritative pressure can explain why ordinary Germans engaged in these actions. He believes that in order for the policemen in Battalion 101 (and those in similar situations) to kill, they must all be fully committed to the action—no half heartedness. As he notes,<blockquote>"For that matter, for someone to be pressured into doing something, by peer pressure, everyone else has to want to do it. Peer pressure can, of course, operate on isolated individuals, or small groups, but it depends upon the majority wanting to do it. So the peer pressure argument contradicts itself. If the majority of the people hadn't wanted to kill Jews, then there would have been peer pressure not to do it" (37). For example, in the town of Niezdow, the Police Battalion executed over a dozen elderly Poles in retaliation for the murder of a German policeman. It is less clear, then, if the Germans in the Police Battalion are antagonistic only towards Jews. The German Canadian historian Ruth Bettina Birn has—in collaboration with Volker Rieß— checked Goldhagen's archival sources from Ludwigsburg. Their findings confirm the arbitrary nature of his selection and evaluation of existing records as opposed to a more holistic combination of primary sources. Furthermore, Konrad Kwiet, a Holocaust historian, argues that Goldhagen's narrow focus on German anti Semitism has blinded him to other considerations. He points to the massacres of non Jews as an example:"[Goldhagen does not shine light] on the motives of “Hitler’s willing executioners” in murdering disabled people within the so called “Euthanasia Program”, in liquidating 2.7 million Soviet prisoners of war, in exterminating Romas or in killing hundreds of thousands of other people classified as enemies of the “German People and Nation”. The emphasis on German responsibility allows Goldhagen to push aside the willingness of genocidal killers of other nationalities [such as Latvians] who, recruited from the vast army of indigenous collaborators, were often commissioned with the task of carrying out the ‘dirty work’, such as the murder of women and children, and who, in many cases, surpassed their German masters in their cruelty and spontaneous brutality".
Руанда геноциді
1994 жылы Руандада геноцид болды, хуту және тутси этностары арасында этникалық зорлық-зомбылық орын алды. Басты соғысқа қатысушылар – хутулар болды, алайда, көптеген этникалық қақтығыстар сияқты, барлық хутулар тутсилерді өлтіргісі келмеді. Аман қалған Мектильде хутулардың жағдайын былай сипаттады: 10% көмектесті, 30% мәжбүр болды, 20% тартынды, ал 40% ынталы болды. Ынталыларға сыйлықтар берілді, ал қарсыластарына жазалау жүйесі қолданылды. Профессор Бхавнани пікірінше, бұл – топтық қадағалау арқылы күшін беретін мінез-құлық нормасы. Батыс мектептеріндегі әріптестердің қысымынан өзгеше, Руанда геноцидінде, тутсилер мен хутулар аралас некелерде тұрған жағдайда, қысым мәжбүрлеу арқылы жүзеге асты. Геноцидке қатыспаған немесе тутсилерді зорлық-зомбылықтан қорғаған хутулар мүліктерінен айырылып, зорталды, түрмеге қамалды немесе өлтірілді. Дегенмен, жағдай толығымен осылай емес. Үкіметтің әлеуметтік мәселелердегі азаматтардың күнделікті өміріне тым күшті араласуы геноцидтің жылдам таралуына мүмкіндік берді және бастапқыда геноцидке қатыспағысы келгендердің кейбіреулерінің ниетін бұзды. Біріншіден, геноцид алдында руандалықтардың тәртіп сезімі апталық «умуганда» (ұжымдық жұмыс) сессиялары арқылы қалыптастырылып, нығайтылды. Бұл сессияларда режим мен оның басшыларын мақтау және қоғам үшін түрлі ұжымдық іс-шаралар ұйымдастырылды. Билікке құрмет және шектен шығудан сескену – геноцидке дейінгі Руанданың берік мәдени құндылықтары болды және осы іс-шараларға енгізілді. Екіншіден, олардың әлеуметтік сәйкестікке ұмтылысы геноцидке дейінгі онжылдықтарда әлеуметтік және саяси жағынан одан да артты. Шаруаларға не және қашан егін салу керектігі туралы нақты нұсқау берілді және осы талаптарды орындамаған жағдайда айыппұл салынды. Бұл факторлар геноцидтің жылдам қарқынына ықпал етті. Ең маңыздысы, түрлі себептермен топтар арасында этникалық шиеленістер болды: жерді бөлу (егіншілікке қарсы мал өсіруге арналған жерлер) және Руанданың негізгі экспорттық тауары – кофе бағасының төмендеуі. Бұл мәселелер бұрыннан бар қақтығыстар тарихымен күшейді. Хабиаримананың екінші республикасын құруымен билікте болған бұрынғы тутсилер бірден қуылды, ал расизм – көпшілік хутуларды заңды үкімет билігінде ұстаудың себебі ретінде ұсынылды. Соның салдарынан, соғыс басталғанда хутулар өз теңдестеріне қатысты расизм тұжырымымен танысты. Руандадағы бөліну жүздеген жылдар бойы күшейді. Туци патшасы Кигели IV 1800 жылдары бельгиялық отарлау кезінде Руанда билігін орталықтандырды. Бельгиялықтар түрлі нәсілдер туралы идеяны таратып, тутси еркектеріне қоғамда көшбасшы болуға мүмкіндік берді.
