Кіріспе

Вино түрі Beaujolais nouveau (/b//oʊ//ʒ//ə/'/l//eɪ// //n//uː/'/v//oʊ/ BOHzhəLAY nooVOH, boʒɔlɛ nuvo) – Францияның Божоле аймағында өндірілген Гаме жүзімінен жасалған қызыл шарап. Бұл жаңа өнім шарабы, ол сатуға қарашаның үшінші жұмасында шығарылу алдында небәрі бірнеше апта ғана ашытылады. Дистрибьюторлар әлемдік нарықтарға алғашқы бөтелкелерді жеткізу үшін бәсекелеседі.

Тарих

1800 жылдары Божоле өсірушілері егін жинау аяқталуын тойлау үшін сол жылы жасалған жас шараппен тост көтеріп жиналатын. (Бұл француз дәстүрінің бір бөлігі – vin de primeur, яки "жаңа өнім шараптары", олар егін жинау жылында-ақ шығарылады, және Францияда 55 аталымға оны жасауға рұқсат берілген). Осы кезеңде Лион қаласының барлары мен мейрамханалары қыркүйек айында сығылып, қарашада ішуге дайын болған бұл жаңа Божоле шарабының бочкаларын сатып алатын. Шарап ыдыстарға құйылып, содан кейін ішілетін. Бочкалар кейде Саона өзені арқылы ғана жеткізілетін. 1937 жылы Божоле AOC құрылғаннан кейін, AOC ережелері Божоле шарабын егін жинау жылының 15 желтоқсанынан кейін ғана ресми түрде сатуға болатынын білдірді. Бұл ереже 1951 жылдың қараша айында жеңілдетілді. Бұл оқиға туралы ақпарат құралдарында көбірек жарияланымдар жасалды, және 1970 жылдары ол ұлттық мерекеге айналды. 1980 жылдары бұл жарыс көрші елдерге, содан кейін Солтүстік Америкаға, ал 1990 жылдары Азияға тарады.

Өндіріс

Божоле Нуво Gamay noir à Jus blanc жүзімінен жасалады, көбінесе Gamay деп аталады. Жүзімдер Божоле АӨК-нің оңтүстік бөлігінен алынады, "тасты, шистасты топырақтарда" өседі.

Заң бойынша, аймақтағы барлық жүзімдер қолмен жиналуы тиіс. Шарап карбоникалық мацерация әдісімен жасалады.

Шарап қараша айында ішуге арналған етіп сатылады, жүзімдер өсіп піскеннен кейін небары бірнеше ай өткен соң. Осыншама көп шарапты жылдам жеткізу логистикасы үлкен қиындық тудырады. Көлік құралдарының ішінде піл, Конкорд, ауа шарлары, рикша, тікұшақ, жеке ұшақ, әскери ұшақ және Боинг 747 та бар. Көптеген әуе тасымалдау компаниялары тіпті жаңа өнімді әуемен қалай жеткізіп жүргендері туралы онлайн мақалалар жазады, ал ЕО-дан жаңа шараптың шығарылуы туралы хабар жыл сайынғы жаңалыққа айналады.

