Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия тілінің аймақтық түрлері, Италия тілдерінің ықпалында
Regional varieties of the Italian language, influenced by the languages of Italy
Аймақтық итальян тілі (itaˈljaːno redʒoˈnaːle) – итальян тілінің кез келген аймақтық түрі. Осындай жергілікті тілдер мен стандартты итальян тілі әлеуметтік-тілдік континуум бойынша өзара байланысты, және оларды ұлттық тілге дейін пайда болған, немесе оның аймақтық түрлеріне дейін Италияның жергілікті, иммигрант емес тілдерімен шатастыруға болмайды. Осы тілдердің ішінде, түрлі тоскан, корсика және Орталық итальян диалектілері тілдік ерекшеліктері жағынан стандартты итальян тіліне белгілі бір дәрежеде жақын, себебі соңғысы флоренция тілінің жетілдірілген түріне негізделген. Аймақтық итальян тілінің әртүрлі формалары түпкілікті тілдің негізгі субстратынан туындаған фонетикалық, морфологиялық, синтаксистік, прозодиялық және лексикалық ерекшеліктерге ие.
Regional Italian (, itaˈljaːno redʒoˈnaːle) is any regional variety of the Italian language. Such vernacular varieties and standard Italian exist along a sociolect continuum, and are not to be confused with the local non immigrant languages of Italy that predate the national tongue or any regional variety thereof. Among these languages, the various Tuscan, Corsican and Central Italian lects are, to some extent, the closest ones to standard Italian in terms of linguistic features, since the latter is based on a somewhat polished form of Florentine. The various forms of Regional Italian have phonological, morphological, syntactic, prosodic and lexical features which originate from the underlying substrate of the original language.
Италияның аймақтық және тілдері
Өңірлік итальян тілі мен Италияның нақты тілдерінің арасындағы айырмашылықты, көбінесе дұрыс емес түрде диалекттер деп аталатындардың, мысалы, келесі жағдаймен түсіндіруге болады: Венецияда қолданылатын тілде "біз келе жатырмыз" деген сөз тіркесі "sémo drio rivàr" деп аударылады, бұл стандартты итальян тіліндегі "stiamo arrivando" тіркесінен мүлдем өзгеше. Венето аймағының өңірлік итальян тілінде осы сөз тіркесі "stémo rivando" немесе "siamo dietro ad arrivare" болып айтылады. Италияның басқа аймақтарында да осы қарым-қатынас сақталады: стандартты итальян тілінің жергілікті нұсқаларына көбінесе жергілікті тілдің әсері тиеді, ол дыбыстану, морфология, синтаксис және сөздік қоры тұрғысынан итальян тілінен өте ерекшеленуі мүмкін. Стандартты итальян тілін жақсы білетін адам әдетте өңірлік итальян тілін де жақсы түсіне алады, бірақ аймақтық тілдерді түсінуге қиналады.
The difference between Regional Italian and the actual languages of Italy, often imprecisely referred to as dialects, is exemplified by the following: in Venetian, the language spoken in Veneto, "we are arriving" would be translated into sémo drio rivàr, which is quite distinct from the Standard Italian stiamo arrivando. In the regional Italian of Veneto, the same expression would be stémo rivando or siamo dietro ad arrivare. The same relationship holds throughout the rest of Italy: the local version of standard Italian is usually influenced by the underlying local language, which can be very different from Italian with regard to phonology, morphology, syntax, and vocabulary. Anyone who knows Standard Italian well can usually understand Regional Italian quite well, while not managing to grasp the regional languages.
