Кіріспе

Девондағы өзен, Англия

Кулм өзені Девон Редлендс аймағынан, Англияның Девон округы арқылы ағып өтеді және Ексе өзенінің ең ұзын саласы болып табылады. Ол Сомерсеттегі RAF Culmhead әскери базасының жанындағы Blackdown Hills төбелеріндегі бұлақтан бастау алып, батысқа қарай Хемёк, содан кейін Кулмсток (Кулм аңғарында) және Уффкулмге дейін ағады. Өзен оңтүстікке бұрылып, Калломптон қаласынан (және M5 тас жолы бойымен) өтеді, Киллертон паркінің солтүстік шекарасын бойлап Эксетер қаласының солтүстік-батыс жағында Ексе өзенімен қосылады. Өзеннің аты өзеннің ирек-бұйра жолына байланысты "торт" немесе "байлау" деген мағынаны білдіреді деп есептеледі.

Өзен ағысы

Кулм өзені Кулмхедке жақын батпақты далада басталады (1-сурет). Өзеннің бастауынан төрт жарым миль жерде ені 1,5 метрге жетеді (2-сурет). Гладхайс қаласында өзен екі аркалы көпірдің астынан ағып өтеді (3-сурет). Шамамен жарты мильдей кейін Мадфорд өзенінің сулары Кулмға қосылады. Осы жерден өзен екі жағасында орналасқан Кулмсток ауылына дейін жалғасады, онда өзеннің тереңдігі кем. Уффкулмде өзен тік боймен ағып, ағысы баяулайды. Спратфорд бұлағы, сулары оңтүстікке қарай аққан, Уиллэнд маңында Кулмпен қосылады, содан кейін өзен Таутоннан Эксетерге дейінгі қазіргі негізгі темір жол (бұрынғы Ұлы Батыс темір жолы) бойымен аңғарын бөліседі. М5 автожолы темір жолмен қатар созылады, ал олар екеуі де Калломптон сауда қалашығынан өтеді. Бұл жерде өзен көп бұрылады және су тасуға бейім. Кеншам үйіне жақын Хелеге жеткенге дейін шағын Уивер өзені шығыстан Кулмға құяды. Ол Хеледегі қағаз фабрикасының астынан ағып өтеді. Сток-Кенонның солтүстігінде өзен көп иректерге ие. Хеледен оңтүстікке қарай автожолды қалдырып, өзен мен темір жол Эксетерге бірге жүреді, бірақ сонда Кулм Сток-Кеноннан төмен Экс өзенімен бірігеді (4-сурет).

Әдебиеттегі "Кулм"

Р. Д. Блэкмордың "Перликросс" романы Үстіңгі Кулм аңғары негізінде жазылған. Перликомб – Хемиок, Перликросс – Калмсток, ал Перлитон – Уффкулм.