Кіріспе

1963 жылғы авиациялық апат

Swissair Flight 306 рейсі, Sud Aviation SE 210 Caravelle III ұшағы, «Шаффхаузен» деп аталды, Цюрихтен Женева арқылы Римге бағытталған халықаралық жоспарлы рейс болған. 1963 жылдың 4 қыркүйегінде Дюрренаш, Аргау қаласының жанында ұшып көтерілгеннен кейін көп ұзамай апатқа ұшырады, нәтижесінде борттағы 80 адам қаза тапты.

Уақыт шкаласы

Цюрих әуежайында ұшақ сағат 06:00 UTC-де ұшып кетуі тиіс болған кезде қалың тұман болды. 06:04-те ұшаққа 34-ші ұшу-қону жолағына жетекші көліктің артынан жүруге рұқсат берілді. 06:05-те экипаж 34-ші ұшу жолағының жартысына дейін жүріп, тұманды тексеру үшін, содан кейін ұшу орнына қайта оралуға ниеттенгендерін хабарлады. Тұманды тарату мақсатында жоғары қозғалтқыш қуаты қолданылды. 06:12 шамасында ұшақ 34-ші ұшу жолағына оралды және ұшуға рұқсат алды, ол 06:13-те орындалды, және 150 ұшу деңгейіне (шамамен 15 000 фут (4572 м)), оның круиздік биіктігіне көтеріле бастады. Төрт минуттан кейін жердегі адамдар ұшақтың сол жағынан ақ түтін шыққанын байқады. Ұзақ өтпей сол қанатынан ұзын жалын алаулады. 06:20 шамасында ұшақ шамамен биіктікке жетіп, төмендеуге кірісіп, әлсіз солға бұрылыс жасады, содан кейін биіктікті тез жоғалта бастады. Одан кейін ол соңғы, тік құлауға түсті. 06:21-де "Мейдей" хабарламасы жіберілді. 06:22-де ұшақ Дюрренештің шетінде, шамамен Цюрих әуежайынан жерге құлады.

Мүмкін себеп

Ұшақтың тежегіштері рулдау кезінде қозғалтқыштың толық қуаты қолданылғаннан кейін қызып кетті. Бұл магний дөңгелектерінің жарылуына әкеп соқты, олардың бірі ұшуға дайындалу кезінде ұшу жолағында жарылды. Қону шассисін жиналтқан кезде, шасси бөліміндегі гидравликалық желілер зақымдалды. Бұл жарылған дөңгелектердің немесе көтерілу кезінде қалған дөңгелек дискілерінің жарылуынан туындады. Содан кейін, төгілген гидравликалық сұйықтық қызып кеткен қону шасси дискілерімен жанасқанда тұтанды. Өрт шасси бөліміне, содан кейін қанатқа зиян келтірді.

Нәтиже

Осы апаттың салдарынан барлық "Каравель" ұшақтары өртенбейтін гидравликалық сұйықтықтарды пайдалану үшін қайта жабдықталды. Бұл апат Цюрих кантонындағы Хумликон шағын ауылына зор қайғы әкелді: оның 217 тұрғынының 43-і (халықтың 20 пайызы) Женева маңындағы фермалық сынақ алаңына сапар үшін ұшаққа отырған. Қаза тапқандардың арасында жергілікті кеңестің барлық мүшелері, жергілікті мектеп тақтасының барлық мүшелері және ауылдық пошта бөлімінің қызметкері болды. Жетім қалған бірнеше бала туыстарының күтіміне берілді, ал алтауы басқа жерге көшуге мәжбүр болды, олардың барлығы дерлік жақын туыстарымен бірге тұрды. Жергілікті шаруашылықтарды күтіп-ұстау мәселелері де туындады, бірақ көрші ауылдардан адамдар көмектесті. Жергілікті кәсіпорындардан оқушылар, студенттер, өрт сөндірушілер, әскершілер, скауттар, теміржолшылар мен полиция қызметкерлері, сондай-ақ мектеп оқушылары және тіпті шетелден еріктілер жәрдемдесті. Шамамен 600 тонна картоп қолмен жиналды, жүгері бағасыздалды және жаңа егістіктің тұқымы уақтылы себілді. Апаттан кейін бір айдан астам уақыт өткен соң, қалған 52 сайлаушы жаңа кеңес сайлады.