Шығу тегі
Қазіргі Италияның көптеген аймақтарында ежелгі римдіктер Италия мен аралдарды жаулап алғанға дейін әртүрлі тілдік субстраттар болған: Солтүстік Италияда бұрын Галлия Цисальпина ("Альп тауларының осы жағындағы Галлия") деп аталатын аймақтарда лигуриялық, венециандық және келттік тілдердің іздері болған; Орталық Италияда умбрия және этрусктің тілдерінің іздері болған; Оңтүстік Италия мен Сицилияда тиісінше оск және итальяндық грек тілдерінің іздері болған; ал Сардинияда жергілікті (нурагикалық) және пуникалық тілдердің іздері болған. Бұл тілдер өз аумақтарында Рим империясының ресми тілі – латынның креолдануына әсер етті. Сицилия мектебі, сицилия тілін қолданып, бұрыннан белгілі болғанмен, 14-шы ғасырда Флоренцияның тоскан диалектісі беделге ие болды, себебі Данте Алигиери, Франческо Петрарка және Джованни Боккаччо осы тілде маңызды шығармалар жазды: «Құдай комедиясы», «Канзониере» және «Декамерон». Итальян тілі, осылай анықталған, орта ғасырдың соңында бүкіл жарты аралда, Сицилия мен Корсикада әдеби және беделді тіл ретінде тарала бастады. Ал Сардинияға ол 18-шы ғасырдың екінші жартысында (1760 ж.) ғана белгілі бір тәртіппен енгізілді, осы кезде аралдың билігі Савой үйіне өтті. Венециялық Пьетро Бембо «Prose nelle quali si ragiona della volgar lingua» (1525) еңбегінде флоренция тілін жарты аралдың тілі ретінде анықтады, онда Петрарканы үлгі ретінде көрсетті. Дегенмен, итальян тілі әдеби тіл болғандықтан, Тоскана мен Корсикадан басқа, сөйлеу тілі емес, жазбаша тіл ретінде қолданылды. Біртұтас итальян тілінің халық арасында таралуы – негізінен «мәдени» флоренция тілінен алынған бір ұлттық тілді жақтаған Алессандро Манцонидің басты мақсаты болды. Парижде көп жылдар өмір сүрген Манцони француз тілінің (астананың диалектісі ретінде анықталған) өте тіршілігі бар екенін, оны қала көшелерінде қарапайым адамдардың сөйлейтінін байқады. Ал итальяндықтардың әдеби итальян тіліне ұқсас сөйлейтін жалғыз қаласы Флоренция болды, сондықтан ол итальяндықтар ұлттық тілдің негізі ретінде флоренция тілін таңдауы керек деп ойлады. Италия жарты аралы мен аралдарда көптеген роман және роман емес аймақтық тілдерде сөйленді, олардың әрқайсысының өз жергілікті диалектілері болды. Итальян тілі сөйлеу тілі ретінде Милан мен Римнің екі «тілдік зертханасында» қалыптасты, олар ішкі көші-қонның орталығына айналды. Иммигранттарға жергілікті тұрғындармен және басқа иммигранттармен қарым-қатынас жасау үшін ұлттық тіл – лингва франка ретінде ғана қалды. Бірлескеннен кейін итальян тілі бастауыш мектептерде оқытыла бастады және оны қарапайым адамдардың қолдануы едәуір өсті, сонымен қатар жаппай сауаттылық деңгейі көтерілді. Стандартты итальян тілінің аймақтық тілдермен араласуының нәтижесінде итальян тілінің аймақтық түрлері де пайда болды. Әртүрлі аймақтық тілдерді халық өзінің әдеттегі сөйлеу құралы ретінде 1950 жылға дейін сақтап келді, одан кейін сауаттылықтағы жетістіктер мен теледидар хабарларының пайда болуы итальян тілінің, әдетте оның аймақтық түрлерінде, кеңінен таралуына әкелді.