Мерекелік іс-шаралар

Бұл "Божоле күні" жарнамалық шаралармен және ауқымды жарнамамен бірге өтеді. Тіпті ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде де дәстүрлі ұран "Le Beaujolais nouveau est arrivé!" ("Жаңа Божоле келді!") болған, бірақ 2005 жылы ол "It's Beaujolais Nouveau Time!" ("Божоле жаңа уақыты!") деп өзгертілді. АҚШ-та ол Құрбан айт мерекесіне арналған сусын ретінде таныстырылады, ол әрқашан шарап шығарылғаннан кейін бір аптадан соң (қарашаның төртінші жұмасында) келеді. Ұлыбританияда Божоле күні, әсіресе Уэльстің Суонси қаласында ерекше танымал, онда адамдар мейрамханалар мен барлардағы үстелдерді бір жыл бұрын брондап алады. Тарихшы Питер Стид оның сол жерде танымалдылығының өсуі 1960 жылдардағы қаланың No Sign Bar-ымен байланысты екенін айтады, ол сол кезде Уэльстің бұрынғы регби командасының капитаны Клем Томасқа тиесілі болған, ол Бургундияда үйіне ие болды және Божолені Оңтүстік Уэльске жылдам әрі арзан жеткізе алды, сонымен қатар бұл Свонсидің сол кезде "өзін мәдениеттендіру және зиялылыққа баулу" әрекеттерін көрсетеді. 2015 жылы Божоле күні жергілікті экономикаға 5 миллион фунт стерлинг үлес қосты деп есептелді. 2014 жылға қарай Божоле аймағында 100-ден астам Божоле Нувоға қатысты фестивальдер өткізілді. Мұндай фестивальдердің бірі – Лес-Сарментелл – аймақтың астанасы Божоде бірнеше күнге созылды. Жыл сайынғы дәм тату конкурсының жеңімпазы өзінің салмағынша шарап жеңіп алды. Көптеген өндірушілер нувоны жыл сайын өзгеріп отыратын, әдетте өткен жылғы дизайнынан дамыған түрлі-түсті немесе абстрактілі дизайнмен шығарады. 2017 жылдан бастап бір өндіруші өздерінің Божоле Нуво таңбасына конкурс өткізді; 2020 жылы 1000-нан астам өтінім түсті. Дубоуф әр жыл сайын өздерінің таңбасының абстрактілі дизайнымен жібек галстуктер жасап, оларды таңдалған көтерме саудагерлер мен дистрибьюторлар арқылы шығарады. Божоле Нувоны ішуден басқа, оның шығарылуы шеф-аспаздарға шараппен тамақ дайындауға мүмкіндік береді. Өте жас болуы мен ашыту әдісіне байланысты нувомен дайындалған тағамдар қызыл түске қарағанда көбірек күлгін түсті болады. Бұл әсіресе Бургундияның дәстүрлі тағамдары – coq au vin және жұмсақ алмұрттарда (poached pears) жақсы көрінеді.

Стиль

Beaujolais nouveau – жас шарап, ол егін жинағаннан кейін 6-8 апта өткен соң ғана бөтелкеге құйылады. Өндіріс әдісінің арқасында оның қышқылдығы жоғары, ал танин мөлшері азырақ болады. Nouveau шарабының дәмі жас қызыл жемістерге ұқсас, мысалы, шие, құлпынай және раушан гүлі, сондай-ақ банан, жүзім, өрік және алмұрттың жемісті эфирлі хош иісі сезіледі. Шарапты 13°C-қа (55°F) дейін салқындатып ішу ұсынылады. Beaujolais Villages Nouveau көбінесе қызғылт түсті, бай және жемісті дәмі күштірек болады. Beaujolais nouveau дереу ішуге арналған. Ол «осы жылғы шарап, егін жинаудың жаңа естелігі, жылдың таза сезімі, уақыттың өзгертпеген көрінісі, сол сәттегі эмоцияның шағылысы» деп сипатталған. Осыған орай, nouveau шарабын бірнеше ай ішінде ішуге кеңес беріледі. Оны бірнеше жыл сақтауға болады, бірақ қажеті жоқ, себебі ол жасқа қарай сапасы жақсармайды (салыстыру үшін, стандартты Beaujolais AOC шараптары келесі жылы шығарылады және ішу алдында бір немесе бірнеше жыл сақталуы мүмкін). Nouveau шараптары жылдар бойынша айқын өзгерістерді көрсетеді, сондықтан олар аймақтық шарап жинаудың сапасын бағалаудың алғашқы көрсеткіші болып саналады. 1990 жылдардың соңында кейбір шарап сыншылары Beaujolais nouveau шарабын тым қарапайым немесе жетілмеген деп сынады. Мысалы, шарап сыншысы Карен МакНейл «Оны ішу печенье қамырын жегендей ләззатты сезім береді» деп жазған. Ал тағы бір шарап сыншысы Роберт М. Паркер бұл пікірмен келіспей, оны «абсурдты» деп атап, жақсы жылдардағы nouveau шарабын «тамаша, қызықты, қуатты, жаңа және жемісті» деп сипаттады. Бордо аймағында жұмыс істеген винолог Жюльен Гоберттің айтуынша, «Бұл нағыз шарап және оны өндіру оңай емес. Оны дұрыс жасау үлкен сынақ». Жапонияда B&H Lifes компаниясы Beaujolais nouveau шарабынан шабыт алып, Жапонияда танымал мысықтарға арналған Nouveau шарабын жасады. Ол Nyan Nyan Nouveau немесе Meow Nouveau деп аталады.