The Rwandan genocide occurred in 1994, with ethnic violence between the Hutu and Tutsi ethnicities. The primary belligerents were the Hutu; however, as with most ethnic conflicts, not all Hutu wanted to kill Tutsi. A survivor, Mectilde, described the Hutu breakdown as follows: 10% helped, 30% forced, 20% reluctant, and 40% willing. For the willing, a rewards structure was put in place. For the unwilling, a punishment system was in effect. The combination, Professor Bhavnani argues, is a behavioral norm enforced by in group policing. Instead of the typical peer pressure associated with western high school students, the peer pressure within the Rwandan genocide, where Tutsi and Hutu have inter married, worked under coercion. Property destruction, rape, incarceration, and death faced the Hutu who were unwilling to commit to the genocide or protected the Tutsi from violence. However, the complete situation is a little more nuanced. The extreme control of citizens' daily lives by the government in social affairs facilitated the rapidity of the genocide's spread and broke down the resolve of some who initially wanted to have no part in the genocide. First, prior to the genocide, Rwandans' sense of discipline was introduced and reinforced through weekly umuganda (collective work) sessions, involving praise for the regime and its leaders and a host of collective activities for the community. Respect for authority and the fear of stepping out of line were strong cultural values of pre genocide Rwanda and so were included in these activities. Second, their value of social conformity only increased in the decades leading up to the genocide in both social and political manners. Peasants were told exactly when and what to farm and could be fined given any lack of compliance. These factors helped to drive the killing's fast pace. Most importantly, there were already ethnic tensions among the groups for a variety of reasons: conflicts over land allocation (farming versus pasture) and declining prices of Rwanda's main export: coffee. These problems combined with a history of previously existing conflict. With the introduction of the Second Republic under Habyarimana, former Tutsis in power were immediately purged, and racism served as an explanation as keeping the majority Hutu in legitimate government power. As a result, when the war came, the Hutu were already introduced to the concept of racism against their very own peers. The division in Rwanda was reinforced for hundreds of years. King Kigeli IV, a Tutsi, centralized Rwandan power in the 1800s, just as Belgian colonization was taking place. The Belgian furthered the message of distinct races, allowing Tutsi men to remain the leaders in the society.
Дауыс беру
Құрбы-құрдастарының қысымы адамдарды сайлауға тартуда (үйден-үй аралап, телефон арқылы қоңырау шалудан гөрі) ерекше тиімді болуы мүмкін. Гербер, Грин және Лаример 2006 жылы 180 000-нан астам Мичиган отбасысын қамтыған кең ауқымды зерттеу жүргізді, онда төрт түрлі тәсіл қолданылды: біреуі – дауыс беруге еске салу, екіншісі – дауыс беруге еске салу және олар зерттелуде екенін хабарлау, үшіншісі – отбасы мүшелерінің барлығының дауыс беру тарихын тізімдеу, ал төртіншісі – отбасы мүшелері мен олардың көршілерінің дауыс беру тарихын тізімдеу. Соңғы тәсіл көршілер арасындағы қысымға баса назар аударды; көршілер тізімдер арқылы бір-бірінің дауыс беру әдеттерін көре алатындықтан, «дауыс беру – қоғам үшін жақсы» деген әлеуметтік норма жеке адамдардың құрбыларының дауыс бермеуін сынауы мүмкін деген қауіппен үйлеседі. 29,7% құраған базалық көрсеткішпен (тек дауыс беруге еске салу) салыстырғанда, құрбы-құрдастардың қысымын қолданған тәсіл отбасы мүшелерінің арасындағы сайлаушылардың үлесін 8,1 пайыздық тармаққа (37,8%-ға) арттырды, бұл жеке кездесулер мен телефон арқылы қоңырау шалудың нәтижелерінен асып түседі. Тод Роджерс, Дональд П. Грин, Каролина Феррероза Янг және Джон Терновски (2017) жүргізген ұқсас ауқымды зерттеуде 2012 жылғы Висконсин штатының губернатор сайлауы кезінде әлеуметтік қысымды пошта арқылы жіберудің әсері зерттелді. Әлеуметтік қысымды қамтитын хаттарда «Біз сізге және сіздің көршілеріңізге кім дауыс береді және кім дауыс бермейді екенін жариялау үшін осы хатты жіберіп отырмыз» деген сөздер келтірілген. Ұйымдық зерттеушілер ірі корпорациялар арасында да ұқсас құбылысқа тап болды: ірі компаниялардың басшылары мен менеджерлері өздерінің саласындағы немесе бас кеңсесі орналасқан қаладағы ұқсас ұйымдарға корпоративтік қайырымдылықтың дұрыс деңгейін анықтау үшін жүгінеді, ал кішкентай көлемде қайырымдылық жасағандар қысық көрінуі және олардың беделіне нұқсан келтіруі мүмкін.
Peer pressure can be especially effective (more so than door to door visits and telephone calls) in getting people to vote. Gerber, Green, and Larimer conducted a large scale field experiment involving over 180,000 Michigan households in 2006 and four treatments: one was a reminder to vote, one was a reminder to vote and a note informing them that they were being studied, one that listed the voting records for all potential household individuals, and finally one that listed the voting records for the household individuals and their neighbors. The final treatment emphasized peer pressure within a neighborhood; neighbors could view each other's voting habits with the lists, and so the social norm of "voting is best for the community" is combined with the fear that individuals' peers would judge their lack of voting. Compared to a baseline rate of 29.7% (only the voting reminder), the treatment that utilized peer pressure increased the percentage of household voters by 8.1 percentage points (to 37.8%), which exceeds the value of in person canvassing and personalized phone calls. A similar large scale field experiment conducted by Todd Rogers, Donald P. Green, Carolina Ferrerosa Young, and John Ternovski (2017) studied the impact of a social pressure mailing in the context of a high salience election, the 2012 Wisconsin gubernatorial election. Social pressure mailers included the line, “We’re sending this mailing to you and your neighbors to publicize who does and does not vote.”
Organizational researchers have found a generally similar phenomenon among large corporations: executives and managers of large companies look to similar organizations in their industry or headquarters city to figure out the appropriate level of corporate charitable donations, and those that make smaller donations might be seen as stingy and suffer damage to their reputations.