Many contemporary Italian regions already had different substrata before the conquest of Italy and the islands by the ancient Romans: Northern Italy had a Ligurian, a Venetic, and a Celtic substratum in the areas once known as Gallia Cisalpina "Gallia on this side of the Alps"; Central Italy had an Umbrian and Etruscan substratum; Southern Italy and Sicily had an Oscan and Italic Greek substratum respectively; and finally, Sardinia had an indigenous (Nuragic) and Punic substratum. These languages in their respective territories contributed in creolising Latin, the official language of the Roman Empire. Even though the Sicilian School, using the Sicilian language, had been prominent earlier, by the 14th century the Tuscan dialect of Florence had gained prestige once Dante Alighieri, Francesco Petrarca (Petrarch) and Giovanni Boccaccio all wrote major works in it: the Divina Commedia, the Canzoniere and the Decameron. Italian, defined as such, began to spread and be used as a literary and prestigious means of expression across the whole peninsula, Sicily and Corsica in the late Middle Ages; on the other hand, it would be introduced to Sardinia by a specific order only in the second half of the 18th century (1760), when the island's ownership passed over to the House of Savoy. It was up to Pietro Bembo, a Venetian, to identify Florentine as the language for the peninsula in the Prose nelle quali si ragiona della volgar lingua (1525), in which he set up Petrarch as the perfect model. Italian, however, was a literary language and so was a written rather than spoken language, except in Tuscany and Corsica. The popular diffusion of a unified Italian language was the main goal of Alessandro Manzoni, who advocated for a single national language mainly derived from "cultured" Florentine language. Having lived in Paris for many years, Manzoni had noticed that French (defined as the capital's dialect) was a very lively language, spoken by ordinary people in the city's streets. On the other hand, the only Italian city where even the commoners spoke something similar to literary Italian was Florence, so he thought that Italians should choose Florentine as the basis for the national language. Many Romance and non Romance regional languages were spoken throughout the Italian Peninsula and the islands, each with their own local dialects. Italian as a spoken language was born in two "linguistic labs" consisting of the metropolitan areas in Milan and Rome, which functioned as magnets for internal migration. Immigrants were only left with the national language as a lingua franca to communicate with both the locals and other immigrants. After unification, Italian started to be taught at primary schools and its use by ordinary people increased considerably, along with mass literacy. The regional varieties of Italian, as a product of standard Italian mixing with the regional languages, were also born. The various regional languages would be retained by the population as their normal means of expression until the 1950s, when breakthroughs in literacy and the advent of TV broadcasting made Italian become more and more widespread, usually in its regional varieties.
Италияның аймақтық тілінің ерекшеліктері
Тіл білімінде нақты шекараларды белгілеу өте қиын, және осы шектегі операция жеке құбылыстар үшін (мысалы, дыбыстың айтылуы) орындалуы мүмкін, бірақ барлығы үшін емес: абстракцияларға жүгіну қажет. Жалпы алғанда, изоглосс – тілдік құбылыстың шекарасын көрсететін көзге көрінбейтін сызық. Дәстүрлі түрде Ла Специя – Римини деп аталатын (бірақ қазіргі уақытта Масса – Сенигалия сызығына қарай жылжып жатқан) сызық Оңтүстік Еуропа үшін маңызды изоглосс болып табылады, ол осы құбылыстар бойынша басқалардан ерекшеленетін ұқсас құбылыстармен сипатталатын тілдер мен диалекттердің үздіксіздігін шектейді. Бұл көзге көрінбейтін сызық тек диалектік топтардың арасындағы шекараны ғана емес, сонымен қатар, бір жағынан Солтүстік аймақтық итальян тілін, екінші жағынан Орталық және Оңтүстік аймақтық итальян тілін анықтау үшін де қолданылады, стандартты итальян тілінен айырмашылығы – семантикалық мағынада қолданылады.
Establishing precise boundaries is very difficult in linguistics, and this operation at the limit can be accomplished for individual phenomena (such as the realization of a sound), but not for all of them: it is necessary to proceed in part by abstractions. In general, an isogloss is an imaginary line that marks the boundary of a linguistic phenomenon. The line traditionally referred to as La Spezia Rimini (though it is currently moving to the Massa Senigallia line) is an important isogloss for Southern Europe, which delimits a continuum of languages and dialects characterized by similar phenomena that differ from others for these same phenomena. This imaginary line is used here to define not only a boundary between dialect groups, but also between Northern regional Italian on the one hand and Central and Southern regional Italian on the other. as it is used with a semantic sense in contrast to that of standard Italian.
Тоскана
Тосканада, әсіресе Флоренцияда, тосканалық горгия өте жақсы белгілі. Яғни, дауыссыз консонанттардың пост-вокалды жағдайда жұмсаруы, тіпті сөздің басында да, егер алдыңғы сөз дауыстымен аяқталса: la casa "үй", оның толық жоғалуына дейін. Стандартты итальян тіліндегі uo дифтонгының болмауы да (ova, scola, bona, foco, uova, scuola, buona, fuoco орнына) фонологиялық сипатта, ал синтаксисте көрсету есімдерінің үш бөліктен тұратын жүйесі қолданылады: questo ("бұл") – сөйлеушіге жақын нәрсені көрсету үшін (бірінші жақ), codesto (басқа диалектілерде жоқ) – сөйлес адамға жақын нәрсені көрсету үшін (екінші жақ), немесе quello "сол" – екеуінен де алыс нәрсені көрсету үшін (үшінші жақ). Тосканалық стереотип – бірінші жақ көпше түрінде жеке есімдікке ұқсас формаларды қолдану: (noi) si va noi andiamo ("біз барамыз") орнына, өткен шақта (noi) si è andati, сондай-ақ екінші жақ жекеше есімдігі ретінде te-ні tu орнына қолдану: Te che fai stasera? ("Кешкісін не істейсің?") tu che fai stasera? ("Сен кешкісін не істейсің?") орнына. Сонымен қатар, Тоскананы қоса алғанда, бірнеше аймақтарда әйел есімінен бұрын артикль қолданылады (la Elena, la Giulia); мұндай қолданыс Тосканадан басқа аймақтарға белгілі адамдардың, әсіресе өткеннің тегінен бұрын қолданылған кезде тарады (il Manzoni). Сөздікте spenge ("сөндіреді") орнына spegne, giocattolo ("ойыншық") орнына balocco, percosse немесе botte ("сабыру") орнына busse, sabbia ("құм") орнына rena, panno ("мақта") орнына cencio сияқты сөздер қолданылады. Тоскананың тарихи диалектілері (Корсика тілін қоса алғанда) итальян тілімен бірдей тілдік жүйеге жатады, стандартты тілмен салыстырғанда маңызды морфологиялық, синтаксистік немесе лексикалық айырмашылықтары шамалы. Осының салдарынан, Италияда Тосканадан алыс жерлердегідей, жергілікті роман тілдері мен аймақтық итальян тілінің өзара түсіністігіне елеулі кедергілер жоқ.
In Tuscany and especially in Florence, the Tuscan gorgia is very well known. That is, the lenition of the occlusive consonants in the post vocalic position, including at the beginning of the word if the previous word ends up by vowel: la casa "the house" , even to its total disappearance. Also phonological in nature are forms without the diphthong uo of Standard Italian (ova, scola, bona, foco instead of uova, scuola, buona, fuoco), while in the syntax a tripartite system of demonstrative adjectives is in use: questo ("this") to indicate something close to the speaker (first person), codesto (lost in other varieties) for something close to the contact person (second person), or quello "that" for something far from both (third person). A Tuscan stereotype is use of forms resembling the impersonal for the first person plural: (noi) si va instead of noi andiamo ("we are going"), past tense (noi) si è andati, and use of te rather than tu as second person singular subject pronoun: Te che fai stasera? rather than Tu che fai stasera? ("What are you doing tonight?"). Also typical of several areas including Tuscany is the use of the article before a female given name (la Elena, la Giulia); such use passed from Tuscany to other regions when used before the surname of well known people, particularly of the past (il Manzoni). In the vocabulary there is the use of spenge instead of spegne ("extinguishes") or words like balocco instead of giocattolo ("toy"), busse instead of percosse or botte ("beatings"), rena instead of sabbia ("sand"), cencio instead of panno ("cloth"). The Tuscan historical dialects (including Corsican) belong to the same linguistic system as Italian, with few substantial morphological, syntactic or lexical differences compared to the standard language. As a result, unlike further from Tuscany in Italy, there are no major obstacles to mutual intelligibility of the local Romance languages and Regional Italian.
Орталық Италия, Оңтүстік Италия және Сицилия
Орталық және Оңтүстік аймақтық итальян тілінде мұрындық дауыссыздардың орнына аффрикатты дауыссыздар қолданылуымен сипатталады (мысалы, *insolito* орнына *inˈsɔːlito*), сондай-ақ *g* және *b* әріптерінің екі рет қайталанғандығы (*abile* орнына *abile*, *regina* орнына *reˈdʒiːna*). Күнделікті оңтүстік тілінде кең таралған ерекшелік – сөздердің соңғы буынының түсірілуі (мысалы, *ma'* – *mamma* үшін ("ана"), *professo'* – *professore* үшін ("профессор"), *compa'* – *compare* үшін ("дос, жақын"). Континентальдық Оңтүстік Италияда жабық және ашық дауыстылардың таралуы әртүрлі (*"giòrno"* сөзіндегі ашық *o* дыбысы, мысалы, Кампанияда кең таралған), ал Калабрияда, Салентода және Сицилияда жабық дауыстылар мүлдем жоқ, сөйлейтіндер тек ашық дауыстыларды ғана қолданады. Басқа аймақтарда айтылудың стандарттан айырмашылықтары шағын (бірақ маңызды) және біртекті емес; Адриатика теңізі жағасында бұл айқынрақ көрінеді, мысалы, Абруццоның орталық-шығыс бөлігінде (Киети, Сульмона), Апулияның орталық-солтүстік бөлігінде (Фоджа, Бари, Таранто) және Базиликатаның шығыс бөлігінде (Матера). Мұнда "силлабикалық изохронизм" құбылысы байқалады: еркін буындағы дауыстылардың барлығы жабық, ал жабық буындағылардың барлығы ашық айтылады (мысалы, *un póco di pòllo* орнына *un pòco di póllo* – "бірқатар тауық"). Тіпті Терамо аймағында (Абруццоның солтүстігі) және Пескараға дейін дауыстылар бір ашық дыбыспен айтылады (мысалы, *dove volete andare stasera?*), бұл Сицилия мен Калабрияның фонетикалық ерекшеліктерімен түсіндірілмейтін сәйкестік көрсетеді, бірақ олардың арасында тікелей байланыс жоқ. Бұрын айтылғандай, екі дауыстының арасындағы *s* әрқашан дауыссыз болады, сондай-ақ қазіргі уақыттың орнына өткен шақ қолданылуы жиі. Оңтүстік Италияда, Римнен Калабрияға дейін, иелік есімдіктері жиі есімнен кейін орналасады: мысалы, *il libro mio* ("менің кітабым") *il mio libro* орнына. Орталық және Оңтүстік Италиядағы аймақтық итальян тілінің тағы бір ерекшелігі – дауыстылардың арасындағы /tʃ/ дыбысының аффрикаттануы, сөз ішінде де, сөздердің шекарасында да. Италияның толық жарты аралында, Тосканадан Сицилияға дейін, *luce* сөзі *ˈluːtʃe* емес, жай ғана *luce* деп, ал *la cena* сөзі *la ˈtʃeːna* емес, сондай-ақ *la cena* деп айтылады, бұл солтүстік Италияда және стандартты итальян тіліндегі айтылудан өзгеше.
Central and Southern regional Italian is characterized by the usage of the affricate consonants in place of fricatives after nasal consonants (insolito instead of inˈsɔːlito), and by the doubling of the g's and b's (abile instead of ˈaːbile, regina instead of reˈdʒiːna). A popular trait in the everyday southern speech is the usage of the apocope of the final syllable of the words, (ma' for mamma "mom", professo' for professore "professor", compa' for compare "buddy, homie" etc.). In continental Southern Italy there is a different distribution of closed and open vowels (The pronounce "giòrno" with an open o is very widespread in Campania for example), while in Calabria, Salento and Sicily closed vowels are completely missing and speakers just pronounce open vowels , while in the other regions the discrepancies with the pronunciation Standards are minor (albeit relevant) and non homogeneous; on the Adriatic side is more evident, as in certain areas of central east Abruzzo (Chieti Sulmona), largely in central northern Apulia (Foggia Bari Taranto), and in eastern Basilicata (Matera) where it is present The so called "syllabic isocronism": free syllable vowels are all pronounced closed and those in close syllables all open (see the well known example un póco di pòllo instead of un pòco di póllo "a bit of chicken"); Even in the Teramo area (northern Abruzzo), and up to Pescara, the vowels are pronounced with a single open sound (for example dove volete andare stasera? , Thus showing an inexplicable coincidence with the phonetic outcomes of Sicily and Calabria, although there is no direct link with them. As already mentioned here, the intervocalic s is always voiceless, and the use of the preterite is also frequent instead of the use of the present perfect. In continental southern Italy, from Rome down to Calabria, possessive pronouns often are placed after the noun: for example il libro mio instead of il mio libro ("my book"). Another characteristic of regional Italian varieties in central and southern Italy is deaffrication of /tʃ/ between vowels, both word internally and across word boundaries. In almost all peninsular Italy from Tuscany to Sicily luce is pronounced rather than ˈluːtʃe, la cena is pronounced instead of la ˈtʃeːna as it is pronounced in northern Italy and in standard Italian.
Сардиния
Сардиния тілі (және арал тұрғындары дәстүрлі түрде сөйлейтін кез келген басқа тіл) мен итальян тілі арасындағы айқын тілдік қашықтықтан туындап, сардиниялықтардың осы тілдердің қарым-қатынасынан пайда болған итальян тілінің нұсқасы өзіндік этнолект және социолект болып есептеледі, себебі итальян тілінен өзгешеліктері жергілікті, ал емес Солтүстік немесе Оңтүстік итальяндық нұсқаларында кең таралған емес. Сардиния тілінің фонетикалық ерекшеліктері және сардиниялық сөздердің итальян тілінде қолданылуы, әсіресе олар итальян тіліне бейімделген жағдайда (мысалы, tzurpu "соқыр" және scimpru "саңғырау" сөздері ciurpo және scimpro болып өзгеруі), диастратикалық спектрдің төменгі деңгейінде орналасады. Бұл нұсқаның қолданылуы, білім деңгейі төмен топтарда кең таралған болса да, екі тілді сардиниялықтар тарапынан оң бағаланбайды, олар оны сардиниялық немесе итальяндық деп санамай, "бұзылған итальян" деген мағына беретін italianu porcheddìnu ("шошқаша итальян") деп атайды. Сардиниялық итальян тілінде етістіктің сардиниялық (және латын) тіліндегі ережелерге сәйкес кері орналасуы жиі кездеседі, ал итальян тілінде субъект-етістік-объект реті қолданылады. Көбінесе көмекші етістік сөйлемнің соңында орналасады, әсіресе сұрақ және таңдану сөйлемдерінде (мысалы, Uscendo stai? – "Шығып бара жатырсың ба?", Stai uscendo? емес; Studiando stavo! – "Оқып жатырмын!", Istudiende fia! емес, Stavo studiando!; Legna vi serve? – "Ағаш керек пе?", Linna bos serbit? емес, Avete bisogno di un po' di legna?). Сұрақ сөйлемдерінде сардиниялық totu сөзінен алынған pleonastic tutto "барлығы" сөзінің қолданылуы да жиі кездеседі (мысалы, Cosa tutto hai visto? – "Не көрдің?", Ite totu as bidu? емес, Cosa hai visto?). Ағылшын тіліндегідей, қазіргі уақытты білдіру үшін essere "болу" етістігі қолданылады (мысалы, Sempre andando e venendo è! – "Ол үнемі келіп-кетіп жүр!", Semper/Sempri andande e beninde est! емес, Sta sempre andando e venendo!). Себебі, осы аймақтық нұсқада қазіргі уақытты білдіру үшін stare етістігімен құрылған конструкция белгілі бір уақытта жүріп жатқан іс-әрекетті емес, жақын арада орын алатын нәрсені білдіреді (мысалы, Sto andando a scuola – "Мен мектепке бара жатырмын" емес, "Мен мектепке баруға дайынмын"). Итальян тіліне жат ерекшеліктері бар antiphrastic сөз тіркестерінің қолданылуы да жиі кездеседі, мысалы, già (Сард. jai / giai) бөлшегі, неміс тіліндегі ja schon сияқты, ирониялық мақсаттарда, мысқылдау үшін қолданылады (мысалы, Già sei tutto studiato, tu! – "Сен өте білімдісің!", Jai ses totu istudiatu, tue! – "Сен өте надансың және өзіңді-өзің жоғары бағалайсың!"; Già è poco bello! – "Ол әдемі емес!", Jai est pacu bellu! – "Ол өте әдемі!"). Сондай-ақ, итальян тіліне сөзбе-сөз аударылған сардиниялық ерекше идиомалық сөз тіркестерінің болуын ескеру керек (мысалы, Cosa sembra? – "Қалай көрінеді?", Ite paret? – "Қалайсың?", Come stai? емес; Mi dice sempre cosa! – "Ол мені үнемі сөкпейді!", Semper cosa mi narat! емес, Mi rimprovera sempre!; Non fa! – "Мүмкін емес!", Non fachet! / Non fait! емес, Non si può!). Бұл сөз тіркестері басқа аймақтан келген итальяндықтар үшін түсініксіз болуы мүмкін. Бұрын айтылғандай, сардиниялық және басқа жергілікті сөздер (итальяншаланған немесе емес) итальян тілінің аймақтық нұсқаларында да кездеседі (мысалы, porcetto – сардиниялық porcheddu / porceddu, scacciacqua – сардиниялық parabba / paracua "жаңбырлық", continente "Құрлық" және continentale "Құрлық тұрғыны"). Кейбір сөздер сөйлеушінің сардиниялық тілдегі зат есімдердің жекеше және көпше түрінің қалай жасалатынын түсінбеуінен туындаған, түпнұсқа тіл туралы білімі жоқтығын көрсетеді (мысалы, "una seadas", "un tenores"). Фонетикалық ерекшеліктерге келетін болсақ, Сардинияда қолданылатын итальян тілінің нұсқасы стандартты итальян тіліндегі жеті дауысты жүйеге қарағанда, сардиниялық тілдегі бес дауысты жүйесіне сәйкес келеді, дауыстылардың ұзындығы бойынша айырмашылықсыз. Метафония да байқалады: тониктік e және o дауыстылары жабық дауыстылармен (i, u) келгенде жабық дыбысқа ие, ал ашық дауыстылармен (a, e, o) келгенде ашық дыбысқа ие. Итальян тіліндегі синтаксистік двойничество ережесін қолдану кезінде гиперкоррекция да жиі кездеседі, дауыстылар арасындағы t, p, v, c әріптерінің ұзаруы байқалады. Дауыстылар арасындағы дыбыс өзгеруі Солтүстік Италиядағыдай.
Based on the significant linguistic distance between the Sardinian language (and any other traditionally spoken by the islanders) and Italian, the Sardinian influenced Italian emerging from the contact between such languages is to be considered an ethnolect and sociolect of its own, as features divergent from Italian are local in origin, not attributable to more widespread Northern or Southern Italian varieties. While Sardinian phonetics and the introduction of Sardinian words in a full Italian conversation are prevalent, especially if they are Italianised in the process (e. g. tzurpu "blind" and scimpru "dumb" becoming ciurpo and scimpro), the regional Sardinian variety of Italian embracing the most diverging syntactic and morphological changes is situated at the low end of the diastratic spectrum, and its usage, though relatively common among the less educated, is not positively valued by either bilingual Sardinian speakers, who regard it as neither Sardinian nor Italian and nickname it italianu porcheddìnu ("piggy Italian", standing for "broken Italian"), or Italian monolinguals from Sardinia and other parts of the country. Sardinianised Italian is marked by the prevalence, even in common speech, of the verb's inversion, following rules of Sardinian (and Latin) but not Italian, which uses a subject verb object structure. The (often auxiliary) verb usually ends up at the end of the sentence, especially in exclamatory and interrogative sentences (e. g. Uscendo stai?, literally "Going out are you? ", from the Sardinian Essinde ses?, instead of Stai uscendo? ; Studiando stavo! "Been studying have I! ", from Istudiende fia!, instead of Stavo studiando! ; Legna vi serve? "In need of some wood are you?" from Linna bos serbit?, instead of Avete bisogno di un po' di legna?). It is also common for interrogative sentences to use a pleonastic tutto "all", from the Sardinian totu, as in Cosa tutto hai visto? "What all have you seen?" from Ite totu as bidu? compared with the standard Italian Cosa hai visto?. The present continuous makes use of the verb essere "to be" as in English rather than stare (e. g. Sempre andando e venendo è! "Always walking up and down she/he is!" from Semper/Sempri andande e beninde est! compared with the standard Italian Sta sempre andando e venendo! ): that is because the present continuous built with verb stare does not, in such regional variety, express the idea of an action ongoing at a certain point, but rather something that will take place in the very near future, almost on the point of happening (e. g. Sto andando a scuola with the meaning of "I'm about to go to school" rather than "Right now as we speak, I'm going to school"). It is also common to use antiphrastic formulas which are alien to Italian, by means of the particle già (Sard. jai / giai) which is similar to the German use of ja schon especially for ironic purposes, in order to convey sardonic remarks (e. g. Già sei tutto studiato, tu! "You're so well educated!" from Jai ses totu istudiatu, tue! which roughly stands for "You are so ignorant and full of yourself! ", or Già è poco bello! "He/It is not so beautiful!" from Jai est pacu bellu! meaning actually "He/It is so beautiful!"). One also needs to take into consideration the presence of a number of other Sardinian specific idiomatic phrases being literally translated into Italian (like Cosa sembra? "What does it look like?" from Ite paret? meaning "How do you do?" compared to the standard Italian Come stai?, Mi dice sempre cosa! "She/He's always scolding me!" from the Sardinian Semper cosa mi narat! compared to the standard Italian Mi rimprovera sempre!, or again Non fa! "No chance!" from Non fachet! / Non fait! compared to standard Italian Non si può! ), that would make little sense to an Italian speaker from another region. As mentioned earlier, a significant number of Sardinian and other local loanwords (be they Italianised or not) are also present in regional varieties of Italian (e. g. porcetto from the Sardinian porcheddu / porceddu, scacciacqua from the Sardinian parabba / paracua "raincoat", continente "Mainland" and continentale "Mainlander" with reference to the rest of the country and its people as well, etc.). Some words may even reflect ignorance of the original language on the speaker's part when referring to a singular noun in Italian with Sardinian plurals, due to a lack of understanding of how singular and plurals nouns are formed in Sardinian: common mistakes are "una seadas", "un tenores", etc. Regarding phonology, the regional Italian spoken in Sardinia follows the same five vowel system of the Sardinian language without length differentiation, rather than the standard Italian seven vowel system. Metaphony has also been observed: tonic e and o have a closed sound whenever they are followed by a closed vowel (i, u), and they have it open if they are followed by an open one (a, e, o). Hypercorrection is also common when applying the Italian rule of syntactic gemination; intervocalic t, p, v, c are usually elongated. Intervocalic voicing is the same as in Northern Italy, that is .